Ahmad Shakib
Xavorij mubtalo bo‘lgan kabira gunohlardan ayrimlari quyidagilardir:
17 – Musulmonlarni takfir qilish
Takfir – bu shariat asosidagi dalilsiz holda biror musulmon kishiga kofir deb hukm chiqarishdir. Bu ish nihoyatda xavfli bo‘lib, katta gunohlardan sanaladi.
Rasululloh (s.a.v) marhamat qilganlar:
«إذا كفَّرَ الرجلُ أخاهُ فقد باءَ بِها أحدُهما».
Ma’nosi: “Qachonki bir kishi o‘z musulmon birodarini kofir desa, albatta, bu so‘z ularning biriga qaytadi.”
(Buxoriy, hadis 6104)
Xavorij Islom tarixida musulmonlarni takfir qilishni boshlagan birinchi toifa bo‘lgan. Ular hazrati Aliy (karramallohu vajhah), uning tarafdorlari va boshqa sahobalarni takfir qilganlar.
Rasululloh (s.a.v) yana shunday deganlar:
يقتلون أهل الإسلام ويدعون أهل الأوثان» (بخاری، ۶۹۳۰)
Tarjimasi: “Ular musulmonlarni o‘ldiradilar, butparastlarni esa qo‘yib yuboradilar.”
Bu hadis yaqqol dalildirki, xavorij musulmonlarni kofir deb hisoblagan va ularning qonini halol deb bilganlar.
18 – Mayyitlarga (jasadlarga) bexurmatlik qilish (muslax)
Islom tirik ham, o‘lik ham bo‘lgan inson tanasiga hurmat qiladi. Rasululloh (s.a.v) marhamat qilganlar:
«ولا تمثلوا» (Musnad Ahmad) – ya’ni: “Jasadlarga muslax qilmanglar.”
Yana boshqa hadisdа keladi:
إن النبي صلى الله عليه وسلم نهى عن المثلة» (بخاری، ۳۰۱۵)
Tarjimasi: “Nabiy (s.a.v) jasadlarga bexurmatlik qilishni man qildilar.”
Ya’ni mayyitlarning quloq, burun yoki boshqa a’zolarini kesish haromdir.
Ammo xavorij nafaqat musulmonlarni o‘ldirgan, balki ularning jasadlariga ham hurmatsizlik qilganlar. Ular Nahrovon jangida hazrati Aliy (r.a) lashkarining shahidlariga nisbatan ana shunday qilganlar. Bularni esa go‘yoki “dinga qat’iylik” nomidan qilganlar. Holbuki bu amallar ochiq zulm bo‘lib, shariatga zid edi.
19 – Musulmonlarning zakoti va sadaqalarini o‘g‘irlash
Alloh taolo deydi:
إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ (توبه: ۶۰)
Tarjimasi: “Sadaqalar faqat faqirlar, miskinlar va boshqa haqli kishilar uchundir.”
Rasululloh (s.a.v) aytganlar:
من غش فليس منا» (مسلم)
Tarjimasi: “Kim xiyonat qilsa, u bizdan emas.”
Xavorij o‘zlariga qarshi fikr bildirgan kishilarni kofir deb hisoblab, ularning mol-mulkini, zakoti va sadaqalarini, hattoki ayollari va bolalarini ham g‘animat deb bilib, halol sanaganlar. Bu esa ochiq xiyonat va katta zulm bo‘lib, Islom ahkomlariga butkul zid edi.
Xulosa shuki, xavorij – Qur’on va sunnat ruhidan ajralgan, aql va manqildan yiroq bir guruh edi. Kimki ularga qarshi bo‘lsa, uni kofir deb bilar, o‘ldirishni joiz sanar va mol-mulkini musodara qilardi. Takfir, muslax va musulmonlarning molini o‘g‘irlash – bu toifaning asosiy belgilaridan edi.
