Iqbol Hamza
Pokistondagi hozirgi notinchliklar yangi hodisa emas. Bu beqarorlik deyarli Parvez Musharraf davridan boshlangan. Keling, bir zamonlar Islom qal’asi deb atalgan Pokistonda bugun nega musulmon yoshlar al-jihod va g‘azo shiorlarini ko‘tarmoqda shuni anglashga harakat qilaylik. Bu urushlarning umri qariyb yigirma besh yilga borib taqaladi. O‘ttiz yil avval nega Pokiston armiyasiga qarshi jihod shiori yangramas edi?
O‘ttiz yil avval ham Afg‘oniston va Hindiston bugungidek qo‘shni edi. Unda nega o‘sha paytda bunday aralashuvlar kuzatilmagan?
Hindiston Pokiston tashkil topganidan beri uning dushmani hisoblanadi. Agar bugungi voqealar ortida haqiqatan ham Hindiston yoki Afg‘oniston turgan bo‘lsa, nega o‘ttiz yil avval bunday narsa sodir bo‘lmagan? Keling, voqelikka xolis nazar tashlaylik.
Pokistonning noto‘g‘ri siyosatlari xalqni aqidaviy nuqtai nazardan Pokiston armiyasiga qarshi jihod boshlashga undadi. Bu jarayonni Parvez Musharraf boshlab berdi. Islom qal’asi deb atalgan, arab davlatlari Islom sabab faxrlangan Pokistonning harbiy generali Parvez Musharraf bir necha dollar evaziga nasroniy kuchlar bilan musulmon va mujohid Afg‘onistonga qarshi hamkorlik qildi hamda harbiy bazalarni amerikaliklarga topshirdi.
Qaysi qonunga ko‘ra Pokiston dollar evaziga musulmon qo‘shnisining dushmanlariga joy berishga haqli edi? Musulmon odam pul uchun kofirlarga boshqa bir musulmonga qarshi yordam berishi to‘g‘rimi?
Pokiston ulamolari javob berishlari kerak: shariatda musulmonga harbiy kofirni boshqa bir musulmonga qarshi qo‘llab-quvvatlashga ruxsat bormi? Dunyoda qaysi musulmon yoki nomusulmon davlat tarixida biror mamlakat elchisini qo‘lini bog‘lab dushmanga topshirish holati bo‘lgan? Bunday ish Islomda ham, boshqa tuzumlarda ham oqlanadimi?
Ajablanarlisi shundaki, Pokiston Afg‘onistonda o‘z dushmanlari borligini da’vo qiladi, ammo bunga dalil keltirmaydi. Shunga qaramay, shu vaj bilan Afg‘onistonga hujumni oqlaydi. Aksincha, Afg‘onistonning dushmanlari va kofir kuchlari tank va samolyotlari bilan Pokistonda joylashgan, u yerdan har kuni Afg‘onistonga hujum qilgan. Yigirma yil davomida Pokiston dollar evaziga shu kuchlarga Afg‘onistonga qarshi yo‘l ochib berdi, biroq o‘zini aybdor deb bilmaydi. Eng hayratlanarlisi, hozir ham Pokiston havo hududini amerikaliklarga va boshqa kuchlarga Afg‘onistonga zarba berish uchun ijaraga bermoqda; har kuni Amerika samolyotlari ularning osmonidan Afg‘onistonga yo‘l oladi.
Parvez Musharraf yana nimalar qildi? U shunday ishlar qildiki, hatto savodsiz odamlar ham armiyaga qarshi jihod farz, degan xulosaga keladigan bo‘ldi. Musharraf va harbiy rejim o‘z fuqarosi Afiya Siddiqini dollar evaziga topshirdi. Bu ham ko‘plar nazarida armiyaga qarshi kurashni majburiyatga aylantirdi. Balki ayrimlar buni ahamiyatsiz deb bilar, ammo ko‘pchilik musulmonlar uchun nomus puldan ham, hatto jonidan ham azizroqdir.
Musharraf o‘zini musulmon deb bilgan armiya qo‘li bilan Lal Masjid va Hafsa madrasasiga qarshi operatsiya o‘tkazdi, o‘nlab qurolsiz hofiz va talabalarni halok bo‘lishiga sabab bo‘ldi.
Amerikaga bog‘langan kuchlar bir narsani tushunmadi: musulmon ummati hech qachon kofirlar istilosini qabul qilmaydi. Afg‘onistondagi sobiq respublika ham shunday xatoga yo‘l qo‘ydi — chet el kuchlariga xalqni bombardimon qilishga ruxsat berdi. Musulmonlar qarshilik ko‘rsatganda esa, buni Pokiston bilan bog‘lashardi. Musharraf va generallar ham shunday yo‘l tutdi — dollar evaziga qabila hududlarini bombardimon qilishga ruxsat berdi. Minglab qabila aholisi halok bo‘ldi, Xaybar Paxtunxva hududlari bombardimon qilindi, uylar vayron etildi, bozorlar yoqib yuborildi.
Armiyaning harakatlari oqibatida yuz minglab odamlar o‘z uylarini tark etishga majbur bo‘ldi. Endi ular javob qaytarsa, Pokiston buni boshqa davlatlar aralashuvi deb talqin qiladi. Qabila hududlarida ko‘plab odamlar bedarak yo‘qoldi, minglab masjid va madrasalar buzib tashlandi. Generallar shaxsiy manfaatlari yo‘lida Islom va diniy qadriyatlarni ham sotishga tayyor bo‘ldi. Ular Amerika dollarlariga shu qadar berilib ketdiki, bugun o‘z siyosatlarining oqibatini ko‘rmoqda.
Epstein hujjatlarida Imron Xon G‘arb va Isroil manfaatlari uchun xavfli ekani qayd etilgani aytiladi. Bugun esa Pokiston armiyasi Imron Xonni qamoqqa olganini ko‘ramiz bu siyosiy beqarorlikning asosiy omillaridan biri bo‘ldi. Rejim minglab balujlarni bedarak yo‘qotdi. Avval balujlar tinch namoyishlar o‘tkazgan, ammo e’tiborsizlik va bosim ularni qurolli qarshilikka undadi. Xaybar Paxtunxva aholisi ham avval tinch norozilik bildirgan, keyinchalik vaziyat qurolli to‘qnashuvlarga olib keldi.
Xulosa:
Pokiston armiyasi quyidagi harakatlari bilan xalqni o‘ziga qarshi qo‘zg‘atdi:
Generallar o‘z manfaatlari yo‘lida G‘arb va Amerikaga suyanib, xalq va qo‘shnilarga qarshi siyosat yuritdi.
Havo hududi va harbiy markazlarni chet el kuchlariga taqdim etdi.
G‘arb bosimi ostida o‘z fuqarolariga qarshi kuch ishlatdi, ko‘chishga majbur qildi.
Siyosiy partiyalarni bostirdi, ayrim diniy va siyosiy arboblar nishonga olindi.
Korrupsiya, poraxo‘rlik, zo‘ravonlik va noqonuniy harakatlar kengaydi.
