Ajmal
Pokiston harbiy rejimi so‘nggi yillarda o‘z hokimiyatini xalq oldidagi halollik va ochiqlikdan emas, balki yashirish, bo‘linish yaratish va xayoliy dushmanlar yasashdan izlashini bir necha bor namoyish etdi. Bugun esa bu rejim ichki siyosiy, iqtisodiy va xavfsizlik inqirozlari botqog‘iga tobora chuqurroq botib borar ekan, yana bir bor aybni shimoliy qo‘shnisiga yuklash orqali Pokiston xalqining e’tiborini ichki muammolardan chalg‘itishga urinmoqda. Bu eski va samarasiz taktika endilikda nafaqat jahon jamoatchiligini chalg‘ita olmaydi, balki Pokiston xalqi ham bu tomoshadagi asosiy aktyorlar Islomoboddagi hokimiyat saroylarining yopiq xonalarida o‘tirgan ayni shaxslar ekanini yaxshi anglab yetmoqda.
Bu siyosatning ochiq maqsadlaridan biri — Pokiston armiyasining xavfsizlik sohasidagi jiddiy muvaffaqiyatsizliklarini yashirishdir. Portlashlar, qurolli guruhlarning hujumlari hamda Xaybar-Paxtunxva va Balujiston viloyatlarida xavfsizlikning yomonlashuvi ushbu mamlakat xavfsizlik tuzilmalarining ojizligi va tizimli zaifligidan darak beruvchi aniq belgilaridir. Pokiston rasmiylari bu muvaffaqiyatsizliklar uchun javob berish o‘rniga, Afg‘onistonni ayblash orqali xalq e’tiborini boshqa tomonga burishni va o‘z mas’uliyatidan qochishni afzal ko‘rmoqda.
Bundan tashqari, Pokiston harbiy rejimi «Makka mudofaa bo‘yicha qo‘shma kelishuvi» masalasida ham ikkiyuzlama va qarama-qarshi yondashuvni namoyon qilmoqda. Pokiston nafaqat amalda o‘z ittifoqchisini himoya qilish uchun hech qanday samarali harbiy chora ko‘rmagan, balki mamlakat rasmiylari ham harbiy harakatlar borasida ochiq majburiyat olishdan nihoyatda ehtiyotkorlik bilan tiyilib kelmoqda. Holbuki, Pokiston armiyasi qo‘mondoni avvalroq: «Pokistonning Saudiya Arabistoni xavfsizligiga bo‘lgan majburiyati hech qanday shartsizdir va oxirigacha davom etadi», deb ta’kidlagan edi. Ammo Islomobod amaliyotda hatto Ar-Riyod oldidagi aniq majburiyatlari va yozma kelishuvlariga ham amal qilmasligini ko‘rsatdi. Aksincha, Afg‘onistonga qarshi qo‘rqoqona hujumlar orqali go‘yoki bu masalaga aralashayotgandek ko‘rinishga va shu yo‘l bilan o‘z majburiyatidan qochishga urinmoqda.
Boshqa tomondan, Afg‘oniston Islomiy Amirligi doimo mintaqa xavfsizligini ta’minlashda konstruktiv rol o‘ynashga intilib kelgan. Terrorchi guruhlarga qarshi jiddiy kurash olib borishdan tortib, Afg‘oniston hududidan qo‘shni davlatlarga qarshi foydalanilishining oldini olishgacha bo‘lgan barcha choralar Islomiy Amirlikning yaxshi niyatidan dalolat beradi. Biroq Pokiston rejimi bu sa’y-harakatlarni e’tiborsiz qoldiribgina qolmay, ISHID va boshqa ekstremistik guruhlarni yashirin va oshkora qo‘llab-quvvatlash orqali mintaqadagi beqarorlik omillaridan biriga aylandi. Pokistonning ayrim doiralari bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan o‘sha yovuzlik va buzg‘unchilik loyihasi bugun muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Uning ortida turganlar esa yana bevosita hujumlar maydoniga chiqishga majbur bo‘lmoqda.
Hozir ilgari surilayotgan eng xavfli ehtimollardan biri shuki, ISI Islomoboddagi namoyishchilar orasida portlashlar uyushtirishi yoki ichkaridan hujumlarni tashkil etib, keyin buning mas’uliyatini Afg‘oniston zimmasiga yuklashi mumkin. Psixologik urush olib borish va o‘z muvaffaqiyatsizliklarini oqlash maqsadida tuzilayotgan bunday yovuz rejalar ushbu rejimning chuqur ojizligi va chor-chorasiz qolganidan dalolat beradi. Ammo shuni anglash kerakki, bunday iflos o‘yinlarning vaqti o‘tib ketgan. Mintaqa jamoatchiligi endi bunday takroriy ssenariylarga aldanmaydi.
Ochiq aytish kerakki, bugungi Afg‘oniston kechagi Afg‘oniston emas. Islomiy Amirlikning harbiy salohiyati so‘nggi yillarda sezilarli darajada oshdi va zarurat tug‘ilsa, Pokistonning istalgan nuqtasini nishonga olish imkoniyatiga ega. Pokistondagi barcha muhim harbiy obyektlar, harbiy infratuzilmalar, ilg‘or harbiy texnika va muhim fuqarolik infratuzilmalarining koordinatalari avvaldan afg‘on kuchlari ixtiyorida bo‘lib, Afg‘oniston havo kuchlari qulay fursat kelganda ularni qisqa vaqt ichida nishonga oladi. Bu Pokiston harbiy rejimi jiddiy qabul qilishi kerak bo‘lgan tahdiddir.
Pokiston harbiy rejimi o‘z jinoyatlari sabab qattiq jazoga duch kelishini bilishi kerak. Tarix shuni ko‘rsatadiki, hech bir kuch haqiqat va adolat qarshisida abadiy qarshilik ko‘rsata olmaydi. Pokiston xalqi ham ushbu mamlakat armiyasining vayronkor siyosatlari qurboni bo‘lib kelmoqda. Kun kelib Afg‘oniston va Pokiston xalqlari bu jinoyatchilar bilan hisob-kitob qiladi. Noto‘g‘ri hisob-kitoblar og‘ir oqibatlarga olib keladi va bu rejim ertami-kechmi barcha xatolarining narxini to‘laydi.
Bugun Pokistonni o‘zi yaratgan inqiroz girdobiga botirayotgan narsa tashqi dushmanlarning fitnasi emas, balki noto‘g‘ri qarorlar, qarama-qarshi siyosatlar va bir paytlar bosim vositasi sifatida foydalangan guruhlarga boshpana berish siyosatining natijasidir. Bu mamlakat terrorizmni yashirin va oshkora qo‘llab-quvvatlash, xalqaro majburiyatlarni qayta-qayta buzish hamda milliy xavfsizlikdan ko‘ra guruh manfaatlarini ustun qo‘yish orqali o‘zining yakkalanib qolishi uchun zamin yaratdi.
Xulosa qilib aytganda, tinchlik va hamkorlik yo‘li hanuz ochiq. Ammo bu yo‘l zaiflik pozitsiyasidan turib yoki ikkiyuzlama siyosatni davom ettirish orqali amalga oshmaydi. Agar Pokiston rejimi o‘zi va mintaqa uchun barqaror xavfsizlikni istasa, terrorizmni qo‘llab-quvvatlashga barham berishi, o‘z majburiyatlariga sodiq qolishi va Afg‘onistonning milliy suverenitetini hurmat qilishi kerak. Aks holda, bugun Islomobod ustida quyuqlashib borayotgan qora bulutlar tez orada vayronkor bo‘ronga aylanishi mumkin.
