Zamonning eng qorong‘i kechalarida yonib turgan pok bir chiroq, mardlik tili bilan bitilgan bir she’r, nabaviy axloq siymosida sobit bir inson, vijdon pokligining yorqin tafsiri va shahodat yo‘lining osoyishta soyasi millat u ustiga faxr gullarini sochgan shahid Sa’id Hofiz Muhammad Zohir «Woris» Fazl-Rabiyning o‘g‘li, Maydan Vardak viloyati, Nark tumanining Qal’a Abdulwahhob qishlog‘ida 1374/3/24 hijriy-shamsiy sanada dindor va jihodparvar oilada dunyoga kelgan.
Shahid Woris taqabbalahulloh hali bola bo‘lganida qishlog‘ining imomidan diniy va aqidaviy darslarning dastlabki ta’limini oldi, so‘ng Dr. Abdulwakil litseyida o‘qidi va undan keyin Tokark hududidagi Umar Faruq (roziyallohu anhu) madrasasida Qur’on hafizligini tugatdi.
Akasining aytishicha, Muhammad Horun deydi: Maydan Vardak viloyatida bosqinchilar va ularning mahalliy qo‘g‘irchoqlarining zulmi haddan oshgan edi, hatto bizning oilamiz ham bu zulmdan omonda qolmadi. Ichki militsiyalar bizni doimiy ravishda qo‘rqitib, qishloqni tark etishimizni talab qilishardi.
Akamiz ulug‘ Qur’on hofizi va din yo‘lida sobit kishi bo‘lgani sababli oilamiz ustiga muammolar soyasi yoyildi. Hatto oqsoqol otamizga ham haqoratomuz so‘zlar aytilar edi. Jumhuriyat vahshiylari dindor oilalar bilan juda yomon muomalada bo‘lishardi.
Kun sayin ilm yo‘lida akamga to‘sqinliklar ko‘paydi va nihoyat o‘qishni tark etdi. 1392 hijriy shamsiy yilda u imon va g‘ayrat bayrog‘ini jihod maydonida baland ko‘tardi. Qolgan umrini qizg‘in jang maydonlarida o‘tkazib, din va vatan ozodligi uchun tinimsiz kurashdi.
U ko‘plab janglarda faol ishtirok etgan, jangovar mahoratdan tashqari minalar tayyorlash bo‘yicha mutaxassis ustoz va «Qat’a Surkh»ning o‘rinbosari ham edi. Tumanida ichki va tashqi dushmanlarga qarshi jasorat bilan kurashadi, har bir hujum va kaminda qatnashardi.
Zamonning xorijlariga (xavorijlarga) qarshi ham jasorat bilan jihod olib borgan. Bir necha bor jangdoshlar bilan Nangarhor viloyatidagi harbiy bo‘linmalarga bordi. O‘zi hikoya qilib bergan:
Jang vaqtida bir xavorij IShIDchidan tirik qo‘lga tushirdik. U ham hofiz edi, men ham hofiz bo‘lganim uchun uni o‘ldirishga ko‘nglim rozilik bermadi. Amirlarga aytganimizda, Bu odam hofiz ekan, uni qanday o‘ldiramiz? dedik. Ular tomondan o‘ldirish buyrug‘i keldi. Ikki kundan so‘ng jasadiga qaytganimizda undan juda qattiq sas va murdaga xos sassiq hid chiqayotganini ko‘rdik. Holbuki, bizning shahidlarimiz oylar davomida jang maydonida quyosh ostida yotar, lekin jasadlari buzilmas, hid chiqmas edi. Bu manzara bizning imonimizni yanada mustahkam qildi. O‘sha kundan keyin boshqa hech kimga rahm qilmadim.
Vataniga qaytgach, 1396/3/27 hijriy-shamsiy sanada, muborak Ramazon oyida, Maydanshahr markazida ichki militsiyalarga qarshi rejalashtirilgan bir amaliyot o‘tkazdi. Natijada din dushmanlaridan ko‘pi halok bo‘ldi va o‘zi ham shahidlik sharbatini ichdi.
Nahsibuhu kazalik wallohu hasibuh.
Muhammad Jovid, shahid Worisning ukasi, o‘sha kunning og‘riqli lahzalarini shunday hikoya qiladi:
«Shahid Woris taqabbalahullohning jasadini uyga olib kelganimizda, uyimizda qiyomatdan og‘ir holat hukm surdi. Oilaning va xalqning nidosi yuraklarni larzaga solar edi. Ayollar va bolalarning faryodi qalblarni ezardi. Ammo eng og‘riqli lahza uni dafn qilishga hozirlik ko‘rayotgan vaqt edi. Mulla bizga dedi: Cho‘ntaklarini ko‘ring! Chunki shahid bo‘lgan paytda hech narsa demagan. Dardu g‘amga to‘lib akamning cho‘ntaklarini ochdim atrofimizda ko‘p odamlar turardi. Cho‘ntagida ellik (50) afg‘oniy pul va bir parcha qog‘ozda 150 afg‘oniy qarz hamda bir nechta do‘kon egalarining ismlari yozilgan edi. Bu qashshoqlik va bechoralik manzarasi hali ham butun oilamiz uchun chuqur iztirobli xotiradir. Uning hijroni og‘ir edi, ammo o‘sha bo‘sh cho‘ntak qiyomatgacha yodimdan chiqmaydi.»
Biz uning mardlik, imon va fidoyilik xotirasini doimo qalbimizda tirik saqlaymiz. Ammo o‘sha qog‘oz va ozgina pul g‘urbat va bexosiyatlikning achchiq hikoyasini o‘zida mujassam etadi. U Qur’on hofizi bo‘lishiga qaramay, barcha qiyinchilik va ehtiyojlarga sabr qilib, qanoatli hayot kechirgan, hatto hayotining so‘nggi lahzalarida ham qarzlarini qog‘ozga yozib qo‘ygan edi.
