IShID ning moliyaviy manbalari qanday? 30-qism

Hijoz Tamim

Bank hisoblarini masofadan boshqarish

(Remote Control of Bank Accounts)

Yevropadan IShID nazoratidagi urush hududlariga ketayotgan ko‘plab shaxslar o‘z bank hisoblarini masofadan turib boshqarishni saqlab qolishga harakat qiladilar. Buning maqsadi  ijtimoiy nafaqalar yoki boshqa daromadlarni uzluksiz olishni davom ettirishdir. Ushbu usul IShID tarmoqlari uchun yashirin va nisbatan xavfsiz moliyaviy manbaga aylangan.

Bu faoliyat quyidagi mexanizmlarga asoslanadi:

Bank kartalari va SIM-kartalarni olib yurish:

Yevropani tark etish chog‘ida ayrim a’zolar o‘zlariga tegishli bank kartalari (debit/kredit) va bank hisobiga bog‘langan SIM-kartalarni o‘zlari bilan olib ketadilar. Bu orqali ular OTP-kodlar, bank xabarnomalari va hisob tasdiqlariga kirish imkonini saqlab qoladilar. Maqsad  bank hisobini faol foydalanuvchiga tegishli ko‘rinishda saqlash va shubhani kamaytirishdir.

Onlayn bank ilovalari orqali masofaviy boshqaruv:

IShID a’zolari bank ilovalari, internet-banking, OTP va SIM-kartalar yordamida o‘z hisoblarini faol holda ushlab turadilar. Shu tariqa ular Yevropadan tashqarida bo‘lsalar ham hisobdagi mablag‘ni ko‘ra oladilar, pul yechishga ruxsat beradilar va pul o‘tkazmalarini tasdiqlaydilar.

Vositachilar orqali ATM’dan pul yechish:

Yevropa ichida IShID tarafdorlari yoki ishonchli shaxslar tegishli bank kartalaridan foydalanib, ATM orqali naqd pul yechib oladilar. Odatda bu ishlar turli shaharlar va turli ATM qurilmalari orqali amalga oshiriladi, bu esa kuzatuv ehtimolini kamaytiradi.

Naqd mablag‘larni urush hududlariga yetkazish:

ATM’dan yechib olingan naqd pullar quyidagi yo‘llar orqali IShID ga yetkaziladi:

1. Havola (hawala) tarmoqlari;
2. Norasmiy moliyaviy vositachilar;
3. Sayohatchilar orqali;
4. Pulni yashirin va xavfsiz tarzda chegaralardan o‘tkazuvchi kontrabanda tarmoqlari.

Oxir-oqibat, bu mablag‘lar IShID ning moliyaviy tarmog‘iga yetib boradi va operatsiyalar, jihozlar, maoshlar hamda targ‘ibot ishlari uchun sarflanadi.

Ushbu usulning IShID uchun ahamiyati:

1. Barqaror oylik daromad:

Har oy bir nechta shaxslarning hisoblaridan o‘n minglab yevroga teng mablag‘ olinadi.

2. Fosh bo‘lish xavfining pastligi:

Chunki mablag‘lar qonuniy ijtimoiy yordam shaklida olinadi, bank hisobi rasmiy shaxs nomida bo‘ladi va nazorat organlari shaxsning qachon mamlakatni tark etganidan bexabar bo‘lishi mumkin.

3. Terror faoliyatini moliyalashtirish:

Bu mablag‘lar quyidagi sohalarda sarflanadi: harbiy operatsiyalar, qurol xaridi, media va targ‘ibot muassasalarini moliyalashtirish, ekstremistlarga maosh to‘lash va logistika ta’minoti.

