Ehson
Shohid Mulla Axtar Muhammad Mansur taqabbalalloh nomi Afg‘onistonning murakkab va to‘lqinli tarixida oddiy rahbar sifatida emas, balki ilohiy iroda va mustahkam iymon ramzi sifatida qayd etilgan. U jasorat va siyosatni birlashtira olgan, har ikki maydonda ham muvaffaqiyat va sharaf bilan namoyon bo‘lgan shaxs edi.
Shohid Mulla Axtar Muhammad Mansur taqabbalalloh bir mujohid nafaqat jang maydonida o‘qlarga qarshi tura olishini, balki rahbarlik maydonida tarqoq ummatni birlashtira olishini ham isbotladi.
Kim ishonadi inson o‘n uchta chuqur jarohatdan keyin yana jang maydoniga qaytsin? Bu oddiy jasorat emas, balki jismoniy chegaralarni yorib o‘tadigan iymonning yorqin namunasi edi. Sanzari jangida Shohid Mulla Axtar Muhammad Mansur taqabbalalloh faqat qurol bilan emas, balki yengilmas iroda bilan kurashdi; bu iroda uning yo‘lining haqqoniyligiga bo‘lgan chuqur ishonchidan kuch olgan edi. U yarador tanasi bilan boshqalarga jihod faqat tashqi dushmanga qarshi kurash emasligini, balki insonning ichki qo‘rquv va zaifliklariga qarshi ham kurash ekanini ko‘rsatdi.
Alloh taolo Qur’oni karimda marhamat qiladi:
وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا
(Al-Ankabut: 69)
Tarjimasi: Bizning yo‘limizda jihod qilganlarni, albatta, O‘z yo‘llarimizga hidoyat qilurmiz.
Shohid Mulla Axtar Muhammad Mansur taqabbalalloh ushbu muborak oyatning yorqin namunalaridan biri edi.
Amirul mo‘minin Mulla Muhammad Umar Mujohid rahimahulloh vafotidan so‘ng ko‘pchilik Islomiy Amirlik parchalanadi deb o‘ylagan edi. Ammo Shohid Mulla Axtar Muhammad Mansur taqabbalalloh o‘sha nozik davrda shunday tadbir, hikmat va sabr bilan harakat qildiki, nafaqat parchalanishning oldi olindi, balki jihod yana yangi kuch va yangi shakl oldi. U ixtilof va qarama-qarshiliklarni aql va basirat bilan birlikka aylantira oldi va haqiqiy rahbar eng qiyin vaziyatlarda ummat kemasini najot sohiliga olib chiqadigan inson ekanini isbotladi.
Shohid Mulla Axtar Muhammad Mansur taqabbalalloh noteng urushni san’at darajasiga olib chiqqan edi. Balki harbiy tahlilchilar uning taktikalarini tushuntirib berar, ammo uning asosiy dahosi shunda ediki, har bir amaliyoti o‘zida alohida xabarni yashirar edi. Qunduz va Hilmand operatsiyalari oddiy harbiy hujum emasdi; ular dushmanga hech qachon mujohidlar ruhiyatini sindira olmasligi haqidagi xabar edi. Mujohidlar uchun esa bu to‘g‘ri yo‘l va g‘alaba yaqin ekaniga ishonch bag‘ishlar edi.
U har bir harakati bilan NATO kuchlariga qo‘rquv solar, mo‘minlar qalbini esa g‘ayrat va harorat bilan to‘ldirar edi. Bu endi oddiy urush emas, balki qarshilik san’atining eng pok va eng yuksak shakli edi.
Oxir-oqibat Amerika uchuvchisiz samolyoti o‘z nishonini topdi va o‘sha charchoq bilmas mujohid hamda hushyor rahbarni shahid qildi. Dushmanlar Mulla Axtar Muhammad Mansur taqabbalalloh shahid bo‘lishi bilan jihod yo‘li to‘siladi deb o‘ylashdi, ammo ular shahidlik mujohid yo‘lining oxiri emas, balki yangi faslning boshlanishi ekanidan bexabar edilar.
Alloh taolo Qur’oni karimda marhamat qiladi:
وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْيَاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُون
(Oli Imron: 169)
Tarjimasi: Alloh yo‘lida o‘ldirilganlarni o‘lik deb o‘ylamang. Yo‘q, ular tirikdirlar va Parvardigorlari huzurida rizqlantirilurlar.
Shohid Mulla Axtar Muhammad Mansur taqabbalalloh o‘z shahidligi bilan jihod tushunchasiga yangi ruh bag‘ishladi; bu tushuncha bugun ham ҳар bir mujohid qalbida tirikdir va uni hech qanday samolyot yoki bomba yo‘q qila olmaydi.
Bugun Shohid Mulla Axtar Muhammad Mansur taqabbalalloh merosiga nazar tashlaganimizda, go‘yo uning iliq qandahoriy lahjasi bilan shunday degan ovozi eshitilgandek bo‘ladi:
Har bir jarohatim yorug‘lik sari ochilgan bir deraza edi va har bir zohiriy mag‘lubiyat yakuniy g‘alaba sari bir bosqich edi.
Yakunda shunday savol tug‘iladi: bu qadar qurbonlik va bardoshlilik nima uchun edi?
Balki bu savolning javobini Qandahor tog‘larining chuqur va aks-sadoli sukunatidan topish mumkindir; o‘sha tog‘larki, unutilmas qahramonning xotirasi hali ham ularning bag‘rida yashaydi va shivirlab shunday deydi:
Jihodning oxirgi nafasi yo‘q; bu yo‘l yorug‘lik yo‘lidir va yorug‘lik hech qachon o‘lmaydi.
إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ
Tarjimasi: Albatta, biz Allohnikimiz va albatta, Unga qaytuvchilarmiz.