Ayub Xalil
Pokistonda davom etayotgan urush oddiy tasodifiy to‘qnashuv yoki odatiy siyosiy nizolar sirasiga kirmaydi. Aksincha, unda e’tiqod va tafakkurlar o‘rtasidagi chuqur to‘qnashuv mujassamdek ko‘rinadi. Agar mintaqaning tarixiy o‘tmishi va hozirgi holati diqqat bilan o‘rganilsa, ayon bo‘ladiki, bu urush faqat geografiya, siyosat yoki hokimiyat ustida emas, balki aqida, shaxsiyat va qadriyatlar o‘rtasidagi qarama-qarshilik shaklini ham olgan.
Ko‘plab insonlar tarixning turli davrlarida yuz bergan voqealarda insonning tashqi rejalari bilan izohlab bo‘lmaydigan, balki ilohiy taqdir alomatlari ko‘rinadigan hodisalar mavjud deb hisoblaydi. Shu nuqtai nazardan qaraganda, bugungi mintaqaviy vaziyat ham oddiy siyosiy o‘zgarishlar doirasidan tashqarida bo‘lib, kengroq fikriy va e’tiqodiy o‘zgarishlarning bir qismi sifatida talqin qilinmoqda. Ba’zi ulamolar esa tarix g‘ildiragi yana islomiy shaxsiyat va tuzumni mustahkamlash tomon harakat qilayotgandek, deya fikr bildiradi. Ularning nazarida, katta o‘zgarishlar ko‘pincha og‘ir sinovlar, urushlar va mashaqqatlar orqali namoyon bo‘ladi. Bu jarayonda mo‘minlar sabr, matonat va sadoqat bilan sinovdan o‘tadi, ikkiyuzlama yoki beqaror pozitsiyadagi kishilar esa asta-sekin fosh bo‘lib boradi.
Shuningdek, hozirgi Pokiston harbiy rejimi bilan bog‘liq vaziyat ham oddiy urush emas, balki islomiy qarashlar, qadriyatlar va siyosiy yondashuvlar to‘qnashuvining bir ko‘rinishi sifatida baholanishi mumkin. Kelajak ushbu o‘zgarishlar mintaqa uchun qanday yangi sahifa ochishini ko‘rsatadi, ammo bir haqiqat aniq: tarix har doim qiyinchilik davrida hushyorlik, birlik va donolikni tanlagan xalqlar tomonidan yoziladi.
Bugun Pokiston harbiy rejimi urush olovini yoqib, yangi mojaro sahifasini ochgan ekan, bu urushning yakuni ham afg‘onlarning iroda, sabr va qarshilik ruhiga bog‘liq bo‘lishi ayon. Tarix ko‘p bor isbotlaganki, bu diyorga urush majburan yuklatilganida, afg‘onlar taslim bo‘lish o‘rniga qarshilik yo‘lini tanlagan va oxir-oqibat urush yo‘nalishini o‘zgartirgan.
Afg‘on xalqi uzoq yillik kurash va charchamas qarshilik tarixiga ega. Haq, ozodlik va izzatni himoya qilish avlodlardan-avlodlarga o‘tib kelayotgan qadriyatlardandir. Aynan shu ruh afg‘onlarni muammolar, bosimlar va uzoq davom etgan mojaralar qarshisida sindirmaydi, balki yanada kuchli qiladi. Tarix sahifalari afg‘onlarning qat’iyati, sabr-toqati va yengilmas qarshiligi misollariga boy. Shunday avlodlar o‘tgan-ki, ular urush muhitida tug‘ilib, shu sharoitda ulg‘aygan va hayotlarini ham shu kurash soyasida o‘tkazgan. Bu xususiyat afg‘onlarni uzoq davom etuvchi kurash va barqaror qarshilik timsoliga aylantirgan.
Shu bois afg‘onlar ishonadiki, har qanday majburiy urush qanchalik uzoq va og‘ir bo‘lmasin oxir-oqibat haq, izzat va qarshilik foydasiga yakunlanadi. Tarix yana bir bor bu xalqning sinmas irodasi va matonatiga guvoh bo‘ladi.
Xulosa qilib aytganda, bu urushda mo‘min va musulmon kuchlar g‘alaba qozonadi va aynan shu yerdan yangi harakatlar va ilgarilashlar boshlanadi. Bu jarayonda Pokiston va mintaqaning boshqa qismlari ham ushbu g‘oziylar qadam ostida qoladi. Biz esa o‘zining sharafli tarixi va muqaddas Islom dini yo‘lida katta qurbonliklar bergan xalq sifatida, yangi, qudratli va yorqin davr sari qaytamiz, inshaAlloh.