Abu Umayr Afg‘oniy
IShID rahbariyati dunyoviy Baaschilar va Xavorijlardan tashkil topgan bo‘lib, uning tarkibi quyidagicha edi:
1- Abu Bakr al-Bag‘dodiy IShIDning umumiy rahbari yoki go‘yoki xalifa:
Uning asl ismi Ibrohim Avvad bo‘lib, Ibrohim al-Badriy as-Somarroiy nomi bilan mashhur edi. U Baas hukumati davrida Bag‘dod Islom universitetida islomiy fanlar yo‘nalishida doktorlik darajasini oldi va undan keyin Saddam Husayn hukumati qulagunga qadar ustoz hamda imom sifatida faoliyat yuritdi.
U 2003-yilgacha hech qanday xalqaro jihodiy islomiy oqim bilan aloqada bo‘lmagan va o‘sha vaqtgacha global xalifalik hamda global jihod g‘oyalariga ishonmagan edi. Chunki Baas hukumati barcha imomlar va diniy ustozlarni qattiq nazorat ostida ushlab turgan hamda hatto jihod yoki xalifalik g‘oyalariga moyil bo‘lgan kishilarga imomlik qilish yoki ta’lim berishga ruxsat bermagan.
Yana bir jihat shundaki, Abu Bakr al-Bag‘dodiy sunniy arab bo‘lib, Badriy qabilasiga mansub edi. Ammo IShID va CIA uning Quraysh qabilasidan ekanini da’vo qilgan. Holbuki, haqiqat shuki, Badriy qabilasi Iroqdagi mahalliy qabila bo‘lib, Hijoz qabilalaridan emas edi. Badriy qabilasining Hijoz yoki Quraysh qabilalari bilan nasabiy aloqasi borligini ko‘rsatuvchi ishonchli dalil mavjud emas.
2- Abu Muslim at-Turkmoniy:
Uning asl ismi Fozil Ahmad Abdulloh al-Hiyoliy edi. U Bag‘dodiyning o‘rinbosari bo‘lgan. IShIDga qo‘shilishidan oldin u Baas partiyasi a’zosi, dunyoviy shaxs va Saddam Husayn armiyasining generali edi. Shuningdek, u Saddam maxsus kuchlari qo‘mondoni va Baas partiyasining faol a’zolaridan biri hisoblangan.
3- Hoji Bakr:
Uning asl ismi Samir Abdul Muhammad al-Xalifaviy edi. U tashqi ko‘rinishda Bag‘dodiyning maslahatchisi bo‘lgan, ammo aslida IShIDdagi barcha kuch uning qo‘lida edi. U IShIDning tashkil topishi, tuzilmasini yaratish va shakllantirishning asosiy mas’uli hisoblangan.
Uning yashirin ta’siri va kuchi hatto Bag‘dodiydan ham yuqori edi. Aynan Hoji Bakr IShID loyihasini ishlab chiqdi, rejalashtirdi va boshladi. IShIDdan oldin u dunyoviy Baaschi, Saddam Husayn armiyasining polkovnigi, Baas partiyasining faol a’zosi va Saddam hukumati razvedkasining muhim zobitlaridan biri edi.
4- Abu Ali al-Anboriy:
Uning asl ismi Adnan Ismoil Najim edi. U Bag‘dodiy tomonidan Suriyadagi IShID mas’uli va uning o‘rinbosari etib tayinlangan edi. Shuningdek, u “global xalifalik”ni kengaytirish va boshqa mamlakatlarda IShIDga qo‘shilayotgan guruhlarni muvofiqlashtirish uchun mas’ul bo‘lgan.
U IShIDni xalqaro darajaga olib chiqishda muhim rol o‘ynagan. IShIDdan oldin u dunyoviy Baaschi va Saddam Baas armiyasining yuqori martabali generallaridan biri bo‘lgan.
5- Abu Abdulloh al-Kurdiy:
U IShID razvedka tizimining muhim a’zolaridan biri edi. IShIDdan oldin Saddam armiyasi razvedkasining muhim zobiti va Baas partiyasining faol, dunyoviy a’zosi bo‘lgan.
6- Abu Ahmad al-Alvoniy:
U IShID rahbariyatining muhim a’zolaridan biri edi. IShIDdan oldin Saddam hukumati razvedkasining muhim zobiti va Baas partiyasining faol, dunyoviy a’zosi bo‘lgan.
7- Abu Luqmon:
U IShID rahbariyatining muhim va asosiy a’zolaridan biri edi. IShIDdan oldin Baas partiyasining faol, dunyoviy a’zosi va Saddam hukumati razvedka zobiti bo‘lgan.
Endi ko‘raylik, dunyoviy Baaschilar qatorida IShID rahbariyatida yana kimlar bo‘lgan?
1- Abu Muhammad al-Adnoniy:
Uning asl ismi Toho Subhiy Faloh edi. U IShIDning matbuot kotibi, muhim a’zosi va oddiy qilib aytganda, guruhning fikriy rahbarlaridan biri edi.
IShIDdan oldin u Al-Qoida jangchilaridan biri va Abu Mus’ab az-Zarqoviyning yaqin safdoshlaridan biri bo‘lgan hamda Al-Qoida rahbarlariga bay’at qilgan edi.
Ammo Adnoniy ilk Xavorijlar kabi o‘z amirlariga qarshi chiqdi, barcha islomiy va jihodiy harakatlarni takfir qildi hamda ularni o‘ldirish hukmini chiqardi.
U ilk islom davridagi Xavorijlar kabi keskin tilga ega edi va barcha islomiy harakatlar haqida haqoratli so‘zlar ishlatardi. Oxir-oqibat, uning o‘zi qilgan duo unga nisbatan amalga oshdi:
Ey Alloh! Agar biz Xavorij bo‘lsak, bizni yo‘q qilgin va ildizimizni quritgin.
2- Abu Umar ash-Shishoniy:
Uning asl ismi Tarxon Batirashviliy edi. U Gruziya fuqarosi bo‘lib, IShID mudofaa vaziri, urush ishlari mas’uli va guruh rahbariyatining a’zosi edi.
U juda keskin, salafiy va Xavorij qarashlariga ega bo‘lgan hamda musulmonlarni, islomiy oqimlar va jihodiy harakatlarni takfir qilgan. Shuningdek, Suriyada Rossiya va Suriya hukumatiga qarshi jang qilgan ko‘plab jangchilarni o‘ldirgan.
3- Abu Hamza al-Muhajir:
U Bag‘dodiyning muhim maslahatchilaridan va IShID rahbariyati a’zolaridan biri edi. IShIDdan oldin u Al-Qoida bilan bay’at qilgan va Abu Mus’ab az-Zarqoviydan keyin Iroqdagi Al-Qoida bo‘limiga rahbarlik qilgan.
U ham tarixiy Xavorijlar kabi o‘z amirlariga qarshi chiqdi ularni takfir qildi va o‘z rahbari Al-Qoida rahbariyatidan bo‘lgan shahid Abu Xolid as-Suriyni o‘ldirdi.
4- Abu Yaman al-Iroqiy:
U ham Al-Qoida a’zolaridan biri edi. Bu shaxslarning barchasi o‘z amirlariga qarshi chiqdi, ularni takfir qildi, butun dunyodagi islomiy jihodiy harakatlar va musulmonlarni takfir qildi hamda ko‘plab jangchilar va oddiy musulmonlarning o‘limiga sabab bo‘ldi.
