Tariq İstankazi
ISHID jangchilari Yaqin Sharqda butun İslom hukmlaridan qochib jang qilayotgan paytda har xil jinoyatlar sodir etishadi.
2014-yilda, Iroqning ko‘p hududlarida qirg‘in qilishdi, bolalar va erkaklarni o‘ldirishdi, ayollarni esa olib ketishdi va keyinchalik ularni o‘zlarining jinsiy ehtiyojlarini qondirish uchun ishlatishdi.
Afg‘onistonda esa, barcha İslomiy tamoyillar va madaniyatga qarshi holda, jumhuriyat va bosqinchi kuchlar o‘rniga mintaqadagi mujohidlar bilan jang qilishardi. Urush paytida har doim bosqinchilar bilan hamkorlik qilishardi va bir necha marta ular qattiq qurshovda qolganida bosqinchilarning harbiy-havo kuchlari ularni qutqarish uchun kelgan.
Bir paytlar bu hodisa Nangarhar viloyatida yuzaga keldi va qisqa vaqt ichida bu yo‘lda ketayotganlarni o‘ziga jalb qildi, chunki ular ma’lum bir maqsad va mazhab uchun jang qilayotganlariga ishonishdi.
Faoliyatlaridan keyin ko‘rildi-ki, ular mujohidlarning zaiflashishi va bosqinchilarning har bir hududda paydo bo‘lishiga olib kelishdi.
Ularning jangovar taktikasi shunday ediki, ular mujohidlarga bosqinchilarning qurollari bilan qarshi kurashishar va mujohidlarni band qilishardi. Kobul ma’muriyati hududni egallab, harbiy inshootlarni tezda qurish va mintaqadagi mavjudligini isbotlashga harakat qilardi.
So‘nggi yillarda bosqinchilar ba’zi hududlarga bora olishmagan edi, chunki mujohidlarning kuchli qarshiligiga duch kelishardi. Lekin Kobul ma’muriyati xavfsizlik kengashi tomonidan moliyalashtirilgan ISHID paydo bo‘lgach, bosqinchilar ko‘p joylarga kirish imkoniyatiga ega bo‘lishdi.
Shuning uchun bu yerdagi ISHID jangchilari bosqinchilar bilan hamkorlik qilmasdan boshqa maqsadga ega emasdi. Bosqinchilar qochib ketgach, bu guruh va tashkilot ham tugatildi. Agar hozirgi kunda ular mavjud bo‘lsa, ISHIDnomidan foydalanib, mintaqaviy va xalqaro istixbarat tashkilotlariga xizmat qilayotgandir.
