Saiyfuddin
Bu davrda, dunyo bir qutbli tizim va monopoliyadan chiqib borayotgan bir paytda, biz shunday siyosiy oqimlarga guvoh bo‘lmoqdamizki, ular G‘arbning, ayniqsa fir’avnona xususiyatga ega Amerika istikborining zo‘ravonlik va hukmronlik mantiqini jiddiy sinovlarga duchor qilmoqda. Bu mantiq faqat harbiy kuch, iqtisodiy sanksiyalar va boshqa mamlakatlarning ichki ishlariga aralashuvga asoslangan bo‘lib, bugungi kunda mintaqa xalqlarining mislsiz qarshiligi tufayli o‘z samaradorligini yo‘qotmoqda.
Shu munosabat bilan, AQSh prezidentining Eronga nisbatan so‘nggi ultimatumining yakuniy lahzalari ham sharmandali mag‘lubiyat bilan tugadi; mintaqada katta o‘zgarishlar haqidagi shov-shuvlarga sabab bo‘lgan o‘sha tahdidlar yana diplomatik jarayonlar girdobida yo‘qolib ketdi. Bu holat nafaqat fir’avnona Amerika istikborining rangini o‘chirdi, balki xalqaro miqyosda yana bir savolni o‘rtaga tashladi: qat’iy ultimatum siyosati hali ham samaralimi yoki bu faqat yana bir o‘yin boshimi, natijasi esa faqat og‘zaki tortishuvlar bilan cheklanadimi?
So‘nggi o‘n yilliklar davomida Eron xalqi tarixi shuni isbotladiki, tashqi bosimlar va adolatsiz sanksiyalarga qarshi turish shunchaki shior emas, balki amaliy haqiqatdir. AQSh turli bahonalar bilan Eron iqtisodiyotini falaj qilish va uning irodasini sindirishga uringan bo‘lsa-da, bu xalq siyosiy mustaqillik va milliy g‘ururini saqlab, bosim mantiqi g‘urur va qarshilik madaniyatiga ega xalq oldida samarasiz ekanini ko‘rsatdi. AQShning siyosiy bosim mantiqi va cheksiz istikbor da’volari muvaffaqiyatsizlikka uchradi, chunki ular o‘z irodasi va mantiqini boshqalarga majburan qabul qildirmoqchi. Ammo Eron xalqi shuni ko‘rsatdiki, dunyo taqdiri faqat Oq uyda belgilanmaydi.
Yaqin Sharqdagi hozirgi inqirozlar borasida, Afg‘oniston Islom Amirligi mas’ul va mustaqil tizim sifatida har doim shuni ta’kidlab keladiki, mintaqa muammolari tashqi kuchlarning aralashuvi bilan emas, balki o‘zaro muloqot va hurmat orqali hal qilinishi kerak. Bu pozitsiya qo‘shni davlatlar barqarorligini qo‘llab-quvvatlash va G‘arbning bo‘linish siyosatini rad etishga asoslangan bo‘lib, realistik, islomiy va mustaqil siyosatni ifodalaydi.
Ammo Eron va Afg‘onistonning mustaqil pozitsiyalariga qarama-qarshi ravishda, afsuski, Pokistonning harbiy ta’sir ostidagi rejimi vakillik siyosatiga asoslangan inqirozga duch kelmoqda. Buning yaqqol misoli Pokiston bosh vaziri Shahbaz Sharifning so‘nggi harakatlari, xususan, avval noaniq va buyruq ohangida e’lon qilingan, keyin esa tashqi ko‘rsatmalar asosida tezda o‘zgartirilgan tviti bo‘ldi; bu esa mamlakat siyosiy taqdiri Islomobodda emas, balki boshqa poytaxtlarda belgilanishini ko‘rsatdi.
Bunday buyruq asosidagi siyosat millat mustaqilligini yo‘qotish demakdir. Pokistonning harbiy ta’sir ostidagi rejimi tomonidan siyosiy jarayonlarni boshqarish va milliy manfaatlarni tashqi kuchlar roziligi uchun qurbon qilish bugungi kunda mintaqada qoralangan bo‘lib, vakillik siyosati muvaffaqiyatsizligining sababi sifatida tilga olinmoqda.
