Rif‘at Shafiq
Yahudiylarning sifatlari silsilasining davomida, ushbu bo‘limda ularning yana bir xususiyatini ko‘rib chiqamiz.
8 – Haqni yashirish (haqiqatni pinhon qilish)
Haqni yashirish yahudiylarga xos bo‘lgan yomon sifatlardan biridir. Alloh taolo Qur’oni karimda bu masalaga bir necha bor ishora qilgan. Allohtolo Bani Isroilning bu amalini qattiq qoralagan va har qanday haqiqat qancha yashirilmasin, Alloh uni albatta oshkor qilishini bayon etgan.
Allohtaolo shunday marhamat qiladi:
وَإِذْ قَتَلْتُمْ نَفْسًا فَادَّارَأْتُمْ فِيهَا وَاللَّهُ مُخْرِجٌ مَا كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ
(Baqara: 72)
Tarjima: Eslang, bir jonni o‘ldirib, bu masalada bir-biringiz bilan tortishib qolganingizda, Alloh siz yashirgan narsani oshkor qildi.
Payg‘ambarimiz Muhammad ﷺ payg‘ambar qilib yuborilganlarida, u zotning sifatlari, alomatlari va bashoratlari yahudiylarning osmoniy kitoblarida ochiq-oydin mavjud edi. Ammo yahudiy olimlari va kattalarining ko‘pchiligi bu haqiqatlarni yashirdilar. Ular Muhammad ﷺ Allohning haqiqiy rasuli ekanini juda yaxshi bilardilar, biroq shunga qaramay, haqiqatni odamlardan pinhon qildilar.
Qur’oni karim bu holatni quyidagicha bayon qiladi:
وَإِذَا جَاؤُوكُمْ قَالُوا آمَنَّا وَقَدْ دَخَلُوا بِالْكُفْرِ وَهُمْ قَدْ خَرَجُوا بِهِ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا يَكْتُمُونَ
(Moida: 61)
Tarjima: Ular sizlarning oldingizga kelganlarida: “Iymon keltirdik”, deydilar. Holbuki, ular kufr bilan kirib, kufr bilan chiqadilar. Alloh esa ularning yashirib yurgan narsalarini juda yaxshi biladi.
Mufassirlar rahimahumulloh aytadilar: yahudiy olimlarining haqni yashirishdagi asosiy sababi dunyoga bo‘lgan hirs edi. Agar Payg‘ambar ﷺ ning nubuvvatini oshkor qilsalar, odamlar orasidagi rahbarlik, obro‘-e’tibor va moddiy manfaatlardan ayrilib qolishdan qo‘rqardilar. Shu sababli Allohning oyatlarini arzon bahoga sotdilar.
Alloh taolo Qur’oni karimda yana shunday marhamat qiladi:
إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ الْكِتَابِ وَيَشْتَرُونَ بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا أُولَئِكَ مَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ إِلَّا النَّارَ
(Baqara: 174)
Tarjima: Albatta, Alloh nozil qilgan kitobdagi haqiqatni yashirib, uni arzon bahoga sotadiganlar, qorinlariga faqat olovni yutgan bo‘ladilar.
Alloma Ibn Kasir rahimahulloh bu oyat tafsirida shunday deydi:
“Yahudiylar o‘zlarining qo‘llaridagi kitoblarda Muhammad ﷺ ning sifatlarini yashirdilar. Chunki agar bu haqiqatni oshkor qilsalar, ularning rahbarligi va arablar tomonidan beriladigan sovg‘alaridan ayrilib qolishidan qo‘rqardilar. Odamlar Payg‘ambar ﷺ ga ergashib, ularni tark etishidan xavfsiradilar. Shu bois arzimas dunyoviy foydani saqlab qolish uchun haqiqatni yashirdilar. Ular hidoyat, haq yo‘lga ergashish, Rasulni tasdiqlash va Allohdan kelgan narsaga iymon keltirish o‘rniga o‘sha ozgina manfaatni tanladilar. Natijada ular dunyo va oxiratda ziyon ko‘rdilar.”
Shuningdek, Payg‘ambarimiz ﷺ ilmni yashirish haqida shunday deganlar:
«مَنْ كَتَمَ عِلْمًا أَلْجَمَهُ اللَّهُ بِلِجَامٍ مِنْ نَارٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ»
(Abu Dovud rivoyati)
Tarjima: Kim ilmni yashirsa, Alloh qiyomat kuni uni olovdan bo‘lgan yugan bilan yuganlaydi.
Xulosa: Haqni yashirish yomon sifat bo‘lib, yahudiylar unga mubtalo bo‘lgan va hozir ham shundaydir. Shuning uchun har bir musulmon bu nomaqbul amaldan o‘zini uzoq tutishga harakat qilishi lozim.
