Hasson Mujohed
Kimki boshqalarning haq-huquqlariga tajovuz qilib, o‘z manfaatlari yo‘lida birovga zarar yetkazsa, tabiiy ravishda do‘stlarini yo‘qotadi, dushman orttiradi, obro‘sidan mahrum bo‘ladi va mintaqada manfur bo‘lib qoladi. Pokiston hukumati ham o‘zining kechmish va bugungi amaliyotlari tufayli aynan shunday qora taqdir bilan yuzlashmoqda.
Pokiston o‘z hududida yashovchi pushtun va baluj xalqlariga shunday zulmlar qildiki, uni qalam bilan tasvirlash qiyin: balujlarning shaxsiy mulklari tortib olindi, ularning osoyishta hayoti buzildi, o‘z yurtida ko‘chkinaga aylanishga majbur qilindi, bu elatning ko‘plab ta’sirli insonlari bedarak yo‘qoldi yoki qamaldi. Natijada ayrim balujlar o‘z huquqlarini talab qilish uchun qurol ko‘tarishga majbur bo‘ldi.
Shuningdek, og‘ir sharoitlarda musulmon qo‘shni sifatida Pokistonga panoh izlab kelgan afg‘onlar shu yerda yangi hayot boshladilar, yillar davomida sarmoya kiritdilar, beqiyos savdo imkoniyatlari yaratdilar. Hatto Pokiston davlat byudjetining katta qismi aynan shu muhojirlardan to‘g‘ridan to‘g‘ri ta’minlanar, ular jamiyatning iqtisodiy o‘sishida muhim rol o‘ynar edi. Ammo Pokiston biroz o‘zini ehtiyojsiz his qilgach, ayni shu mazlum muhojirlarga g‘azab qildi va hech bir asos bo‘lmagan holda ularni shaxsiy mol-mulklarini tashlab, bo‘sh qo‘l bilan mamlakatdan chiqib ketishga majbur qildi.
Pokistonning yana bir katta jinoyati o‘z xavfsizlik va razvedka tizimidagi xatolarni yashirish uchun, muxoliflarini qo‘lga tushira olmasa, begunoh fuqarolarini hibsga olishidir. Yillar davomida ular haqida tirikmi-o‘likmi hech qanday ma’lumot berilmaydi. Ana shunday usullar tufayli xalqning hukumatga bo‘lgan ishonchi butunlay yo‘qoldi.
Eng yangi va eng achchiq voqea esa Pokistonning Afg‘oniston hududini takror-takror buzib kirishi, tinch inshootlar va mudofaasi bo‘lmagan xalqni nishonga olishi bo‘ldi. Yillar davomida urush balosidan endigina xalos bo‘lgan va hali nafas rostlay olmagan afg‘onlar ayovsiz tarzda shahid qilindi. Bu tajovuz mintaqa xalqlarining keskin noroziligiga sabab bo‘lish bilan birga, dunyo ko‘z o‘ngida ham Pokistonni manfur davlatga aylantirdi. Bugungi kunda odamlar Pokistonni, ayniqsa AQShning vositachisi sifatida, Afg‘onistonga qarshi bilvosita ishlatilayotgan bir qurol deb bilmoqda.
Natijada ishonch yo‘qolgan joyda adovat va nafrat paydo bo‘ladi. Hatto bir davlat harbiy qurollar va qonuniy tuzilmalar bilan mustahkamlangan bo‘lsa ham, u baribir to‘satdan qulashi mumkin; uzoq cho‘zilmay, o‘sha hukumat qudrati va legitimligini boy beradi.
Shuni ta’kidlab o‘tish kerakki, afg‘onlar hech qachon bosqinchilar qarshisida jim turgan emaslar. Ular har doim qat’iy va keskin javob berib kelganlar, chunki vatan, milliy or-nomus va diniy muqaddasotlar afg‘on xalqining eng ulug‘ qadriyatlaridir va ular bu qadriyatlarni himoya qilish yo‘lida jon va molini fido qilishga tayyor.
Shu bois Pokiston zolimona xatti-harakatlaridan voz kechishi, ichki muammolarini o‘zi hal qilishi va Afg‘onistonga munosib, vijdonli va musulmon qo‘shni sifatida qarashi lozim.
