Valid Viyor
Savr oyining yettinchi va sakkizinchi kunlari mamlakatning zamonaviy tarixida juda muhim va unutilmas kunlar qatoriga kiradi; har yili qayta-qayta esga olinadigan, ular haqida ko‘plab maqolalar yozilgan kunlardir. Ushbu yozuv ham takrorlardan biri bo‘lib qolmasligi uchun, qisqa eslatmalar va hozirgi sharoitni hisobga olgan holda ayrim aniq tavsiya va ibratlarga to‘xtalib o‘taman.
Qariyb yarim asr avval (1357 h.sh.) kommunistlar ochiqchasiga xomxayollik bilan va sobiq Sovet Ittifoqining siyosiy mafkurasi soyasida harbiy to‘ntarish amalga oshirdilar; go‘yoki Afg‘onistonni farovonlik va erkinlikka olib boramiz degan o‘y bilan. Ammo aslida nisbatan tinch va mustaqil mamlakatni o‘zlarining nomaqbul siyosiy maqsadlariga qurbon qildilar va rad etilgan kommunistik g‘oyani qadriyat sifatida ko‘rdilar. Boshqa tomondan, Afg‘oniston musulmon xalqi bu noziklikni to‘liq anglab, faxr bilan kurash maydoniga chiqdi va qurbonliklar berdi; ham Moskvadan kelgan bosqinchilarga, ham ularning kommunistik qo‘g‘irchoqlariga qarshi jihod va qarshilik ko‘rsatdi.
Nihoyat, o‘n to‘rt yillik muqaddas jihoddan so‘ng, sovet bosqinchilari sharmandali mag‘lubiyatga uchradi va Afg‘oniston sakkizinchi Savr kuni sharafli g‘alabaga erishdi. Ammo bu g‘alaba hech kimning sovg‘asi emas edi, balki yuz minglab fidoyi mujohidlarning qurbonligi va shahodatlari natijasi edi. Shunga qaramay, jihodning hurmati, g‘alabaning buyukligi va bu milliy iftixor munosib qadrlanmagani sababli, mamlakat ichki urushlar domiga tushdi va jihodiy rahbarlar bu ne’matga noshukurlik qilganlari uchun obro‘sizlanib, badnom bo‘ldilar.
Shu bois sakkizinchi Savr oddiy sana yoki taqvimiy voqea emas, balki tarix bag‘rida yashiringan bir hamasa bo‘lib, u imkoniyatsiz, ammo iymon bilan to‘la xalqning jahon mustakbirligi va mustamlakachi kuchlarga qarshi kurashini ifodalaydi. Uning birinchi xabari shuki: ozodlikni qo‘lga kiritish va bosqinchilarni tiz cho‘ktirish shunchaki shior emas, balki din va vatan yo‘lida jon fido qilish bilan bog‘liq bir falsafadir; bu narsani o‘sha davrda afg‘onlar amalda isbotlab, tarixda iymon va moddiyat to‘qnashuvining katta manzarasini chizdilar.
Oldingi tashkilot rahbarlarining hokimiyat uchun o‘zaro nizoga kirishgani, xudbinlikka berilgani va bir-biri bilan to‘qnashgani aslida jihod buyukligini asrash prinsipidan chetga chiqish oqibati edi. Ularning ayrimlari bugungi kungacha sarson va pushaymon bo‘lib, xalq orasidagi hurmatini yo‘qotgani ham, ular Parvardigor oldida ham xor va uyatli ekanini ko‘rsatadi. Hozirgi avlod va bugungi mas’ullar uchun bu tarixiy kunning xabarlari quyidagicha:
Birinchi:
Avvalgilarning “mustaqillik berilmaydi, olinadi” degan so‘zi to‘la haqiqatdir. Afg‘on g‘ozilari din va vatan eng katta qadriyat va iftixor ekanini isbotladilar va mamlakatni bosqindan qutqarish yo‘li faqat ozodlikdan o‘tishini ko‘rsatdilar.
Ikkinchi:
Erkinlikni saqlab qolish uni qo‘lga kiritish kabi katta va ma’naviy san’atdir. Agar mustaqillikni ilohiy ne’mat deb bilsak, unga noshukurlik katta gunohdir. Ozodlik jihod qadriyatlariga sodiqlik, yaxshi axloq va xudbinlikdan voz kechishda namoyon bo‘ladi.
Uchinchi:
Taxminan besh yil avval Islomiy amirlik hokimiyati qaytgach, mamlakat yana ichki nizolar tomon ketmasmikan degan xavotirlar bor edi. Ammo amirlik rahbarlari o‘tmishdagi achchiq tajribalar takrorlanmasligini anglab, erkinlikni asrash qadrini bilishdi.
To‘rtinchi:
Agar mujohidlar sakkizinchi Savr g‘alabasidan so‘ng vayron bo‘lgan mamlakatni tiklash haqida ham o‘ylaganida, bugun Afg‘oniston mintaqada obod va rivojlangan davlatlardan biri bo‘lgan bo‘lardi. Shu tajribadan kelib chiqib, Islomiy amirlik qaytgan ilk oylaridanoq e’tiborni qurilish va taraqqiyotga qaratdi va hozirgacha muvozanatli rivojlanish davom etmoqda.
Beshinchi:
Sakkizinchi Savr g‘alabasidan keyin jihodiy va milliy ruh eng yuqori darajada edi, ammo ayrim rahbarlarning xudbinligi va bu shiorni noto‘g‘ri ishlatishi natijasida u zarar ko‘rdi va hatto Islom dushmanlari qo‘lida vositaga aylandi.
Ushbu tarixiy tajribani inobatga olib, Islomiy amirlik g‘alabasidan so‘ng nafaqat jihod va fath qadriyatlari saqlab qolindi, balki hozirgacha katta hurmat bilan asrab kelinmoqda va yangi avlod ongida muqaddas omonat sifatida joy olgan. Chunki amirlik rahbariyati so‘z va amal o‘rtasida tafovut qoldirmadi va shiorlarni amalda ro‘yobga chiqardi.
Umid qilamizki, sakkizinchi Savr har doim Afg‘oniston mujohid xalqi uchun faxrli kun bo‘lib qoladi va bu zaminni egallashni o‘ylagan barcha bosqinchilar uchun katta saboq bo‘lib xizmat qiladi. Chunki bu muqaddas yerni egallash oson bo‘lishi mumkin, ammo uni saqlab qolish va ustidan barqaror hukmronlik qilish imkonsizdir; tarixdagi sakkizinchi Savr kabi voqealar buni yaqqol isbotlagan.
