Muallif: Abdul Qahor Badaxshiy
ISHID hodisasi, aslida, dunyoda islomiy tamoyillarga asoslangan bir tizim oʻrnatilmasligi kerak degan fikrga asoslangan, faqat ularning maqsadlariga mos ravishda boʻlishi kerak.
Xuddi shu qarash va nazariya qoʻzgʻolonchilarda ham mavjud, yaʼni har qanday hukmronlik qiladigan yoki hokimiyatga kelgan hukumat, ular tomonidan yaratilgan tizimdan oʻtishi kerak.
Birlashtiruvchi tizim soyasida qoʻrquv va umumiy xavfsizlikning yoʻqligi ISIS uchun maqbul emas va bugungi kunda koʻtarilgan qoʻzgʻolonchilarning gʻoyalari ham shunday.
Aslida, bu ikki guruhning mafkuraviy ildizlari va asoslari bir tanga ikki tarafi boʻlib, islomiy tizimni ularning tashqarisida boʻlishini qabul qilish mumkin emas.
Haqiqatan ham, bu ikki guruhning toʻqimasida qoʻrquv va fitna yashiringan, ular hech qachon bir xalq va diniy tizimni yagona siyosiy birlikda qabul qilishmaydi. Shuning uchun baʼzida yoki maʼlum vaqtlarda Afgʻoniston Islomiy Amirligiga qarshi chiqishlari ularning mafkurasi bilan bogʻliq.
Chunki ular tomonidan boshqarilmagan barqaror va mustahkam bir tizim mavjudligini qabul qilolmaydilar va bu ularning nomusi uchun sharmandalik hisoblanadi, va ular bunday boshqaruv ostida yashashni qabul qilmaydilar.
Ushbu ikki tafakkur va harakatning bogʻlovchi omillari:
1. Hukmron va islomiy tizimni qabul qilmaslik: Bu ikki guruh hech qachon ularning nazorati ostida boʻlmagan bir guruhning, hatto ularning tizimi islomiy koʻrsatmalarga mos keladigan boʻlsa ham, yashashini va islomiy tizimning qoʻlida boʻlishini qabul qilmaydi.
Ikkala guruh ham, agar bir tizim oʻrnatiladigan boʻlsa, u faqat oʻz tarafdorlarining va ularning ishonuvchilari nazorati ostida boʻlishi kerak, va faqat shu holda ular uchun maqbuldir.
Bu fikr aslida dunyoda islomiy fikrni kengaytirishni toʻxtatadi, chunki har bir guruh shunday fikrda boʻlsa, men va men boshqaruvda boʻlishim kerak, boshqalar esa bizning mafkuramiz va ideologiyamizga ergashishlari kerak, hech qachon muvaffaqiyatga erisha olmaydi.
2. Barqaror eʼtiqodlarning mavjud emasligi: Bu ikki guruhning harakatlari va dasturlarida koʻzga tashlanadiki, ular dunyodagi katta oʻzgarishlarga mos ravishda oʻzgaradilar va hattoki ularning ayrim eʼtiqodlari ham oʻzgaradi.
Har bir oʻzgarishga qarab inson oʻz eʼtiqodi va tafakkurini oʻzgartirishi kerak degan bu fikr islomiy olimlar tomonidan hech qachon qabul qilinmagan va qilinmaydi.
3. Maqsad vositani oqlaydi: Bu ikki guruhning aniq ishonchida shunday koʻrinadiki, ular maqsadga erishish uchun har qanday vositadan foydalanadilar.
Baʼzan oʻzlarini yahudiylarga, baʼzan esa mintaqaviy va mintaqadan tashqaridagi razvedka xizmatlariga topshiradilar, shayad oʻsha yoʻl bilan oʻz maqsadlariga erisha olsalar.
Islomiy tafakkurda esa hech qachon maqsad vositani oqlamaydi; bu shuni anglatadiki, nopok va jirkanch vositalar bilan pok va muqaddas maqsadga erishib boʻlmaydi.
