Jamol
Afg‘oniston tarixi doimo og‘ir va keskin sinovlar yuksalish va tanazzullar bilan kechib kelgan. Ammo bu zaminning hech bir davrida xavfsizlik va barqarorlik bugungidek butun mamlakat bo‘ylab keng yoyilganini ko‘rish qiyin. Bugun Afg‘onistonda yuz berayotgan hodisalar oddiy o‘zgarish emas balki mamlakatning siyosiy hayoti va ijtimoiy tartibida tub burilishdir. Bugungi xavfsizlik va barqarorlik Afg‘onistonning to‘lqinli tarixida yangi bir sahifani ochmoqda. Bu sahifalarda o‘tmishdagi surunkali tashvishlar tobora ortda qolib kelajak sari yorqin istiqbollar namoyon bo‘lmoqda.
Bu o‘zgarishning naqadar chuqur ekanini anglash uchun Afg‘onistonning yaqin o‘tmishiga nazar tashlash kifoya. O‘sha davrda har bir kun portlash, odam o‘g‘irlash yoki qurolli to‘qnashuv haqidagi xabar bilan boshlanib davom etardi. O‘sha kunlarda xavfsizlik go‘yo begona va erishib bo‘lmaydigan tushunchadek tuyulardi. Bozorlar kun yarmidayoq huvillab qolardi yo‘llar esa kech tushishi bilan qo‘rquv sabab bo‘m-bo‘sh ko‘chalarga aylanardi.
Ammo bugun bu manzaraning barcha tasviri butunlay o‘zgardi. Bugungi xavfsizlik shunchaki va’da emas balki mamlakatning barcha hududlarida sezilayotgan amaliy haqiqatdir. Bir vaqtlar o‘lim magistrallari deya atalgan asosiy yo‘llar bugun xavfsiz va gavjum qatnov yo‘llariga aylangan. Endilikda savdo karvonlari xotirjamlik bilan sharqdan g‘arbga shimoldan janubga qatnab mamlakatning turli hududlarini bir biriga bog‘lamoqda. Bu o‘zgarish tasodifiy yoki mo‘jizaviy hodisa emas balki yangi tartib va intizom soyasida kecha-yu kunduz qilingan sa’y-harakatlarning natijasidir. Ana shu mehnatlar mamlakat hayotiga yangi ruh va jon bag‘ishladi.
Bugun Afg‘onistonda xavfsizlik tushunchasi yanada chuqur mazmun kasb etgan. Xavfsizlik faqat urush va zo‘ravonlikning yo‘qligi bilan cheklanmaydi. U qonun ustuvorligi jamoat tartibining ta’minlanishi va jamiyatning turli qatlamlari orasida xotirjamlik tuyg‘usining mavjudligini ham anglatadi.
So‘nggi o‘n yilliklarda ilk bor oilalar tun paytida ham bog‘ va sayilgohlarda xotirjam sayr qila olmoqda. Bolalar o‘g‘irlab ketilish qo‘rquvisiz maktabga yo‘l olmoqda. Boshqa mamlakatlarda oddiy hol sanaladigan bunday kundalik manzaralar Afg‘oniston uchun yangi davr boshlanayotganining muhim belgisi hisoblanadi. Bugun guvoh bo‘layotgan xavfsizlik yagona boshqaruv xavfsizlik kuchlarining hamjihatligi va xalqning Islomiy tizim bilan keng hamkorligi natijasidir.
Xavfsizlik sohasida Islomiy tizimning eng katta yutuqlaridan biri mamlakat xavfsizligini ta’minlash uchun yaxlit va samarali tuzilmaning barpo etilganidir. Ilgari ko‘plab xavfsizlik tuzilmalari mavjud bo‘lib ba’zan ular bir-biridan mustaqil yoki hatto qarama-qarshi yo‘nalishda faoliyat yuritardi. Bugun esa barcha harbiy va tartibni saqlash kuchlari yagona markaziy boshqaruv ostida umumiy reja va aniq maqsad asosida mamlakat chegaralarini qo‘riqlash hamda jamoat tartibini ta’minlash bilan shug‘ullanmoqda.