J: Soxta shaxsiyatlar orqali yordam olish

(Benefit Fraud via Identity Fraud)

IShID ning muhim moliyaviy taktikalardan biri  soxta shaxsiyatlardan foydalanishdir. Bu usulda ijtimoiy ta’minot tizimlaridagi zaifliklardan soxta hujjatlar va qalbaki shaxsiy guvohnomalar orqali foydalaniladi. Ushbu yo‘l bilan IShID jangchilari, tarafdorlari va tarmoqlari turli nomlar bilan ijtimoiy yordam olish uchun arizalar topshirib, bir vaqtning o‘zida bir necha manbadan daromad oladilar.

Foydalaniladigan soxta shaxsiyatlar va hujjatlar turlari:

IShID tarmoqlari shaxsni soxtalashtirish uchun turli darajadagi va sifatdagi hujjatlardan foydalanadi. Ba’zilari juda professional darajada, ba’zilari esa sodda bo‘lsa-da, ma’muriy bo‘shliqlar sababli qabul qilinadi. Asosan quyidagi hujjatlar ishlatiladi: pasportlar, milliy shaxsiy guvohnomalar, qochqinlik kartalari, boshpana so‘rov hujjatlari, yashash ruxsatnomalari va o‘g‘irlangan shaxsiy ma’lumotlar.

Ijtimoiy yordamni suiste’mol qilishda keng qo‘llaniladigan hujjatlar:

1. Pasportlar (Fake/Altered Passports)

Soxta pasportlar ikki turga bo‘linadi:

1. To‘liq qalbaki pasportlar noldan boshlab soxta chop etiladi;
2. O‘zgartirilgan pasportlar asl pasportdagi surat, ism, yosh yoki millat o‘zgartiriladi.

Bunday pasportlar bir shaxsning bir nechta shaxsiyat bilan yordam dasturlariga yozilishi yoki bank va sayohat nazoratidan yashirinish uchun ishlatiladi.

2. Milliy shaxsiy guvohnomalar (National ID Cards)

Bu hujjatlar ijtimoiy yordam dasturlari uchun muhim asos hisoblanadi:

1. Soxta nomlar bilan ishlab chiqariladi;
2. Asl guvohnoma ma’lumotlari ko‘chirilib, boshqa shaxs surati bilan birlashtiriladi;
3. Yevropani tark etgan shaxslarning hujjatlari o‘zgartirilib, u hali mamlakatda deb ko‘rsatiladi;
4. Natijada bir shaxs bir nechta yordamni bir vaqtning o‘zida olishi mumkin.
5. Qochqinlik kartalari (Asylum / Refugee Cards)

Soxta boshpana ishlarida quyidagilar amalga oshiriladi:

1. Hujjatsiz shaxslar uchun soxta qochqinlik kartalari tayyorlanadi;
2. Bir mamlakatda hujjat olgan shaxs boshqa joyda boshqa shaxsiyat bilan qayta murojaat qiladi;
3. Yordamlar bir nechta hududda olinadi;
4. Yevropa tergovlariga ko‘ra, ba’zan IShID bir shaxsni bir nechta migrant sifatida ishlatadi.
5. Yashash ruxsatnomalari (Residence Permits)

Bu hujjatlar ijtimoiy yordam, uy-joy, ishsizlik nafaqasi va tibbiy xizmatlar uchun muhimdir:

1. Yevropani tark etganlarga soxta ruxsatnomalar beriladi;
2. O‘zgartirilgan kartalar orqali imtiyozlar boshqa shaxslarga o‘tkaziladi;
3. Bank hisoblarini ochish uchun ham foydalaniladi.
4. O‘g‘irlangan shaxsiy ma’lumotlar (Stolen Identities)

Raqamli dunyoda keng tarqalgan usul:

1. Kiberhujumlar orqali shaxsiy ma’lumotlar o‘g‘irlanadi;
2. Ushbu shaxsiyatlar yordam so‘rash uchun ishlatiladi;
3. Asl egasi bu holatdan bexabar bo‘ladi;
4. Ba’zan bitta o‘g‘irlangan hujjat bilan turli shaharlarda bir nechta shaxs yordam oladi.