Bhand Ayman
Ma’qil ibn Qays roziyallohu anh bilan bo’lgan jangdan so’ng, Xavāric (Khawarij) o’n besh yil davomida yashirinib yashashdi. Bu holatning ikki asosiy sababi bor edi: birinchidan, ularning ko’plab yetakchilari va asosiy shaxsiyati janglarda halok bo’lgan edi. Ikkinchidan, Hazrat Muoviya roziyallohu anh butun kuchi bilan o’z hokimiyatiga tahdid soladigan har qanday muammolarni bartaraf etishga harakat qildi. Natijada, Xavāricning da’vat va jalb qilish jarayonlari sekinlashdi.
Ammo hijriy 58-yilda Xavāric yana bosh ko’tarib, musulmonlarga qarshi o’z harakatlarini boshladilar va davom ettirdilar.
Har doimgidek, Iroq bunday fitnalar markaziga aylangan edi; bu safar ham Xavāric Basra yaqinida, Iroqning shu hududida paydo bo’ldi. O’sha paytda Hazrat Muoviya roziyallohu anh Ubaydulloh ibn Ziyodni shu shaharga voliy qilib tayinlagan edi.
Ubaydulloh ibn Ziyod o’sha yili Xavāric bilan qattiq janglar olib bordi va natijada Xavāric yomon mag’lubiyatga uchradi. Ularning bir qismi o’ldirildi, qolganlari esa asir olinib, Iroqning turli zindonlariga tashlandi.
