Aslida DAIŞning mohiyati va tabiati haqida hamma uchun ayon va ochiqdir, DAIŞ qo‘rqinch, zo‘ravonlik va terror bilan bog‘liq nomdir. Bu terroristik guruh o‘zining adashgan mafkurasi va vahshiyona harakatlari bilan nafaqat mintaqa tinchligi va xavfsizligiga zarar yetkazdi, balki yangi davr insoniyatining sha’ni, g‘ururi va qadr-qimmatini ham masxara qildi.
DAIŞ Islomni buzilgan talqinlari bilan xilofat barpo etishga va zo‘ravonlik va nafratni targ‘ib qilishga intilib, bugungi kunda tinchlik va xavfsizlik uchun eng katta tahdidlardan biri sifatida ko‘rilmoqda. DAIŞ yangi dindorlik uslubini va dinga yangicha qarashni taqdim etdi, bu haqiqatda dindan juda uzoq va asl mohiyatidan yiroq talqin deb atash mumkin.
Ehtimol, bugungi kunda musulmon jamiyati tashqi tahdidlar bilan yuzma-yuz kelsa, bu darajada zaiflik va nochorlikni his qilmas edi, ammo DAIŞning asosi va to‘rini to‘qigan nazariyotchilar va ideologlar Islom nomidan haqiqiy Islomni nishonga olishdi.
Bu esa musulmonlarni zaiflik va shubha ichiga solib qo‘ydi, va boshqa tomondan Islom dushmanlariga musulmon jamiyatlariga bostirib kirish va o‘z fikrlarini o‘rnatish imkonini berdi.
Bu o‘rinda ulamolar musulmonlarning diniy va ma’naviy rahbarlari sifatida ushbu fojea va bu yangi diniy va jihodiy talqinlar oldida ulkan mas’uliyatni o‘z zimmalariga oladi.
To‘g‘ri, Islom ulamolari dindan yangi paydo bo‘lgan insoniy aqidalar iflosliklarini tozalash va bu dinning atrofiga zarar yetkazuvchi buzilgan fikrlarni uzoqlashtirish vazifasini bajarishlari kerak. Bu o‘rinda ulamolar zimmalaridagi bir necha vazifalarga e’tibor qaratish zarur, bu hozirgi nozik davr va yangi asrda juda zarurdir:
1. Islomning to‘g‘ri talqini:
Ulamolar Islomni to‘g‘ri va mantiqiy talqin qilib, tinchlik, rahm-shafqat va adolat tushunchalarini to‘liq va ochiq ravishda taqdim etishlari kerak;
2. DAIŞning mafkurasi va e’tiqodlarini fosh qilish:
Islom olimlari va ulamolari DAIŞning adashgan fikrlari va amallarini fosh qilib, bu guruhning haqiqiy Islomdan qanchalik yiroqligini ko‘rsatishlari va odamlarni bu guruhning xavf-xatarlari haqida ogohlantirishlari kerak.
3. Tafriqachilik va mutaassiblikka qarshi kurash:
Ulamolar musulmonlar o‘rtasida birlik va birdamlikni targ‘ib qilib, DAIŞning diniy farqlardan foydalanishiga yo‘l qo‘ymasliklari kerak.
4. Yosh avlodni tarbiyalash va o‘qitish:
Ulamolar yosh avlodni haqiqiy Islom yo‘lida tarbiyalash va noto‘g‘ri e’tiqod va g‘oyalar bilan kurashish orqali ularning DAIŞ kabi noto‘g‘ri guruhlarga qo‘shilishining oldini olishlari kerak.
Ulamolar musulmonlarning diniy va ma’naviy rahbarlari sifatida bu terroristik guruhning e’tiqodlarini tushuntirishda muhim rol o‘ynaydilar, va ularning asosiy vazifalaridan biri DAIŞning g‘oyalarini rad etish va ularga qarshi kurashishdir. Ulamolar DAIŞning xavflarini anglash va uning ta’sirini kamaytirish orqali musulmon jamiyatiga katta yordam bera oladilar.
Bu o‘rinda ta’kidlash kerakki, DAIŞning ekstremistik mafkurasi jamiyatda qanchalik chuqur ildiz otgan bo‘lsa, shuncha ko‘p odamlar Islomiy tuzumga bo‘lgan ishonch va tayanchini yo‘qotadi.
Shunday ekan, barcha musulmonlar, xususan, ulamolar va ziyolilar ushbu qabih hodisaga qarshi birlashib, amaliy va asosli chora ko‘rishlari kerak.
