Ajmal G‘aznaviy
Agar tarixga diqqat bilan nazar tashlasak, ayon bo‘ladiki, ba’zi rejimlarning mavjudligi faqat o‘z xalqini himoya qilish uchun emas, balki tashqi kuchlarni rozi qilish, ularning manfaatlarini saqlash va global siyosat qarorlarini amalga oshirish uchundir. Pokistonning harbiy rejimi ham aynan shu mantiqqa asoslangan. U paydo bo‘lganidan buyon bugungacha o‘z hokimiyatini saqlab qolish uchun shafqatsiz tarzda harakat qilib kelmoqda va Balochiston bu dahshatning tirik namunasidir.
Balochiston o‘zining tog‘lari, dashtlari va xalqining katta tarixiy qismi bilan Pokiston armiyasi bosqini ostidagi mazlumlik hujjatiga aylangan. Uning shaharlari tanklar ostida vayron qilingan, uylar bombardimonlar bilan qulatilgan va xalq qalblari qo‘rquv soyasida mahbus bo‘lib qolgan. Bu rejimning operatsiyalari xalq joniga evaziga amalga oshirilgan, ammo ularning mantiqi doimo oddiy bo‘lib qolgan: dunyoga barqarorlikni ko‘rsatish va o‘z hukmronligini davom ettirish uchun begonalarning roziligini qo‘lga kiritish.
Xuddi shuningdek, Isroil ham Falastinda shunga o‘xshash yo‘l tutgan: uylarni vayron qilish, bolalarni o‘ldirish, odamlarni boshpanasiz qoldirish va o‘z mavjudligini xavfsizlik hamda mudofaa tili bilan dunyoga qonuniy qilib ko‘rsatish. Bularning barchasi zamonaviy bosqinchilik mantiqining bir qismidir. Farq faqat geografiyada, tamoyillarda emas. Har ikkala rejim ham kuch, zo‘ravonlik va mazlumlar huquqlarini mensimaslik falsafasini olib bormoqda.
Ammo tahliliy nuqtai nazardan qaraganda, bu ikki masala faqat qurol, bomba va qamal darajasida cheklanmaydi. Haqiqat shuki, bosqinchilar o‘z mavjudligini mustahkamlash uchun xalqaro qo‘llab-quvvatlashga muhtoj. Pokistonning harbiy rejimi AQShning strategik manfaatlari qo‘riqchisi hisoblanadi, Isroil esa global kuchlarning qo‘llovidan foydalanadi. Ularning zulmlari faqat yer egallash uchun emas, balki siyosiy va iqtisodiy strategiyalarni amalga oshirish uchun hamdir, natijada mazlum xalqlar o‘z huquqlaridan mahrum bo‘ladilar.
Shunga qaramay, tarix doimo mazlum xalqlarning ovozini qayd etib kelgan. Balochiston o‘z qarshilik ovozini ko‘tardi, uning tog‘lari zulmga qarshi shiorlarni eshitdi va uning xalqi ozodligi uchun har qanday qurbonlikka tayyor bo‘ldi. Falastin ham ana shunday qarshilik namunasi garchi to‘plar va bombalar soyasida yashayotgan bo‘lsa-da, mazlum qalbining irodasi har qanday bombadan va har qanday zulmdan kuchlidir.
Bu ikki voqea bizga katta va keng qamrovli saboq beradi: bosqinchi kuchlar qanchalik katta va shafqatsiz bo‘lmasin, xalq irodasi va haq ovozi oldida ojizdir. Zulm vaqtinchalik, qarshilik esa bardavomdir.
Tarixning har bir sahifasidan o‘rganish mumkinki, ozodlik inson fitratidir va hech qanday kuch, hech qanday siyosat va hech qanday bosqin xalqlar irodasini abadiy sindira olmaydi. Pokiston harbiy rejimi va Isroil bir-birining aksidir har ikkisi bosqin, zo‘ravonlik va mazlumlar huquqlarini mensimaslik timsolidir. Ular bir tangening ikki tomonini ko‘rsatadi: bir tomoni kuch namoyishi, ikkinchi tomoni esa zulm va vahshiylik tarixining yozilishidir. Ammo aynan shu tarixning tubida qarshilik va ozodlik nuri ham bardavomdir u oxir-oqibat barcha zulm taxtlarini larzaga keltiradi va mazlum xalqlarning huquqlarini quyoshdek ravshan qiladi.
