Pokiston: IShID ning qayta tiklanish markazi!

Homid

Al-Mirsaad tarmog‘ining Pokistonning Bari hududida IShIDning 11 nafar a’zosi yo‘q qilingani haqidagi so‘nggi hisobotiga ko‘ra, xalqaro hamjamiyat yillar davomida ataylab ko‘z yumib kelayotgan bir haqiqat yana bir bor oshkor bo‘ldi: Pokiston amalda IShIDning asosiy markaziga aylanib bormoqda.

Bu hodisa shunchaki bir necha kishining o‘ldirilishi emas; balki chuqur va nihoyatda xavfli bir tenglamaning fosh etilishidir. O‘zini terrorizm qurboni sifatida ko‘rsatib kelayotgan bir mamlakatda qanday qilib IShID uchun xavfsiz boshpanalar, qayta tashkillashtirish imkoniyatlari va erkin faoliyat muhiti paydo bo‘lmoqda?

Pokistonning qabila va chegara hududlarida IShIDning mavjudligi tasodifiy holat emas. Bu  tizimli beparvolik, bilvosita qo‘llab-quvvatlash va razvedkaviy ikkiyuzlamachilik natijasidir. IShID  qurollangan terrorchi “brend” bo‘lib, qayerga bormasin, qon, vahima va beqarorlikni olib keladi. Agar bugun IShID Pokiston hududidan yana qayta tashkillashtirilayotgan bo‘lsa, ertaga uning alangasi faqat mintaqa chegaralari bilan cheklanib qolmaydi. Markaziy Osiyo, Janubiy Osiyo, Yaqin Sharq va hatto G‘arb davlatlarining xavfsizligi ham aynan shu tarmoqlar tomonidan tahdid ostiga qo‘yiladi.

Savol shundaki, IShID nega Pokistonga keldi, degan masala emas; asosiy savol  Pokiston nega IShIDning qolib ketishi, qayta tashkil topishi va kengayishi uchun sharoit yaratmoqda?

Boshqa hududlarda IShID markazlari yo‘q qilinayotgan bir paytda, aynan Pokiston geografiyasi ular uchun xavfsiz muqobil makon vazifasini bajarmoqda. Bu holat nafaqat qo‘shni davlatlar xavfsizligiga jiddiy tahdid, balki global tartibga ochiqdan-ochiq chaqiriqdir.

Dunyo shuni anglab yetishi kerakki, IShID faqatgina uning asosiy markazlari, boshpanalari va qo‘llab-quvvatlovchi muhitlari nishonga olingandagina jilovlanadi. Pokiston IShID uchun xavfsiz makon bo‘lib qolar ekan, unga qarshi global da’volar faqat bo‘sh shiorlardan iborat bo‘lib qoladi.

Endi xalqaro hamjamiyat uchun “tashvish bildirish” bosqichidan o‘tish vaqti keldi. Agar IShID yana e’tibordan chetda qolsa, u to‘liq global tahdidga aylanadi va unga boshpana bergan mamlakat bu tahdidning mas’uliyatida sherik hisoblanadi. Pokistonga nisbatan bosim, nazorat va javobgarlik bo‘lmas ekan, IShIDga qarshi urush na yakunlanadi va na g‘alaba bilan tugaydi.

Bu dunyo uchun so‘nggi ogohlantirishdir: IShIDga ko‘z yumish  ertangi beqarorlikka ochiq taklifdir.