Azir Azem
Shubhasiz, g‘arbiy demokratiya so‘nggi inqirozlaridan so‘ng Afg‘oniston hali ham 1970-yillardagi inqirozga yaqinlashayotgan edi, ammo Amorat Islomiy siyosiy va harbiy choralari va haqiqiy shariat qoidalariga rioya etish tufayli Afg‘oniston yana najot topdi. Ikki haftadan kamroq vaqt ichida bu yerda mustahkam va haqiqiy islomiy tizim o‘rnatildi. Natijada, endi hech kim hatto ichki urushlar haqida tush ko‘rmaydi. Bugungi kunda Afg‘oniston xalqi demokratiya g‘arbidan nima kelganini va shariat islomiyasidan nimalar olganini aniq farqlay oladi hamda qaysi tizim ularning obro‘ va izzatini saqlab qolishini tushunadi.
Avval aytib o‘tganimdek, demokratiya – bu g‘arb davlatlari uchun targ‘ibot vositasi. Ular ba’zi islomiy harakatlar va liderlarni yo‘ldan urishga, Amerikaning universitetlarida o‘qigan bitiruvchilarni hokimiyatga olib kelishga harakat qilishdi va «Islomiy respublika» va «demokratiya» shiorlari bilan ularni hukumat boshqaruviga joylashtirishdi.
Afsuski, ayrim liderlar demokratiyaning ta’siriga tushib qolgan va hatto uni maqtashgan. Hatto “islomiy demokratiya” atamasidan foydalanishgan. Masalan, Tunislik islomchi lider Rashid al-G‘annushiy 1992-yilda siyosiy surgunda bo‘lganida Londonning bir jurnalida aytgan edi: «Agar demokratiyadan maqsad G‘arbda tarqalgan liberal boshqaruv modeli bo‘lsa, ya’ni xalq erkin ravishda o‘z vakillari va liderlarini saylashi va bunda barcha erkinliklar, kuch va inson huquqlarini xalqqa taqdim etilishi kutilsa, musulmonlar o‘z dinida bunday narsalarga zid hech narsani ko‘rmaydi.»
Ko‘plab musulmon liderlari, xuddi G‘annushiy kabi, G‘arb ta’sirida demokratiyani zamonaviy dunyoda Islomning maqsadlariga erishishning to‘g‘ri yo‘li sifatida qabul qilishgan. Ammo, afsuski, ularning barchasi Islomning muhim haqiqatini unutishgan: Islom o‘z izdoshlari uchun sun’iy va inson tomonidan yaratilgan qonunlarni ta’qib qilishni man qiladi. Balki ular faqat osmoniy va ilohiy qonunlarga amal qilishni talab qiladi. Bu qonunlar insonning aql va tafakkuridan ustun bo‘lib, barcha ma’naviy va jismoniy ehtiyojlarni qamrab oladi.
Xulosa qilib aytganda, biz shu haqiqatni qabul qilishimiz kerakki, Amorat Islomiy Afg‘oniston G‘arb va begona modellarga bo‘ysunmaydi. So‘nggi ellik yil ichida davom etgan ichki urushlarning sababi ham aslida haqiqiy islomiy tizimning yetishmasligidir. Agar liberal va g‘arbiy demokratiya nazariyalari amalga oshishi mumkin bo‘lsa edi, bu ish allaqachon amalga oshirilgan bo‘lar edi va bugungi Afg‘oniston tinchlik va osoyishtalikda bo‘lgan bo‘lar edi.
Afg‘oniston faqat shariat islomiyasi hukmronligi asosida to‘liq tinchlikka va barqarorlikka erishishi mumkin va Amorat Islomiy kuchlarining bir afzalligi ham bu xalqning ma’naviy istaklariga hurmat qilishdir. Deyarli barcha afg‘onlar, faqat G‘arbda yashovchi bir nechta insonlar bundan mustasno, demokratiyaning ma’naviy bo‘shliqlari va kamchiliklarini biladi va undan nafratlanadi.
