Junayd Zohid
ISHID reklama strategiyasi va ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish borasida boshqa kurashchi va jangari guruhlarga nisbatan ancha ko‘proq foyda ko‘rdi. Ular aslida o‘zlarining qorong‘i va buzuq harakatlarini oq qilib ko‘rsatish uchun zamonaviy dunyoning kuchli vositasi bo‘lgan reklama va axborot vositalaridan to‘liq foydalandilar. Bugungi kunda inson resurslarini jalb qilishda reklama vositalari eng muhim rolni o‘ynagan bir davrda, ISHID bu sohada boshqa harakatlarga qaraganda kuchliroq ishladi. Ular o‘z harakat va maqsadlarini targ‘ib qilishda shunchalik bo‘rttirishlar bilan ish yuritdilarki, bu aslida amalda qilgan ishlaridan ko‘ra anchagina ko‘proq ko‘rsatildi. Guruh ixtiyorida bo‘lgan reklama va axborot vositalari orqali ular kuchli targ‘ibot olib borib, avval boshda o‘z «qora lashkar»ini ancha kengaytira oldilar.
Ammo doimo Haq bilan botil va ularning hamkorlari o‘rtasida kurash davom etib kelganidek, Alloh taolo ISHID va ularning ittifoqchilari maqsadlarining qorong‘ilik va buzuqligini fosh qildi va butun dunyoga ko‘rsatdi. Ular targ‘ibot naychasiga qancha puflamasinlar, Alloh taolo musulmon mujohid va islom askarlariga kuch va yordam berib, ISHID ning buzuq chehrasini yanada aniqroq ochib berdi. Vaqt o‘tishi bilan ularning buzuq maqsadlari va harakatlarining qora niyatlari ochilib bordi, ayniqsa ularning targ‘ibotiga uchgan yoshlarga ham haqiqat ayon bo‘ldi va Alloh ularning asl chehrasini fosh etdi.
ISHID ushbu maqolaning birinchi qismida zikr etilgan vositalardan ko‘p jihatdan foydalandilar; ayniqsa odamlarni o‘z safiga jalb qilishda va moddiy yordamlar olishda muvaffaqiyat qozondilar. Buzuq va fitnaga to‘la dunyoda hamon Alloh taolo qalbini din yo‘liga burilgan kishilarni yaratgan. Ular dinni yuksaltirish, botilga qarshi kurashish va Alloh yo‘lida molu jonini fido qilishga tayyorlar. ISHID bunday fidokorlarning sadoqatidan foydalandi va ixtiyoridagi reklama vositalari orqali katta boyliklarni qo‘lga kiritdi hamda bir muddat foyda ko‘rdi.
ISHID hodisasi ularning aqidaviy va fikriy ildizlariga qarab, qanday g‘oya va e’tiqodlar asosida harakat qilayotganliklarini anglash mumkin edi. Ular ummat kelajagi uchun qanday rejalar tuzayotganliklarini ilgari surgan edilar. Aslida ISHID g‘arb va mustamlakachilar tomonidan semirtirilgan va yaratilgan loyiha bo‘lib, ularning vazifasi buzuq va vahshiyona harakatlari orqali jihodiy va kurashchi guruhlardan odamlarning nafratlanishini ta’minlash edi.
ISHIDning har bir harakati ularning hukmronlik qilgan hududlarida odamlar orasida qo‘rquv va dahshat tuyg‘ularini yoyish uchun xizmat qilgan. Ular dunyo bo‘ylab qo‘rquv va xavf hissini tarqatib, insoniyatni g‘am-g‘ussa va qo‘rquvga g‘arq etdilar. Qadam qo‘ygan har bir yurtlarida odamlarning mol-mulkini tortib olish, ularning jon va nomusiga tajovuz qilish kabi qabih harakatlar sodir etdilar.
Shunday bo‘lsa-da, ular axborot maydonini va ijtimoiy tarmoqlarni o‘z qo‘llariga olish orqali o‘zlariga yangi chehra yasab olish, bir muddat odamlarni aldatish va bozorlarini qizg‘in saqlashga harakat qildilar. Tashqi ko‘rinishda qora va jinoyatchi bo‘lgan bu harakat axborot va targ‘ibot vositalaridan foydalanib, o‘z haqiqiy chehrasini o‘zgartirib ko‘rsatishga intildi. Bu reklama strategiyasi qisqa muddatda samarali bo‘ldi va ko‘plab yoshlarni bu harakatga mahliyo qilib, ularni o‘z safiga qo‘shdi.
Yevropada va boshqa faol media markazlarda ISHID reklamalari bilan oziqlangan va qalbida hali ham iymon uchquni bor insonlar bu targ‘ibotlardan ta’sirlangan va ularga ergashgan edilar. Ular bu vositalardan ustalik bilan foydalanib, ko‘plab yoshlarni o‘z safiga tortdilar. Ammo Alloh taolo haqiqatni yo‘q qilish uchun yoqilgan har qanday yong‘inni O‘zining din fidoyilari orqali o‘chirib qo‘yadi — shunday ham bo‘ldi: ISHID va ularning reklama ta’siri Alloh yo‘lida kurashayotgan musulmonlar yordamida susaydi va natijasiz qoldi.
Bugun ISHID real jang maydonini ham, virtual obro‘sini ham yo‘qotgan. Ular endi boshqa makkorliklar va aldov yo‘llarini sinab ko‘rmoqda, toki o‘zlarini yana jonlantirib, yana yangi odamlarni aldab o‘z tomonlariga tortishsin. Ilgari o‘zlarini yengilmas kuch deb o‘ylagan bu guruh, endi ketma-ket mag‘lubiyatlardan so‘ng tushundi: odamlarni faqat aldov va makr orqali o‘zlariga jalb qilish mumkin deb hisoblashmoqda.
