ISHID; Islom nomidan G’arb tomonidan yaratilgan guruh Ikkinchi qism

Junayd

Bu guruh 1999-yilda “Jamoat at-Tavhid val-Jihod” nomi bilan faoliyat boshlagan va 2004-yilda al-Qoida guruhiga sadoqatini e’lon qilgan. 2003-yil mart oyida G‘arb kuchlari Iroqqa bostirib kirgach, ISHID ham bu urushda ishtirok etgan.

2006-yil yanvar oyida boshqa sunniy isyonchi guruhlar bilan birlashib, “Iroq mujohidlar kengashi”ni tuzdi va shu yilning oktyabrida “Iroq Islomiy davlati” (ISI) e’lon qilindi.

2011-yilda Suriyadagi fuqarolik urushi boshlangach, guruh yetakchisi Abu Bakr al-Bag‘dodiy shu yil avgust oyida Suriyaga o‘z vakillarini yubordi. Bu jangchilar o‘zlariga “Jabhat an-Nusra” deb nom qo‘yishdi va Suriya sunniylar yashaydigan hududlari — Raqa, Idlib, Dayr az-Zawr va Halabda keng faoliyat olib borishdi.

2013-yilda Abu Bakr al-Bag‘dodiy ISI va Jabhat an-Nusra birlashganini e’lon qildi va yangi birlashgan guruh nomini “Iroq va Shom Islomiy davlati” (ISIL) deb o‘zgartirdi. Ammo Jabhat an-Nusra va al-Qoida yetakchilari — Abu Muhammad al-Jawlani va Ayman az-Zavohiriy bu guruhning nopok g‘oyalarini anglab, birlashishga qarshi chiqishdi.

Yetti oy davom etgan hokimiyat talashidan so‘ng, 2014-yil 3-fevralda al-Qoida ISIL bilan bo‘lgan barcha aloqalarini uzdi, chunki bu guruhning siyosati va g‘oyalari islomga va musulmonlarga zid deb topilgan edi.

Bu guruh Suriyada hukumat kuchlari va muxolif guruhlarga qarshi quruqlikdagi hujumlar uyushtirib, odam boshini kesish sahnalarini videoga olib ommaviy axborot vositalarida tarqatdi, bu esa ISHID ning shon-shuhratini oshirdi.

2014-yilda ISHID Iroqning g‘arbiy shaharlaridan hukumat kuchlarini quvib chiqardi. Bu hududlarning yo‘qolishi natijasida Iroq hukumati deyarli qulab tushdi va bu holat AQShning yana harbiy amaliyot boshlashiga sabab bo‘ldi.