Otif
Islom Payg‘ambari sollallohu alayhi vasallam davri
O‘tgan mavzuda o‘sha qorong‘u davrda insoniyatni saodat, nur va baxtiyorlik sari hidoyat qilish hamda unga yo‘l-yo‘riq ko‘rsatish uchun payg‘ambarga ehtiyoj sezilganmi, degan savolga javob berildi.
Ushbu mavzuda esa boshqa bir savolni o‘rtaga tashlamoqchiman: bu risolat va muhim vazifaga qaysi shaxs munosib edi?
Javob shuki, aslida bunday ulkan o‘zgarishni yuzaga keltirish munosiblikni talab qilardi. Ya’ni bunday buyuk o‘zgarishga qodir bo‘lgan shaxs payg‘ambarlik ne’mati va ochiq-oydin ilohiy qo‘llab-quvvatlashdan tashqari, ijtimoiy jihatdan ham xarizmatik shaxsiyatga ega bo‘lishi, asl nasl-nasabdan kelib chiqqan bo‘lishi, xalqning axloqiy qadriyatlari va urf-odatlaridan xabardor bo‘lishi, atrofidagi dunyoda yuz berayotgan o‘zgarishlarni bilishi hamda jamiyatning turli qatlamlari bilan muomala qilish usullarini egallagan bo‘lishi lozim edi. Bu esa o‘z-o‘zidan keng muhokamani talab qiladigan mavzudir. Alloh taolo ushbu masalaga qisqa, ammo nihoyatda aniq tarzda ishora qilgan:
Biz biror payg‘ambar yubormagunimizcha azoblovchi emasmiz.
[Isro surasi, 15-oyat]
Shu sababli Alloh taolo Muhammad ibn Abdullohni payg‘ambar, balki payg‘ambarlik silsilasini yakunlovchi, oxirgi yuborilgan payg‘ambar va nabiylarning so‘nggisi sifatida tanladi. Shubhasiz, oxirgi payg‘ambar bo‘lishlari sababli u zotning vazifasi boshqa payg‘ambarlarnikiga nisbatan yanada og‘irroq edi.
Ammo doktor Siboiy «Payg‘ambar siyrati; saboqlar va pand-nasihatlar» kitobida Islom Payg‘ambari Hazrati Muhammad Mustafo sollallohu alayhi vasallamning sifatlari haqida keltirgan ma’lumotlar Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning munosibligi va Alloh taoloning u zotni naqadar aniq hamda o‘rinli tanlaganini amalda yaqqol namoyon etadi. Haqiqatan ham, u zot ushbu sharafli maqomga munosib edilar. Zero, u zot barcha qiyinchilik va musibatlardan g‘olibona o‘tishga muvaffaq bo‘ldilar.
Shu tariqa, Islom sivilizatsiyasining poydevori va Muhammad (sollallohu alayhi vasallam) shariati u zotning payg‘ambar etib yuborilishlari bilan barpo etildi. Insoniyatning sivilizatsiya barpo etish, uzoq davom etgan inqiroz va musibatlardan xalos bo‘lish yo‘lidagi ilk qadami aynan shu voqea bilan qo‘yildi.
Islom Payg‘ambari sollallohu alayhi vasallamning payg‘ambar etib yuborilishlari bilan insoniyat ehtiyojlariga mos, mintaqaning geografik madaniyati va urf-odatlariga uyg‘un, juda zamonaviy va dolzarb uslubga ega yangi Islom sivilizatsiyasining uchquni paydo bo‘ldi.
Bu sivilizatsiya insoniyatni o‘z joniga qasd qilish, nafrat, hurmatsizlik, qotillik, talonchilik, bosqinchilik, xiyonat, fahsh, yomon xulq, axloqsizlik, inqiroz, zulm, haddan oshish, tajovuz va daxlsizlikni buzish kabi illatlardan hayot, iymon, ishonch, xavfsizlik, osoyishtalik, Allohni tanish, farovonlik, rohat-farog‘at hamda dunyo va oxirat saodatiga tomon yo‘naltirish uchun kelgan edi.
Shuningdek, u insoniyatga hidoyatning katta yo‘lini ko‘rsatib, bashariyatning muvaffaqiyati va najot topishini kafolatlaydigan yo‘lni taqdim etdi.
