Harit Obaida
Ey saltanat hukmdori! Avvalo nazariyamni va istagimni eshiting. Men ochiq aytaman: qalblarimiz avvalgi mujohidlarning qalblaridek bo‘lishi kerak; biz bu jangni sustkashlik va g‘aflatsiz, qanday boshlagan bo‘lsak, shunday davom ettirishimiz zarur. Bu urushni biz boshladik, demak uni oxiriga yetkazish bizning burchimizdir. Biz hujumlarimizni kuchliroq va tezroq qilishimiz, dushmanning yangi zaif tomonlarini aniqlashimiz va ularga jasorat bilan zarba berishimiz kerak. Sizga aytadigan so‘zim faqat shu, boshqa hech narsa yo‘q.
Bu so‘zlarni eshitganida, Sulton Muhammad Fotihning yuzi yorishdi va ko‘ngli juda xursand bo‘ldi. U qo‘mondon Torxon tomonga qarab uning fikrini so‘radi. U darhol javob berdi: Zog‘nush poshoning gaplari to‘g‘ri, ey podshoh! Men ham uning fikriga qo‘shilaman.
Sulton, o‘zining to‘liq ishonch bildirgan ustozi Shayx Shamsuddin Oq va Mavlono Koroniyning fikrini ham so‘radi. Ular ham Zog‘nush poshoning fikrini tasdiqladilar va dedilar: Jangni davom ettir! Bu ish zarurdir. Agar Alloh xohlasa, tez orada g‘alaba va muvaffaqiyat bizga nasib bo‘ladi.
Bu so‘zlarni eshitgach, majlisdagilarning tomirlarida qaynagan qon va hayajon oqimi kuchaydi. Sulton Muhammad Fotih nihoyatda xursand bo‘ldi va bu ikki olimga yaxshi duolari va g‘alaba tilaklari uchun minnatdorchilik bildirdi. Umidga to‘la yurak bilan shunday dedi: Qaysi kuch va qudrat mening bobolarimda bor edi-yu, u mening kuchim bilan teng bo‘la oladi?
Olimlarning jangni davom ettirish haqidagi tasdig‘i Sultonni ham quvontirdi; chunki u o‘zini ularning qarashlarining so‘zlovchisi deb bilar edi. Barcha yig‘ilganlar jangni davom ettirishni istashardi. Majlis Sultonning ko‘rsatmalari bilan yakunlandi. Tun tez o‘tdi va ertalab, agar Alloh xohlasa, shahar ustiga og‘ir hujum amalga oshirilishi kerak edi. Lashkar ertangi hujumga to‘liq tayyor bo‘lishi lozim edi.
Sulton Muhammad Fotih bu hujumni shaxsan nazorat qilardi. Jumodiyul avval oyining o‘n sakkizinchi kuni, ya’ni 27-may kuni, Sulton o‘z lashkariga shunday pand berdi: Alloh huzurida kamtar bo‘linglar! Qalblaringizni shaytoniy vasvasa va xayollardan poklanglar! Namoz o‘qinglar, Allohga itoat va bandalik qilinglar, duo qilinglar va Unga yaqinlashinglar, toki Alloh sizlarni g‘olib qilsin!
Sultonning bu so‘zlari barcha musulmonlarga yetkazildi. Bu ko‘rsatmalardan so‘ng Sulton lashkar qarorgohlarini aylanib chiqdi, ularning holatini tekshirdi, shaharning mudofaa kuchlari haqida to‘liq ma’lumot oldi, to‘p o‘qlarini otish joylarini belgiladi, o‘z kuchlarining ahvolini ko‘rdi va ularni rag‘batlantirdi. U ularga dushman qarshisida to‘liq fidokorlikni tavsiya qildi.
U Galata shahri aholisiga ham xabar yubordi: Qandayki hozirgacha betaraf bo‘lib keldingiz, bundan keyin ham shunday bo‘ling. Musulmonlar bilan bo‘lgan ahdingizga sodiq qoling. Urushdan ko‘rgan zararingizni musulmonlar qoplab berishini kafolatlaydilar.
O‘sha kuni kechqurun Usmoniylar lashkari o‘z lagerining to‘rt tomoni bo‘ylab katta xashak uyumlarini yoqdi va takbir ovozi osmonni titratdi. Shu darajada kuchli edi ki rumliklar Usmoniylarning lageri yongan deb o‘yladilar. Ammo tezda angladilarki, bu Usmoniylarning g‘alaba bayrami edi, jangdan oldin o‘tkaziladigan bayram. Bu bayram rumliklarning yuragiga kuchli qo‘rquv va tashvish soldi.
Ertasi kuni, ya’ni 28-mayda, Usmoniylar qo‘shini so‘nggi hujumga tayyor bo‘ldi. To‘pchilar Vizantiya qo‘shiniga o‘q yog‘dira boshladi. Sulton ot minib, jangni shaxsan boshqarar, har bir guruhga buyruq berar edi. Uning ovozi butun jang maydonida yangrardi: Ey musulmonlar! Bu jang Alloh roziligi uchundir. Alloh sizlarni g‘olib qilsin! Jonlaringizni Uning yo‘lida fido qiling! Jihodni dunyoning barcha burchaklariga yetkazing!