Ushbu strategik hamjihatlik mamlakatning oldini olish va tiyib turish salohiyatini shunday darajaga olib chiqmoqdaki har qanday xavfsizlik tahdidi inqirozga aylanishidan avval aniqlanib uning oldi olinmoqda. Chegaralardan tortib shaharlarning ichki hududlarigacha tartib va xavfsizlik umumiy qoidaga aylanib hech bir guruh yoki kuch ushbu mustahkam xavfsizlik to‘sig‘ini yorib o‘tish imkoniga ega emas.
Shuni tan olish kerakki bugungi xavfsizlik xalq va Islomiy tizim o‘rtasidagi o‘ziga xos hamkorlik samarasidir. Bir tomondan bu hamkorlik xalqning xavfsizlik idoralariga bo‘lgan chuqur ishonchini namoyon etsa ikkinchi tomondan yillar davom etgan tartibsizliklardan keyin tinchlik va intizomning qadrini chuqur anglab yetgan jamiyatning siyosiy yetukligidan dalolat beradi.
Xalq xavfsizlik kuchlarining eng katta tayanchidir. O‘z vaqtida ma’lumot yetkazish ortiqcha shov-shuv va fitnalardan uzoq bo‘lish hamda tartib va osoyishtalikni mustahkamlovchi dasturlarda ishtirok etish orqali xalq ushbu barqarorlikning davom etishida beqiyos rol o‘ynamoqda. Ana shu ikki tomonlama munosabat xavfsizlikni shunchaki majburan ta’minlanadigan holatdan jamiyatning umumiy madaniyatiga aylantirdi. Bu madaniyat xalqning e’tiqodi qadriyatlari va ijtimoiy qarashlaridan ildiz olmoqda.
Ushbu barqarorlikning natijalari faqat harbiy xavfsizlik sohasi bilan cheklanib qolmadi balki hayotning boshqa jabhalariga ham keng tarqaldi. Mamlakat iqtisodiyoti yangi nafas oldi. Yo‘llar rivojlanayotgan savdoning muhim tomirlariga aylandi bozorlar o‘zining avvalgi jonlanishiga qayta boshladi investorlar esa qurilish va ishlab chiqarish loyihalarini amalga oshirishga yanada katta qiziqish bilan kirishmoqda.
Bunday sharoitda qashshoqlik va ishsizlik ham kamayib ushbu zaminning yosh avlodi qalbida yorqin kelajakka bo‘lgan umid tobora mustahkam ildiz otmoqda. Shu tariqa xavfsizlik barqaror taraqqiyotning harakatlantiruvchi kuchiga aylanib siyosiy barqarorlik iqtisodiy rivojlanish bilan mustahkam bog‘lanmoqda.
Bugungi Afg‘oniston jahon hamjamiyatining diqqat markazida turibdi. Ammo bu safar urush va beqarorlik sababli emas balki qaror topayotgan tinchlik xavfsizlik va barqarorlik tufaylidir. Bu buyuk o‘zgarish hech qanday xorijiy kuchning sovg‘asi emas balki bir xalqning sa’y-harakati matonati va bardoshi hamda bir tizimning oqilona boshqaruvi natijasidir.
Islomiy tizim mahalliy tamoyil va qadriyatlardan foydalanib barqaror va yaxlit xavfsizlikni qaror toptirishga erishdi hamda Afg‘oniston endi doimiy inqirozlar mamlakati emas balki mintaqa va dunyo uchun tartib va barqarorlikning namunalaridan biri bo‘lishi mumkinligini namoyon etdi.
Tarixning ushbu yangi fasli xalqning sa’y himmati va Islomiy tizimning oqilona boshqaruvi bilan yozilmoqda. Bugungi xavfsizlik va barqarorlik katta boylik va bebaho sarmoyadir. Uni teran anglash, birlik va hamjihatlik bilan asrab-avaylash lozim. Shundagina bu zaminning taraqqiyot va farovonlik sari yo‘li kundan-kunga yanada mustahkamlanadi.
