Ahmad Ali
24-asad 1400-hijriy quyosh yilida Islom Amirligi bayrog‘i Kobul saroyi ustiga hilpiratib ko‘tarilganida, Afg‘oniston bosqin soyasidan xalos bo‘ldi. Bu kun faqatgina bir tuzum almashuvi kuni emas edi, balki yangi xavfsizlik tenglamasining boshlanishi ham bo‘ldi. Islom Amirligining kelishi faqat kofir kuchlarning chiqib ketishini anglatmadi, balki yillar davomida bosqin davrida ildiz otgan ichki va tashqi tahdidlarning yo‘q qilinishining boshlanishi edi.
Eng xavfli tahdidlarning biri Xuroson bo‘limi ISHID edi. Bu guruh xorijiy razvedka doiralari tomonidan qo‘llab-quvvatlanib, tartibsizlik yaratish maqsadida Afg‘onistonga keltirilgan edi. Bosqin davrida bu guruh begunohlarning qonini to‘kdi, masjidlar, madrasalar, bozorlar va maktablarni nishonga oldi. Islom Amirligi hokimiyatga kelgach, ISHIDning ta’sir hududi keskin toraydi va yo‘q bo‘ldi. Chunki mujohidlar yigirma yillik jihod davomida xalq qo‘lloviga tayangan, mustahkam va razvedkaga asoslangan xavfsizlik tuzilmasini yaratgan edilar, bu esa ISHIDni xavfsiz pana joylardan mahrum qildi.
ISHID bosqin davrida bir necha omillar sababli kuchaydi:
Bosqinchilar tomonidan ataylab yaratilgan xavfsizlik bo‘shliqlari;
Ba’zi mahalliy idoralarning zaifligi;
Qurollangan ayrim jangchilar guruhlarining mas’uliyatsiz harakatlari.
Islom Amirligi bu omillarning barchasini yo‘q qildi va ISHID faoliyatiga yo‘l ochgan bo‘shliqlarni to‘ldirdi.
Islom Amirligining dastlabki amaliyotlari, xususan, Nangarhor, Konar va Nuristonda ISHIDning asosiy markazlarini izdan chiqardi. Yillar davomida tog‘ va g‘orlarda o‘zini xavfsiz deb bilganlar ya qo‘lga olindi, ya o‘ldirildi, yoki taslim bo‘ldi. Bu g‘alabaning muhim omillaridan biri Amirlik xavfsizlik idoralarining aniq razvedka faoliyati edi. Mujohidlar faqat oshkora jang bilan cheklanmay, balki xalq hamkorligi va o‘z tarmoqlaridagi kirib borish orqali ISHIDning yashirin hujayralarini ham yo‘q qildi.
Xalq qo‘llovi ISHIDni zaiflashtirgan eng katta kuch bo‘ldi. Xalq Islom Amirligining kelishiga ishondi, chunki mujohidlar jihod yillarida o‘z aloqalarini xalq bilan saqlab qolgan edilar. Shu xalq hamkorligi ISHIDning pana joylari va ta’minot yo‘llarini fosh qildi. Islom Amirligining hokimiyatga kelishi ISHIDga katta ruhiy zarba berdi. Ularning asosiy targ‘iboti go‘yo Islomiy tuzum yo‘q, ular “xalifalik” uchun kurashyapti, degan iddao edi. Ammo Islom Amirligi amalda Islom tuzumini o‘rnatgach, bu bahona poydevorsiz bo‘lib qoldi va ISHID a’zolarining ruhiyati tushdi.
ISHIDning zaiflashuvi faqat jang maydonida emas, balki hujumlarining soni, kuchi va geografik ko‘lami ham aniq kamayganidan sezildi. Bir vaqtlar ISHID oyiga bir necha qonli hujum uyushtirgan bo‘lsa, bugun ularning tarmog‘i parchalangan va mahalliy xavfsizlik kuchlari bosimi ostida qolgan. Islom Amirligining kelishi nafaqat ISHIDni ezdi, balki Afg‘onistonda xavfsizlikni mustahkamlashning yangi davrini ochdi. Bugun odamlar xotirjam shaharlararo sayohat qiladi, bozorlar ochiq, masjidlar namozxonlarga to‘la va urush shovqini o‘rnini azon sadolari egallagan. Bu Allohning nusratidan va xalq qo‘llovidan kelib chiqqan jihod, fidoyilik va jon fido qilishning samarasidir.
Islom Amirligi qaytgan to‘rt yil ichida Afg‘oniston DAISh’ning yashirin faoliyati uchun eng xavfli joyga aylandi. Oldin ular bemalol yig‘ilishlar o‘tkazgan joylarda bugun har bir majlislari xavfsizlik kuchlarining tezkor amaliyoti bilan tugaydi. Nangarhordagi Tora Bora tog‘lari bir paytlar ISHID inlari sifatida tanilgan bo‘lsa, bugun Islom bayrog‘i ostida xavfsizlik ramziga aylangan.
Islom Amirligining muhim taktikalaridan biri shundaki, ular faqat harbiy bosim bilan cheklanmay, balki fikriy va targ‘ibot urushini ham olib bordi. Maktablar, masjidlar va minbarlar orqali ulamolar xalqqa ISHID harakatlari shariat ruhiga zid ekanini, ularning faqat fitna olovini yoqishini tushuntirdi. Bu fikriy jang DAISh’ning aldov apparatini ishdan chiqardi.
ISHID o‘z faoliyatida ayrim xorijiy doiralarning yordami bilan umid bog‘lagan edi, ammo Islom Amirligi tomonidan chegaralarning qat’iy nazorati va mintaqaviy hamkorlik aloqalarining o‘rnatilishi bilan bu yordamlar uzildi. Ularning ta’minot yo‘llari quridi, harbiy qudratlari esa kun sayin kamaydi. Islom Amirligi mujohidlarining ruhiyati va shahidlik orzusi ISHID qarshi tura olmaydigan kuchdir. DAISh odamlarni qo‘rqitish orqali zaiflashtiradi, mujohidlar esa Allohning nusratiga ishonib jang qiladi va bu ishonch imondan voz kechib, qo‘rquvga tayanadigan har qanday kuchni mag‘lub etadi.
Bugun Afg‘oniston osmoni tinchlikning oq bulutlariga to‘la, maktab darslari, bozorlarning shovqini va azon sadolari bu yurtni bezab turibdi. Bu Islom Amirligining qat’iy kurashlari natijasida xalq kelajagini ISHID zulmatidan nurga olib chiqqanidir. ISHIDning orzulari bugun faqat o‘tmishda mag‘lub bo‘lgan rejalar hikoyasiga aylandi. Islom Amirligi isbotladi izzat, birlik va imon bilan har qanday fitnani yo‘q qilish mumkin.
Xulosa qilib aytganda, Islom Amirligining qaytishi faqat bir tuzum almashuvi emas, balki imon, birlik va xalq qo‘llovining zilzilasi bo‘ldi, u bosqin qoldig‘idan tug‘ilgan eng xavfli guruh ISHIDni yo‘q qildi. Mujohidlarning fidoyiligi, aniq razvedka ishlari, xalq qo‘llovi va Islom shariatining tatbiqi bilan Afg‘oniston ummat qoniga chanqoq fitnadan qutqarildi.
Bugun bu yurt osmonida tinchlikning oppoq bulutlari suzmoqda, ISHIDning qora tutuni esa faqat mag‘lub o‘tmishning esdaligi bo‘lib qolgan. Islom Amirligi yana bir bor dunyoga ko‘rsatdi Allohning nusratida va xalqning birligida hech bir fitna barqaror turolmaydi.
