Ehson
AQSh va uning ittifoqchilarining yigirma yillik qonli ishg‘olidan so‘ng Islomiy Amirlik minglab shahidlar va minglab yaradorlar berish evaziga Kobuldagi qo‘g‘irchoq hukumatni ag‘darib ushbu zamin uzra mustaqillik bayrog‘ini baland ko‘tardi. Bu orada Pokistonning harbiy rejimi yuz bergan o‘zgarishlarni o‘zi uchun oltin imkoniyat deb bildi. U Afg‘onistonga o‘zini buyuk kuch sifatida tiqishtirish hamda bu mamlakatda o‘zining avantyuristik va eskirgan siyosatini amalga oshirish mumkin deb o‘yladi. Biroq Islomoboddagi harbiy rejim bir haqiqatni anglamagan edi: Islomiy Amirlik avvalgi qo‘g‘irchoq tuzumlar kabi emas u arzimas manfaatlar evaziga xorijliklarning bu zaminga aralashishiga yo‘l ochib bermaydi.
Pokiston harbiy rejimi dastlab yashirin va oshkora ta’sir o‘tkazish orqali Afg‘onistonda o‘z mavqeini mustahkamlashga hamda Islomiy Amirlikni o‘zining iflos va g‘ayriinsoniy siyosatini qabul qilishga majburlashga urindi. Ammo Islomiy Amirlik uning bu urinishlarini qat’iyan rad etib aralashuv eshiklarini butunlay yopgach Pokiston bosim vositalariga murojaat qildi.
Bu rejimning dastlabki zarbasi millionlab afg‘on muhojirlarini mamlakatdan chiqarib yuborish bo‘ldi. U ayollar erkaklar va bolalarni hech qanday huquqiy yoki insoniy mezonlarga rioya qilmasdan uy-joylaridan haydab chiqardi mol-mulklarini esa tortib oldi. Harbiy rejim bu bosim Islomiy Amirlikni tiz cho‘ktiradi deb o‘ylagan edi. Biroq Islomiy Amirlik tog‘dek mustahkam turdi muhojirlarning muammolarini hal etishga kirishdi va hech qanday bosim uning irodasini zaiflashtira olmasligini isbotladi.
Bu muvaffaqiyatsizlikdan so‘ng Pokiston harbiy rejimi boshqa yo‘lni tanladi: Afg‘oniston bilan savdo yo‘llarini yopdi. Uning maqsadi aniq edi Afg‘oniston iqtisodiyotini bo‘g‘ish va Islomiy Amirlikni taslim bo‘lishga majbur etish. Ammo bu siyosat ham avvalgisidek, kutilgan natijaning aksini berdi.
Pokiston orqali Hindiston va Markaziy Osiyoga boradigan savdo yo‘llari uzildi va buning eng katta zararini Pokistonning o‘zi ko‘rdi. Bojxona punktlarida savdo mahsulotlari buzilib yaroqsiz holga keldi pokistonlik dehqonlar va savdogarlar katta iqtisodiy zarar ko‘rdi. Mamlakatning zaif iqtisodiyoti esa tobora tanazzul yoqasiga yaqinlashdi. Afg‘oniston esa muqobil savdo yo‘llarini tezkorlik bilan ishga tushirib, hech qanday to‘siq bu xalqni tiz cho‘ktira olmasligini yana bir bor isbotladi.
Bu ikki sharmandali mag‘lubiyatdan keyin Pokiston harbiy rejimi o‘zining eng so‘nggi va eng tuban vositasiga tinch aholi jumladan begunoh bolalar va ayollarga qarshi havo hamda artilleriya hujumlariga qo‘l urdi. U begunoh insonlarning qonini to‘kish orqali Islomiy Amirlikni chekinishga majbur etish mumkin deb o‘yladi. Biroq bu siyosat ham muvaffaqiyatsizlikka uchradi.
Xalqaro qonunlar va inson huquqlarining buzilishi dunyodagi vijdoni uyg‘oq insonlarning g‘azabini qo‘zg‘atdi. Bu hujumlar ko‘plab siyosatchilar va insonparvarlik tashkilotlari tomonidan keskin qoralandi. Jahon hamjamiyati ko‘z o‘ngida Pokistonning obro‘si yanada tushdi. Uning Afg‘onistonning milliy suvereniteti va hududiy yaxlitligini buzuvchi rejim ekani ochiq-oydin namoyon bo‘ldi.
Pokiston harbiy rejimi shuni yaxshi bilishi kerakki Islomiy Amirlik avvalgi tuzumlar kabi har qanday shamolda tebranadigan va xorijliklarga bu zaminda o‘z ta’sirini o‘tkazish uchun imkoniyat yaratib beradigan tizim emas. Bu tuzum minglab shahidlar va minglab yaradorlar berish evaziga o‘z mustaqilligi va izzatini qo‘lga kiritgan. Shu sababli bu zamin va uning xalqini himoya qilish yo‘lida har qanday malomatdan qo‘rqmaydi.
Islomiy Amirlik tog‘dek mustahkam turibdi va hech bir mamlakatga Afg‘onistonning ichki ishlariga aralashish huquqini bermaydi hatto bu yo‘lda son-sanoqsiz qurbonlar berishga to‘g‘ri kelsa ham.
Pokiston harbiy rejimi g‘aflat uyqusidan uyg‘onishi va o‘zining eskirgan siyosati hamda g‘arazli maqsadlari bu ozod va uyg‘oq xalq qarshisida mag‘lubiyatga mahkum ekanini anglashi lozim. Tarix shundan guvohlik beradiki har qanday bosqinchi oxir-oqibat ozod xalqlarning mustahkam irodasi qarshisida bosh egishga majbur bo‘lgan.
