قاري سعید خوستی
خوارج د حضرت علي رض په دور کې، له دوی سره دده رض تعامل
حضرت علي رض په لومړي سر کې دوی ته د دوی د اصلاح او تقنیع په منظور کسان ورولیږل خو حرقوص بن زهیر او زرعه بن برج د خوارجو لخوا راغلل او علي رض ته یې اویل چې حکم او فیصله یوازې د الله تعالی د منلو وړ ده ،الله ته توبه اوباسه، او موږ خپل دښمن طرف ته ورولیږه چې له هغوی سره وجنګیږو او کنه په الله قسم موږ به ستا سره ترهغه وجنګیږو چې تر څو یا ته اصلاح نه شی او یا موږ کامیابۍ او دالله رضوان ته ونه رسیږو یعنې شهیدان شو (ددوی په ګمان ).
عبدالله بن سخبره السلمي خارجي خپل ملګرو ته ډیر فصیح بلیغ بیان وکړواو په یوه برخه کې یې اویل: د دوی مخونه او څټونه او تندي په تورو اوهئ تر هغې چې دوی د الله اطاعت وکړي که تاسې کامیاب شی نو د الله دین به په ځمکه قایم کړی او که شهیدان شوی نو د الله له رضا او جنت ته له تګ څخه کوم شی لوړ دی؟(البدایةوالنهایةج۷ص۴۸۲)
خوارجو ته حضرت علي رض عبدالله بن عباس ورولیږلو خو حرقوص بن زهیر د اوسنیو لمسیانو په څیر خپلو کسانو ته اویل : تاسې دا سړی پیژنی؟ دا هغه سړی دی چې د ده او د ده د قوم په آړه الله تعالی فرمایي:بل هم قوم خصمون (بلکې دوی یو جګړه مار قوم دی ) وروسته یې علي رض ته جواب ولیږلو چې: که ته الله ته توبه اوباسې او پخپل کفر اعتراف وکړې او اوایې چې زه د الله له دین څخه مرتد شوی وم نو موږ به بیا ستا سره د جنګ په آړه مشوره وکړو یعنې جنګ به نه درسره کؤو.(تاریخ الطبري بتصرف ج۵ص۷۴ ،البدایةوالنهایةج۷ص۴۸۳)
خوارجو خپلو ټولو همفکرانو ته خبر ورولیږلو چې ټول باید د نهروان ځمکې ته هجرت وکړي تر څو د دوی قوت یو ځای شي، په نهروان کې خوارجو د رسوال الله ص صحابي عبدالله بن خباب بن الارت چې هلته اوسیده ونیوه او ورته یې اویل چې ته د الله له دین څخه په دې وجه مرتد شوی یې چې د علي رض په تحکیم رضا یې، هغه یې په چاړه ذبح کړ (دسیرت علماء وایې فهم اول من سن الذبح بالسکین في القتل دوی لومړۍ ډله وه چې د ذبح رواج یې جاري کړ) دوی (خوارج) د ده ښځې ته راغلل هغه یې هم ذبح کړه او هغه حامله وه د هغې خیټه یې څیري کړه او هغه جنین (ماشوم) یې هم ذبح کړ.(البدایةوالنهایة بتصرف ج۷ص۴۸۵)
علي رض د دوی سره د جنګ کولو فیصله وکړه خو له هغې وړاندې یې د اتمام د حجت په خاطر دوی ته خبر ولیږلو چې که تاسې موږ ته زموږ د شهیدانو قاتلین وسپاری موږ به له تاسې څخه واپس شو، خو هغوی په جواب کې اویل : موږ د هغوی اوستا وینې حلالې بولو نو د دوی په قتل کې موږ ټول شریک یو، حرقوص بن زهیرخپلو ملګرو ته غږ کړ د دوی سره خبرې مه کوئ او د الله تعالی سره ملاقات ته ځان تیار کړئ د جنت په خوا منډې اوهئ او د هغه چا ګردنونه اوهئ چې دالله دین یې بدل کړی دی. (البدایةوالنهایة بتصرف ج۷ص۴۸۷)
حضرت ابو ایوب الانصاري صحابي هم په دې جنګ کې شریک ؤ، د امان بیرغ د ده په لاس کې ؤ، یو خارجي یې په نیزه اوهلو هغه چیغه کړه : هغه جنت ته چې پلنوالۍ یې د اسمانونو او ځمکو برابر دی ، ابوایوب ورته اوفرمایل: دروغ وایې د الله دښمنه بلکې هغه جهنم خوا ته چې ستاسې لپاره تیار شوی دی.
دخوارجو شوکت مات شو ډیر یې اوژل شول څه یې توبه ګار شول او څه پخپله پلیته عقیده مغلوبه په نورو ښارونو کې تقسیم شول، حافظ ابن کثیررح او امام ابن جریرالطبريرح لیکي: چې عبدالرحمن بن ملجم چې ښایسته سپین رنګ او تر غوږونو څڼې او په تندي یې د سجدې نشان او برک بن عبدالله التمیمي او عمرو بن بکرالتمیمي چې درې واړه په تقوی او ډیر عبادت مشهور ؤ پخپل مینځ کې مشوره وکړه چې باید مسلمان د حضرت علي ،حضرت معاویه ، حضرت عمروبن العاص رضی الله عنهم له شره خلاص او د خپلو شهیدانو انتقام ترې واخلو.
