Shabir Ahmad Rahmati
Shayx Rahimulloh Haqoniy rahmatullohi alayhning shahid bo‘lganiga uch yil bo‘layotgan bo‘lsa-da, uning ilmiy, fikriy va haqqoniy kurashi hali ham minglab qalblarning xotirasida tirikdir. U zamonaviy islom tafakkurining yirik ulamolaridan biri hisoblanar edi; dinni himoya qilish, ilmni targ‘ib etish va ifratchilikka qarshi kurashda ilmiy qarshilikning namunasiga aylangan edi.
Shahid Shayx Rahimulloh Haqoniy rahmatullohi alayh nafaqat ustoz, xatib va yozuvchi edi, balki ummat muammolariga dardmand bo‘lgan dono va anglovchan mutafakkir, tahlilchi hisoblanardi. U ilmni dinning asosiy poydevori sifatida ko‘rar va shu sababdan ilm va ulamolarni yo‘q qilishga urinayotgan harakatlarga ochiq qarshi turardi. Shuning uchun, DAISh(ISHID) guruhi boshidanoq uning shaxsiyati, e’tiqodi va ilmiy kurashini buzishga harakat boshladi va oxir-oqibat qo‘rqoqona bir hujum bilan uni shahid qildi.
O‘zlarini islom himoyachilari deb tanishtiradigan xavorij daishchilari, aslida islom ummatining fikriy asoslari, diniy manbalar va asl ulamolarga qarshi xavfli bir to‘dadir. Bu guruh har qanday olimni, agar ularning ifrat va zo‘ravon uslublariga qarshi bo‘lsa, darhol kofirlikda ayblaydi. Ular ummatni bo‘linish, zo‘ravonlik va johillikka boshlash uchun ilm, ijmo’ va tarixga ochiq dushmanlik e’lon qilishgan.
DAISh(ISHID) tafakkurining xavfi faqat jismoniy zo‘ravonlik bilan cheklanmaydi, balki bu fikr nomi bilan islom libosida vahshiylik, takfir va bo‘linish falsafasini yoyadi. Bu falsafa musulmonlar orasidagi masofani kuchaytirish bilan qolmay, islomiy tamaddunning bilim asoslariga ham jiddiy tahdid soladi. Shuning uchun, shahid Haqoniy kabi ulamolar bu buzg‘unchi g‘oyalarga qarshi fikriy qarshilikning oldingi safiga chiqqanlar.
Shahid Rahimulloh Haqoniy rahmatullohi alayhning pozitsiyasi faqat Afg‘oniston chegaralari bilan cheklanmagan, balki u Hindiston, Pokiston, Yaqin Sharq va boshqa mintaqalardagi diniy doiralarda ham hurmat qozongan global islomiy ovoz bo‘lgan. Uning fikriy risolalari, madrasa, universitet va diniy majlislardan tortib minbarlargacha ta’sir ko‘rsatgan, shu bois global takfiriy doiralar uni xavfli raqib deb bilishgan.
Bugungi kunda dunyo diniy ifrat va tafrit o‘rtasida qolgan bir paytda, shahid Rahimulloh Haqoniy rahmatullohi alayh kabi mo‘tadil ulamolar mu’tadil islomiy tafakkur, asosiy tamoyillarni himoya qilish va ummat birlik yo‘lida nihoyatda muhim qadriyatlarga ega. Agar bunday ovozlar o‘chirilsa, ummat johillik botqog‘iga va qon dengiziga g‘arq bo‘ladi. Shuning uchun shahid Haqoniyning fikriy merosini asrash, kuchaytirish va kelajak avlodni shu yo‘lga tarbiyalash zarurdir.
Shahid Shayx Rahimulloh Haqoniy rahmatullohi alayh chuqur ma’noli xutbalari, tahliliy yozuvlari va ilmiy pozitsiyalari orqali ummatni uyg‘otishga harakat qilgan. U dinning mo‘tadil tushunchasiga, ijtihod zaruratiga va ulamolarning maqomini himoya qilishga tafakkur bilan yondashgan. Ayniqsa, DAIShga qarshi ochiq pozitsiyalari ilm nuri har doim johillik zulmatiga qarshi turishini ko‘rsatdi.
Tarix ham guvohlik beradi: bu ilm nuri birinchi marta zulmat g‘oyalari tomonidan hujumga uchramayotgani aniq. Ibn Muljam tafakkurining izdoshlari har doim Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning vorislarining ovozini o‘chirishga urinib kelishgan; ammo bu nur hech qachon o‘chmaydi. Bu borada Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallamning hadislari eng yaxshi xabarchidir:
«Man ahāna ‘āliman faqad ahānani, wa man ahānani faqad ahāna Allāh.»
Tarjimasi: “Kim bir olimni tahqir qilsa, u meni tahqir qilgan bo‘ladi; va kim meni tahqir qilsa, albatta Allohni tahqir qilgan bo‘ladi.”
Shahid Shayx Rahimulloh Haqoniy rahmatullohi alayhning shahidligi ilm, aql va haqiqatni qutqarish yo‘lida bir qurbonlik bo‘ldi. U butun umrini ilmni yoyishga, ifratchilikka qarshi turishga va ummatni uyg‘otishga bag‘ishlagan edi. Bugun uning shahidligi bizga shuni eslatadi: biz ulamolarning yonida turishimiz, zo‘ravonlikka taslim bo‘lmasligimiz va islomiy ummatning fikriy mustaqilligini himoya qilishimiz kerak.
Oxirida duo qilamiz: Alloh taolo shahid Rahimulloh Haqoniyga oliy darajalar ato etsin va bizning avlodimizni ham uning izidan yurishga muvaffaq qilsin. آمین.
