No’mon Said
Eslab qolish lozim bo‘lgan nuqtalar:
1- G‘arb qurol ishlab chiqarishni davom ettirgan ekan; dunyoda urush davom etadi.
2- G‘arbiy kompaniyalar neft manbalarini nazorat qilayotgan ekan; dunyoda urush bo‘ladi.
3- G‘arb iqtisodiy tuzilmasi urushga asoslangan ekan; dunyoda urush mavjud bo‘ladi.
4- Urush investitsiya imkoniyatlarini yaratish vositasi sifatida ishlatilayotgan ekan; dunyoda urush davom etadi.
5- Urushdan keyingi qayta qurish jarayoni iqtisodiy omil sifatida rol o‘ynayotgan ekan; urushlar hech qachon tugamaydi.
Mashhur amerikalik tarixchi Havard Zin shunday deydi: urush Amerika iqtisodi uchun muhimdir; chunki Ikkinchi jahon urushi davrida har bir amerikalikka ish o‘rni yaratildi va Amerika iqtisodi urush jarayonida va undan keyin ikki baravar, hatto uch baravar o‘sdi, biroq shu urushlar tufayli Yevropa va boshqa hududlar vayron bo‘ldi.
1945-yildan to hozirga qadar dunyoda 248 dan ortiq katta-kichik urush yuz berdi, bu urushlarda millionlab odamlar o‘ldirildi, yaralandi yoki boshpanasiz qoldi.
Bu urushlar Ikkinchi jahon urushi keltirib chiqargan dahshatlarning ortidan yuzaga keldi. O‘sha urush millionlab insonlarni o‘ldirdi, yo‘q qildi, yaraladi, boshpanasiz qildi va keng miqyosdagi vayronagarchiliklarni ortda qoldirdi.
Butun bu jarayonda G‘arb kuchlari va kufr urushparast mamlakatlarga qurol sotardi va ko‘plab urushlar ularning fitnalarining natijasi sifatida, qurol bozorini kengaytirish uchun yuzaga kelgan deb qaraladi.
Boshqa tomondan, birgina jangovar samolyot bir soatda shuncha yoqilg‘i sarflaydiki, bir elektr avtomobil uni bir yilda iste’mol qiladi. Bugungi kunda dunyo armiyalari va Pentagon eng katta neft iste’molchilari hisoblanadi.
300 ming amerikalik askar bir hududga yuborilganda, ular bilan birga 900 mingta burger, 900 mingta ichimlik butilkasi va yuzlab turdagi boshqa mahsulotlar olib boriladi, ularning soni millionlab bo‘ladi.
Ukraina urushi xarajatlari hozirga kelib 500 milliard dollarga yetdi, Suriya ichki urushi xarajatlari esa 150 milliard dollardan oshdi; bu og‘ir urush xarajatlari katta vayronagarchiliklarni keltirib chiqardi va urushdan keyin G‘arb kompaniyalari urush hududlarini qayta qurishdan bir necha barobar foyda ko‘rdi. Xuddi Iroq urushidan keyin amerikalik va g‘arbiy kompaniyalar ulkan daromadlar oldilar.
Agar haqiqatan ham amerikaliklar dunyoda barqaror tinchlikni xohlasa; Tramp g‘arbiy qurol ishlab chiqaruvchi kompaniyalar bilan hamkorlik qilishi va shunday siyosat ishlab chiqishi kerakki, bu kompaniyalarning texnologiyasi fuqaroviy maqsadlarda qo‘llansin. Shuningdek, davlatlar qurol va urush uchun sarflayotgan trillionlab dollarlar ochlik, qashshoqlik va odamlarning hayot darajasini oshirish uchun sarflansin.
Ammo yo‘q! Trampning tinchlik haqidagi shiorlari bema’nilikdan boshqa narsa emas; tinchlik Amerika uchun o‘lim demakdir. Chunki bir tomondan Tramp tinchlik haqida shior ko‘tarsa, ikkinchi tomondan neft va qurol kompaniyalarining kengayishini qo‘llab-quvvatlaydi; unda qanday qilib barqaror jahon tinchligiga erishish mumkin?
