Salmon
Afg‘oniston so‘nggi o‘n yilliklar davomida uzoq yillar davom etgan urushlar va dushmanlarning turli fitnalari oqibatida og‘ir talafotlarga uchradi. So‘nggi yuz yil mobaynida ko‘plab dushmanlar bu zaminga o‘z zaharini sochdi. Turli davlatlar va qo‘shni mamlakatlar o‘zlarining zararli va buzg‘unchi maqsadlariga erishish uchun Afg‘onistondan o‘z manfaatlari yo‘lida foydalanishga urindilar. Bugun ham, avvalgidek, Pokistonning harbiy rejimi o‘zining eski siyosatini davom ettirib, Afg‘onistonga nisbatan fitna va makkorlik yo‘lidan bormoqda.
Bu rejim shuni yaxshi bilishi kerakki, Afg‘oniston xalqi mintaqadagi bunday xiyonatkorona siyosatning achchiq oqibatlarini boshidan kechirgan. Endilikda xalqimiz hech qanday makkor kuchga mamlakatimizda fitna uyushtirish va vayronagarchilik keltirib chiqarishga yo‘l qo‘ymasligi kerak. Pokistonning harbiy rejimi chegara hududlari o‘rtasidagi aloqa yo‘llari, ayrim shaxslar va transchegaraviy aloqalardan foydalanib, qurolli guruhlar faoliyati uchun sharoit yaratishga urinmoqda.
Bunday sharoitda har qanday guruh tomonidan jangarilarni yollash markazlarini tashkil etish, qurol-yarog‘ va boshqa vositalarni tashish yoki harbiy amaliyotlarni rejalashtirish mintaqa davlatlari jiddiy e’tibor qaratishi lozim bo‘lgan xavf hisoblanadi. Chunki bu muammoning oqibatlari faqat Afg‘oniston bilan cheklanib qolmaydi. Markaziy Osiyo mamlakatlari ham zo‘ravon ekstremizm va IShID bilan bog‘liq tarmoqlar faoliyatidan kelib chiqadigan tahdidlarga duch kelmoqda.
Buzg‘unchi va terrorchi tashkilot bo‘lgan IShID o‘z targ‘iboti va maqsadlarini biror mamlakat chegaralari bilan cheklamaydi. Odamlarni o‘z safiga jalb qilish, internet orqali targ‘ibot olib borish, yashirin aloqalarni yo‘lga qo‘yish va faoliyat doirasini kengaytirishga urinish bir vaqtning o‘zida bir nechta mamlakat xavfsizligiga tahdid solishi mumkin.
Shu bois, agar mintaqaning biror hududida ushbu guruhning qo‘llab-quvvatlash tarmoqlari yoki jangarilarni tayyorlash markazlari tashkil etilsa, buning oqibatlari o‘sha hudud chegaralaridan ancha uzoqqa tarqalishi mumkin.
Bunday vaziyatda mintaqa davlatlari o‘zaro ishonchli ma’lumotlar almashish, mazkur guruhlarning moliyaviy manbalarini cheklash, jangarilarni yollashning oldini olish va xavfsizlikka oid xabarlarni mustaqil ravishda tekshirishga alohida e’tibor qaratishlari lozim. Mintaqa xavfsizligini siyosiy shiorlar bilan ta’minlab bo‘lmaydi. Buning uchun amaliy choralar, haqiqiy hamkorlik va mas’uliyat talab etiladi.
Pokistonning mintaqa xavfsizligi oldidagi mas’uliyati
Pokiston mintaqaning muhim davlatlaridan biri sifatida o‘z hududidan boshqa mamlakatlarga qarshi qurolli guruhlarning faoliyatini rejalashtirish yoki amalga oshirish uchun foydalanilishiga yo‘l qo‘ymasligi shart.
Shuningdek, Afg‘oniston, Paxtunxva va Markaziy Osiyo xalqlarining xavfsizligi siyosiy raqobat yoki yashirin siyosiy hisob-kitoblar qurboniga aylanmasligi kerak. Terrorizmning kuchayishiga ongli ravishda zamin yaratadigan har qanday siyosat, oxir-oqibat, butun mintaqada beqarorlikning yanada kengayishiga olib kelishi mumkin.
Shu sababli, IShID va boshqa qurolli guruhlarning Pokiston hududida faoliyati kengayishining oldini olish uchun mintaqa davlatlari aniq va samarali choralar ko‘rishlari hamda ushbu masalaga jiddiy e’tibor qaratishlari zarur.
