Muftiy Bashir Ahmad Muhajir
Fikriy qullik alomatlari
- Tafakkur va tahlilsiz taqlid qilish:
Begonalar fikr va nazariyalarini hech qanday tadqiqot, bilim va xabardorliksiz qabul qilish.
- Oʻzining Islomiy madaniyati va qadriyatlarini kamsitish:
Oʻzining diniy, madaniy va fikriy boyliklarini qadrsiz sanash va boshqalarning qadriyatlarini ulugʻlash. Bu nafaqat xato, balki baʼzan insonni muqaddas Islom dinidan ham mahrum qiladi.
- Oʻz tarixi va sivilizatsiyasini unutish:
Oʻzining tarixiy yutuqlarini va undan olingan saboqlarni unutish hamda faqat boshqalarning tarixini taraqqiyot mezoni deb bilish. Bugungi kunda musulmonlar Chingizxonning zolim tarixini oʻrganishadi, lekin oʻz ummatining qahramonlari – Salahiddin Ayyubiy, Tariq ibn Ziyod va Muhammad ibn Qosimni unutishadi. Bu Islom tarixiga va sivilizatsiyasiga nisbatan xiyonat emasmi?
- Boshqalarga taqlid qilishning oqibatlari:
Asl oʻzlikni yoʻqotish va jamiyat taraqqiyotining oldini olish.
Fikriy qullikning omillari
- Ilmiy va taʼlimiy zaiflik:
Mustaqil va erkin tafakkurning asosini tashkil etuvchi ilm va bilimning yetishmasligi.
- Mustamlakachilik va uning taʼsiri:
Mustamlakachi davlatlar bosib olingan xalqlarning fikrlarini qulga aylantirishga harakat qilgan, shunda ularni siyosiy va iqtisodiy jihatdan nazorat qilish oson boʻlgan.
- Oʻz qadriyatlarini bilmaslik:
Diniy va madaniy qadriyatlarga nisbatan bexabar boʻlish.
- OAV va targʻibotning taʼsiri:
Begona madaniyat va gʻoyalarni chiroyli koʻrsatish va oʻz madaniyatini qadrsizlashtirish – bu fikriy qullik belgilaridan biridir.
Fikriy qullikdan qutulish yoʻllari
- Ilm va bilimni rivojlantirish:
Taʼlim, tadqiqot va ilmiy taraqqiyotga ustuvorlik berish hamda Islom, madaniyat va oʻz qadriyatlariga mos mustaqil taʼlim tizimini yaratish.
- Oʻzining Islomiy madaniyati va qadriyatlarini bilish:
Diniy va madaniy qadriyatlar haqida xabardorlikni oshirish va Islom tarixini oʻrganish.
- Mustaqil Islomiy tafakkurni rivojlantirish:
Musulmon ummatining fikriy mustaqilligini saqlaydigan va taraqqiyotga zamin yaratadigan gʻoyalarni targʻib qilish.
- Yangi avlodni tarbiyalash:
Yosh avlodga erkin Islomiy tafakkur, tarix va oʻzlikni anglash muhimligini oʻrgatish – bu jarayonni OAV yoki oilaviy targʻibot orqali amalga oshirish kerak.
- Islomiy tilni himoya qilish:
Islomiy til, yaʼni arab tilining muhimligini targʻib qilish va unga oid xabardorlikni oshirish.
