Abdurazzoq Muzammil
Afg‘oniston o‘zining alohida geografik mavqei, murakkab tarixiy sharoiti va mintaqadagi o‘zgarishlar tufayli doimo turli xavfsizlik tahdid va muammolariga duch kelib kelgan. Ana shunday sharoitda mamlakatning xavfsizlik va istixborot tizimini yanada mustahkamlash milliy hokimiyat va suverenitetni ta’minlash barqarorlikni mustahkamlash hamda xalq xavfsizligini kafolatlashning eng muhim ehtiyojlaridan biridir.
Afg‘onistonning xavfsizlik va istixborot kuchlari salohiyatining tobora ortib borayotgani shuni ko‘rsatmoqdaki ular oddiy mudofaa va tahdidga javob qaytarish holatidan faol va oldindan ko‘riladigan xavfsizlik choralariga tomon harakat qilmoqda. Tahdid yuzaga kelganidan keyin unga qarshi chora ko‘rish xavfsizlik faoliyatining bir qismidir. Ammo tahdid hali yuzaga kelmasidan oldin uni aniqlash, ildizini topish va oldini olish istixborot kuchlarining eng yuksak kasbiy mahoratidir.
So‘nggi kunlarda mamlakatning shimoli-sharqidagi Badaxshon viloyatida ayrim isyonchi unsurlarning xorijiy istixborot doiralari tomonidan moliyalashtirilishi va tayyorlanishi, ularning Islomiy Imoratga qarshi jang maydoniga bevosita olib chiqilishi, shuningdek Hasib Qavayi Markaz hamda uning qo‘l ostidagi bir qator buzg‘unchi va jinoyatchi shaxslarning yo‘q qilinishi ham ana shunday faol va hujumkor xavfsizlik amaliyotlarining bir qismi bo‘ldi. Mazkur shaxslar xorijiy doiralar tomonidan mamlakat ichida buzg‘unchilik va vayronkor harakatlarni amalga oshirish uchun foydalanilayotgan edi.
Bunday fitna va harakatlarning izchil ravishda jilovlanayotgani esa Afg‘onistonning istixborot va xavfsizlik kuchlari xorijdan uyushtirilayotgan har qanday fitna haqida zarur ma’lumotlarga ega ekanini hamda ularni chuqur tahlil qilish salohiyatini shakllantirganini ko‘rsatmoqda. Ushbu isyon va fitnalarning ortida aslida xorijdagi nomaqbul va nopok bir manzil turibdi. Ular mamlakat xalqi va turli qavmlar o‘rtasida bo‘linish va nizo keltirib chiqarish milliy birlikni zaiflashtirish hamda mamlakat suverenitetiga qarshi kurash olib borishga urinmoqda.
Ayni tahdidlarning qat’iy ravishda bartaraf etilishi Afg‘onistonning istixborot va xavfsizlik kuchlari tomonidan ISHIDning yovuz frontiga berilgan yana bir og‘ir zarba bo‘ldi. Afg‘oniston xavfsizlik va istixborot kuchlari mamlakat hududidagi ISHID xavorijlarining isyonchi va buzg‘unchi shaxslarning boshpanalari moliyaviy ta’minot manbalari qo‘llab-quvvatlash markazlari hamda targ‘ibot o‘choqlarini aniqlab ularni butunlay yo‘q qilishga muvaffaq bo‘ldilar.
Bugungi nozik va murakkab mintaqaviy sharoitda tahdidlarni oldindan aniqlash xavf-xatarlarning oldini olish va mamlakat xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha yuksak salohiyatga ega xavfsizlik va istixborot kuchlarining mavjudligi e’tiqodli bir mamlakat uchun alohida ahamiyatga ega. Shu sababli kuchli istixborot tizimi tezkor harakat puxta va tartibli xavfsizlik tuzilmasi hamda malakali va professional kuchlar barqaror va xavfsiz Afg‘onistonning eng muhim tayanchlaridan hisoblanadi.
So‘nggi davrda xavfsizlik va istixborot kuchlarining mudofaa holatidan hujumkor mavqega o‘tayotgani mamlakat xavfsizligini ta’minlash borasidagi imkoniyatlar tobora kengayib borayotganini ko‘rsatmoqda. Bu esa ularning turli ko‘rinishdagi tahdidlarga qarshi kurashish va mamlakat xavfsizligini har tomonlama himoya qilish salohiyatiga ega ekanidan dalolat beradi.
Istixborot va xavfsizlik kuchlarining intizomi kasbiy mas’uliyati jasorati hushyorligi hamda e’tiqodli yurt xavfsizligini asrashga bo‘lgan mas’uliyat hissi kuchli salohiyatli va professional istixborot kuchlarining muhim belgilaridir.
