Ajmal
Ko‘p bora ayrim tajribasiz tahlilchilar va siyosiy sharhlovchilar: Nima uchun Afg‘oniston qo‘shni va mintaqa davlatlariga nisbatan taraqqiy etmagan va obod emas? degan savolni o‘rtaga tashlaydilar. So‘ng buning sababini ichki urushlar va birlikning yo‘qligi bilan izohlab aynan shu omillar Afg‘onistonning taraqqiyot va obodonchilik karvonidan ortda qolishiga sabab bo‘lganini ta’kidlaydilar.
To‘g‘ri, ichki urushlar va o‘zaro hamjihatlikning yo‘qligi bunga sabab bo‘lishi mumkin. Ammo bu yerda yana bir savolni ham o‘rtaga qo‘yish kerak: qo‘shni va mintaqa davlatlari qanday evaziga obod bo‘ldilar? Agar masalani faqat qo‘shni davlatlar xususan shimoliy qo‘shnilar bilan cheklasak Rossiya ularning bugungi taraqqiyoti va obodligida katta rol o‘ynagan. Biroq o‘zini islomiy deb ko‘rsatuvchi bu davlatlardagi hukmron tuzumlar nafaqat Islomning haqiqiy vakili emas balki o‘z xalqlarining ham haqiqiy vakili emas. Bugungi kungacha ularning ko‘plab tashqi siyosiy qarorlari hatto ayrim ichki qarorlari ham boshqa davlatlar tomonidan belgilab kelinmoqda.
Agar Afg‘oniston ham Angliya, Rossiya va amerikaliklarga qarshi kurashlarda sukut saqlab buning evaziga bugungi ayrim davlatlar egallagan mavqega ega bo‘lishi kerak edi, deb hisoblasak bunday hisob-kitob noto‘g‘ri va mantiqan nomutanosib bo‘ladi. Afg‘onistonning barcha bu kurash va jihodlarida yagona maqsad islomiy tuzumning hukmronligini o‘rnatish edi. Sof islomiy tuzumning hukmronligi va shariatning tatbiq etilishi afg‘on xalqining tarixiy hamda asosiy istagi bo‘lib kelgan va hamon shundaydir. Alhamdulillah bu ma’naviy istak Islom Amirligi hokimiyatga kelishi bilan amalga oshdi.
Barcha vaz’iy va G‘arb qonunlari bekor qilinib mamlakatda sof shar’iy tuzum va boshqaruv joriy etildi. Bu xalqning asosiy va tarixiy talablaridan biri edi. Mazkur maqsadning mustahkamlanishi bilan Afg‘onistonning izzati va obro‘si ham saqlanib qoldi. Bugun u o‘z raqiblari bilan raqib maqomida teng ohangda gaplasha olmoqda.
Shu davr mobaynida mujohid va jihod nomidan imtiyozlar olgan Islom Respublikasi nomi ostida shariatni tatbiq etish shiorini ilgari surgan ayrim shaxslar bugun nifoqning boshqa yo‘llariga yuz tutdilar. Ular amaldagi tuzumga qarshi isyon shiorlarini ko‘tarmoqda va xorijiy razvedka xizmatlari xususan tajovuzkor qo‘shnilarning maslahat va ko‘magiga tayanib bugungi islomiy tuzum oldida muammo va to‘siqlar yaratishga urinmoqda. Ular yana bir bor bu yurt farzandlarini muqaddas shiorlar ostida o‘zlarining shaxsiy va razvedka maqsadlariga xizmat qildirishni istamoqda. Ammo bu orzu hech qachon amalga oshmaydi. Buning amalga oshmasligiga ikki asosiy va kuchli sabab bor.
Birinchi va eng muhim sabab shuki afg‘onlar endi voqelikni anglab yetganlar. Ular oqni qoradan haqiqatni yolg‘ondan ajrata oladilar Islomni sevadilar va islomiy qadriyatlarni o‘z manfaatlari yo‘lida savdo qiladigan kimsalarni taniydilar. Shu bois bu isyonchi va qo‘zg‘olonchilarning shiorlari hamda shov-shuvlari ularni aldab qo‘ya olmaydi.
Ikkinchi sabab esa shundaki, Islom Amirligi faqat siyosiy hokimiyat yoki dinni yaxshi anglaydigan tuzum emas balki harbiy salohiyatga ega kuch hamdir. Bu kuch mintaqa miqyosida yetarli darajada jihozlangan bo‘lib bugungacha Islom va mavjud tuzumga qarshi chiqqanlarga nisbatan qattiq choralar ko‘rib kelgan.
Isyonchilar va isyonni targ‘ib qilib shov-shuv ko‘tarayotganlar shuni bilishlari kerakki ular na Alloh taoloning yo‘lida harakat qilmoqdalar, na xalqning istaklarini ifodalash da’vosini qila oladilar. Aksincha ular faqat o‘zlarini aldab o‘zlarini amaldagi hokimiyat kuchlarining qarshiligiga duchor qilmoqdalar.
Ularga beriladigan eng oqilona maslahat shuki o‘zlarini ham aldamasinlar va avvalgidek voqelikdan uzoqlashmasinlar. Bu azob-uqubatlarni boshidan kechirgan xalq bugun har qachongidan ham ko‘proq xizmat osoyishtalik va xotirjamlikka muhtoj. Ularning orzusi Islom shariatining ta’minlanishi bugun amalga oshgan. Bu orzuning ikkinchi bosqichi esa yurt va mamlakatni asrash uni obod qilish hamda uni munosib va farovon davlatga aylantirishdir.
Tabiiyki bu ulug‘ maqsadning amalga oshishiga to‘sqinlik qiladiganlar mamlakat va xalq orasida bundan buyon o‘zlariga munosib o‘rin topa olmaydilar hamda hamisha sharmanda va bosh egik holda qoladilar.
