Abdul Ali Kalival
Razvedka tashkiloti (ISI) Janubiy Osiyoda ISIS loyihasini amalga oshirish mas’uliyatini o‘z zimmasiga olgan. Bu haqiqat bo‘lib, buni hech qanday tarzda inkor qilib bo‘lmaydi; dunyo bo‘yicha barcha siyosiy ekspertlar bu haqiqatga ishonishgan.
Savol shuki, nega (ISI) bunday ishni o‘z zimmasiga oldi? Holbuki, (ISI)ga tegishli davlat Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashining a’zosidir va ISIS loyihasi butun dunyoda xalqaro xavfsizlikka qarshi loyiha hisoblanadi! (ISI) tegishli davlat o‘zini Xavfsizlik Kengashi qarorlariga to‘liq rioya qilish majburiyatini olganligini e’lon qilsa ham, uning ISIS loyihasidagi ishtiroki quyoshdek ravshan.
Yana bir savol: (ISI)ga tegishli davlat chindan ham shunchalik kuchlimi-ki, Xavfsizlik Kengashi qarorlarini oyoq osti qilib, ularga e’tibor bermaydi?
Turli xalqaro ommaviy axborot vositalarining tahlillaridan bir xulosa chiqadi-ki, (ISI)ga tegishli davlat iqtisodiy muammolar bilan shunchalik duch kelganki, u majburiyat tufayli mintaqasida ISIS a’zolarini joylashtirgan va pul olish evaziga ISIS loyihasini amalga oshiradi.
Hisobotlar shuni ko‘rsatadiki, bu davlatning iqtisodiy ahvoli shu qadar yomonki, o‘z xodimlariga maoshni vaqtida to‘lay olmaydi. Uning hukumati yillik yonilg‘i va boshqa zaruriy yoqilg‘ilarni sotib olishga qodir emas va boshqa ko‘plab iqtisodiy zaifliklarga duch kelmoqda.
ISIga tegishli davlatdan har yili yuzlab sarmoyadorlar ishonchli xavfsizlikning yo‘qligi sababli boshqa mamlakatlarga ketmoqda, chunki xalqaro xavfsizlikka qarshi loyihalar va terrorchi guruhlar tufayli ushbu mamlakatda savdo, iqtisod va sarmoyadorlar xavf ostida.
ISI tashkiloti pul olish evaziga ISIS va boshqa razvedka tashkilotlariga boshpana va joy beradi, chunki davlat ishlarini nisbiy tarzda boshqarish uchun boshqa yo‘l yo‘q va shu sababdan u Birlashgan Millatlar Tashkiloti va boshqa xalqaro qonunlarni buzadi. Natijada, bu qonunbuzarliklar mintaqaviy xavfsizlikka zarar yetkazadi va ayb ISIga yuklanadi.
Xulosa qilib aytganda; bu davlat xalqaro ijtimoiy qonunlarni majburiyat tufayli buzadi, shu sababli mintaqada beqarorlik keltirib chiqaradigan loyihalarga boshpana beradi va ayb to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘zlariga tushadi. Natijada mintaqadagi davlatlar ISIga tegishli davlat bilan bitimlarini bekor qilishadi va o‘z va’dalarini bajarishmaydi, bu esa ushbu tashkilotga zarar yetkazishi mumkin.