عبدالرحمن بن ملجم اویل چې زه به د حضرت علي کار درته خلاص کړم، برک بن عبدالله اویل چې زما په غاړه معاویه شو، عمروبن بکر التمیمي اویل چې زما په غاړه عمروبن العاص شو، موافقه وشوه چې هر یو به د رمضان په ۱۷ په خپل هدف برید کوي.
عبدالرحمن بن ملجم کوفې ته راغلو او د کوفې په جامع جومات کې یې د عبادت په پلمه واړول او خپل راز یې هیچاته څرګند نه کړ. په کلي کې یوه ښځه د قطام بن الشحنة په نوم چې ډیره ښایسته وه ؛ عبدالرحمن بن ملجم ولیده او خپل هدف ترې هیر شو او د هغې په عشق کې ډوب شو، هغې ته یې د نکاح پیغام ورولیږلو خو هغې پرې شرط کړه چې حضرت علي یې ورور او پلار وژلي دي نو که حضرت علي اوژني نکاح به ورسره وکړي چې ابن ملجم ورته خپل حال اوایه او ډاډ یې ورکړ چې د دهمدې هدف لپاره یې ډیرې ستړیاوې ګاللي دي.
ابن ملجم دا راز له یوه بل کس سره چې د شبیب بن نجدة الحروري الاشجعي په نوم ؤ شریک کړ او ورته یې اویل چې آیا غواړې چې د دنیا او اخرت شرف درته حاصل شي؟ د علي وژل ، شبیب ورته اویل څنګه به ته په هغه قادر شې؟ ابن ملجم ورته اویل چې: زه د جومات په یو کونج کې ورته پټیږم که پرې قادر شوم نو د دنیا آخرت کامیابي به تر لاسه کړم ،که شهید شوم نو هغه څه چې د الله تعالی سره دي، غوره دي د دنیا څخه، خو شبیب ورته اویل چې حضرت علي خو په اسلام کې سابقه لري او د رسول الله ص قریب دی نو زما سینه خو د ده وژلو ته نه خلاصیږي خو چون ابن ملجم چالاک ؤ او شبیب یې په مزخرفو دلایلو وغولاوه او له ځان سره یې شریک کړ.
ابن ملجم په حضرت علي رض حمله وکړه او هغه رض سخت ټپي شو شبیب په عین حال کې د یو کس لخوا اوژل شو او ابن ملجم ژوندی ونیول شو. ابن ملجم د حضرت علي رص په وړاندې ودرول شو هغه پوښتنه ترې وکړه چې ولې آی دالله دښمنه ستا سره ما احسان نه ؤ کړی ؟ ابن ملجم اویل:چې څلویښت ورځې مې الله تعالی ته زارۍ کولې چې زما په دې توره هغه کس اوژنې چې تاته ډیر ناخوښ وي. حضرت علي رض ورته اویل چې ستا دا دعا قبوله شوي او ته به پخپله په دې توره وژل کیږې.قاتله الله (البدایة والنهایة بتصرف ج۷ص۵۴۳ تاریخ الطبري بتصرف ج۵ص ۱۴۳)
د خوارجو له پورته تفصیل څخه هدف دا ؤ چې معلومه شي چې داوسنیو خوارجو او د دوی د نیکونو ترمینځ څومره کامل تشابه وجود لري، هغوی حضرت علي کرم الله وجهه په وژلوچې د لوړو مناقبو او فضایلو خاوند ؤ الله ته نزدیکت غوښتو،اوسني خوارج هم د هغو مجاهدینو په وژلو الله ته تقرب طلب کوي چې صلیبیانو یې د وژلو لپاره په ملیونونه ډالر ولګول، هلته هم دوی صحابه مرتد بلل حضرت علي رض یې مرتد باله اوسني خام فکره خوارج هم د دوی سوا ټول امت کافر بولي چې په وروسته لیکنو کې به په مستند ډول دا موږ ثابته کړو.
دخوارجو په وژنه ولې دومره ټینګار؟
وړاندې مو په نبوي ص ارشاداتو کې ذکر کړل چې دوی باید دعادیانو په څیر اوژل شي ځکه په اسلام کې خوارج یواځینۍ ډله ده چې دوی خپل بدعت او ګمراهي د ټوپک او تورې په زور په نورو منل غواړي، بل داچې کفار مسلمان د خپلو مادي ګټو په خاطر وژني او دوی د خپل پرمختګ په وړاندې خڼډ بولي خو خوارج مسلمانان د یوې ایډیالوژۍ او عقیدې له مخې وژني او دا کار د ځان لپاره لوی سعادت بولي.
نوربیا…….. ان شاءالله
