Aziz Nizom
Urush qonunlari hamda milliy va xalqaro konvensiyalarning barchasida tinch aholi, ayniqsa ayollar va bolalar daxlsiz va himoyalangan deb e’lon qilingan. Ularga zarar yetkazish noqonuniy harakat va qo‘rqoqning belgisi sifatida qaraladi. Muborak islom dini bu toifaga alohida hurmat ko‘rsatgan va insoniy qadr-qimmatini saqlashda ular uchun eng yuksak maqomni belgilagan.
Shunga qaramay, ayrim guruhlar va qarashlar mavjudki, ular o‘zlarining vahshiy va haqiqiy yuzini ko‘rsatish yoki xalqqa dahshat uyg‘otish maqsadida aynan ayollar va bolalarga nisbatan yomon muomalani vosita sifatida ishlatadilar.
Xavorij IShID guruhi ham tashkil topgan kundan boshlab, o‘z tarixida ko‘plab holat va voqealarni sodir etgan bo‘lib, ularda ayollar, qariyalar va bolalarga yomon muomala qilgan. Xalqaro ommaviy axborot vositalarining xabarlariga nazar tashlansa, ma’lum bo‘ladiki, bu guruh Iroq va keyinchalik Suriyada ko‘plab hududlar va qishloqlarga hujum qilgan va bu jarayonda tinch aholi va ularning mol-mulklariga tajovuz qilib, odam eshitib hayratda qoladigan jirkanch jinoyatlarni sodir etgan.
Ularning vahshiy qiyofasi quyidagi tinch aholiga nisbatan ko‘rilgan zarar yetkazish uslublarida yaqqol namoyon bo‘ladi:
Jinsiy qullik:
IShID a’zolarining ko‘pchiligi hali oilali bo‘lmagan aldangan yoshlardan iborat bo‘lganligi sababli, ularga jinsiy qullik va’dasi berilgan. IShID o‘z vahshiy nazorati ostiga olgan hududlarda ayollar va qizlarni kuch bilan olib ketgan va ularni jangovar g‘animat sifatida o‘zlari bilan olib yurishgan.
Bu ayollarni o‘zlarida ushlab turib, ularni soxta nikoh orqali o‘zlariga “halol” qilganlar. Hatto turmush qurgan ayollarni ham majburan o‘zlariga nikohlab, keyinchalik vafot etganlaridan so‘ng, ularni boshqa a’zolarga topshirganlar. Ba’zilarini esa o‘zlarida ushlab, ularga nisbatan jinsiy zo‘ravonliklar sodir etishgan.
Majburiy nikohlar:
Xavorij IShID orasida shariatni noto‘g‘ri talqin qilganlar zabt etgan hududlarda ko‘plab ayollarni kuch bilan o‘zlariga yoki jangchilariga nikohlashgan. Hatto erli ayollarni ham majburan o‘zlariga nikohlab olishgan. Ushbu majburiy nikohlarda ayrim hollarda ayollar qarshilik qilganida, ular itoatsizlikda ayblanib, o‘ldirilgan.
Bundan tashqari, bu ayollarning oilalari va yaqinlari bu holatlardan mutlaqo bexabar bo‘lgan, chunki bu nikohlar aksariyat hollarda o‘g‘irlab ketish va zo‘ravonlik orqali amalga oshirilgan. Shuning uchun, ularning oilalarida hech qanday ijtimoiy barqarorlik bo‘lmagan va ular shafqatsiz sharoitlarda yashaganlar.
Bolalardan foydalanish:
Xavorij IShID saflarida ko‘p bor voyaga yetmagan bolalar va o‘smirlar zo‘rlik bilan o‘g‘irlab ketilgan va keyin urush maydonlarida yoki harbiy xizmatlarda ishlatilgan. Bu bolalarning ko‘pchiligi og‘ir mehnat va qiynoqlar natijasida hayotdan ko‘z yumgan. Ular ba’zida oilalarini shantaj qilish uchun ham vosita sifatida ishlatilgan. Bolalarni ozod qilish evaziga oilalardan pul talab qilingan yoki ularning kattalarini urushda ishtirok etishga yoki harbiy xizmatga majburlashgan.
Oilalarining nochorligidan va bechoraligidan foydalanish xavorijlar hayotining bir qismiga aylangan. Chunki, din va o‘z qadriyatlaridan xabardor bo‘lgan hech bir sog‘lom inson bu kabi guruhlar bilan hamkorlik qilmaydi. Ularning yetakchilari shu darajada shafqatsizki, ko‘plab hollarda hatto o‘z farzandlari, ayollari va bolalariga ham rahm qilmay, ularni qarshilik ko‘rsatgan taqdirda o‘ldirgan yoki yo‘q qilganlar.
