Bir necha kun avval ayrim manbalar Xaybar-Paxtunxva viloyati markazi Peshovar shahri yaqinidagi muayyan hududda, hozirgi davrda Islomning eng yirik dushmanlaridan biriga tegishli markazlardan biri noma’lum qurolli shaxslar tomonidan nishonga olingani haqida xabar berdi. Ushbu halokatli hujum oqibatida o‘zini “xalifalik” da’vosida bo‘lgan, ammo qo‘llari musulmonlar qoni bilan bulg‘angan va butun tarixi Qur’on va Sunnat izdoshlariga qarshi adovat hamda to‘qnashuvlar bilan bog‘liq bo‘lgan ko‘plab shaxslar halok bo‘ldi.
Bundan avval ham Pokistonning turli hududlarida insoniyat dushmanlarining mavjudligi bir necha bor isbotlangan va ular noma’lum qurolli shaxslar tomonidan qonli to‘qnashuv va hujumlarda nishonga olingan. Bunga Karachi, Mastung va Bajur voqealari yaqqol misol bo‘la oladi. OAV bu hodisalarni ochiq yoritib, ularni butun dunyoga namoyon etdi.
Shunga qaramay, Pokiston hukumati va uning harbiy rejimi IShID xavorijlarining mavjudligini inkor etib kelmoqda va har safar bunday haqiqatlarni rad etadi. Hatto ular din va mazhab bilan bog‘liq ayrim shaxslarni ishga solib, tunu kun gapirtirib, boshqalarni, xususan Afg‘oniston Islomiy Amirligini ayblashga urinadi va o‘z davlatidagi har bir ichki muammoni ularning zimmasiga yuklaydi.
Din va siyosat bilan bog‘langan bu yollanma shaxslar o‘zlarini oqlash uchun ba’zan siyosiy nuqtayi nazardan, ba’zan esa diniy va mazhabiy jihatdan xavfsizlikni buzuvchilarni tahlil qiladilar. Ular o‘z yovuz maqsadlariga erishish yo‘lida din, mazhab, shariat va hadislardan vosita sifatida foydalanadilar. Bugun ham OAV da ularning kliplari va videolari mavjud bo‘lib, unda xavorijlar kimlar? xavorijlar qayerda yashaydi? degan sarlavhalar ostida ma’lumot berib, buni qo‘shni islomiy hukumatlarga nisbat berishga urinadilar. Holbuki, hozirgacha ularning hech bir da’vosi dalil bilan isbotlanmagan.
Agar bu yollanma shaxslar siyosiy nuqtayi nazardan tahlil qilinsa, ular terrorchi degan yorliq yopishtirayotgan guruhlar borasida siyosiy maydonda yagona qarorga kelmaganliklari ayon bo‘ladi. Hozirgacha bu borada siyosiy kelishuv va yakdillik shakllanmagan. Balujiston siyosiy yetakchilari va Xaybar-Paxtunxva oqsoqollari hanuzgacha harbiy rejimga qarshi qurolli qarshilikni terrorizm emas, balki haqiqat va haq talab qilish deb biladilar.
Siyosatchilar va oqsoqollar so‘zini bir chetga qo‘yaylik. Bir necha kun avval Balujistonning turli hududlarida baluj ajralib chiquvchilarining shaharlarga kirib kelishi, rejim da’vosiga ko‘ra, terrorchilarning kirib kelishi sifatida talqin qilinishi kerak edi. Bu holat xalqni qo‘rqitishi va kuchli ommaviy norozilik uyg‘otishi lozim edi. Ammo dunyo shunday videolarni ko‘rdiki, unda oddiy xalq baluj jangchilarini quchoqlab, ular bilan quvonch bilan suratga tushib, hatto qo‘llarini o‘pmoqda edi.
Pokiston hukmron rejimi tezda internet va tarmoqlarga cheklov qo‘ydi, aks holda dunyo bundan ham ko‘proq manzaralarga guvoh bo‘lardi. Turli hududlardan shunday xabarlar ham kelib tushdiki, davlat muassasalari ajralib chiquvchilardan ko‘ra ko‘proq oddiy xalq tomonidan talon-toroj qilingan. Davlat inshootlarini talash, jangchilarning qo‘lini o‘pish va ular bilan quvonchli suratlar olish siyosiy nuqtayi nazardan bu guruhlarga nisbatan nafrat va qo‘rquv asosidagi munosabatni oqlaydimi?
Agar bu masala diniy va mazhabiy jihatdan ko‘rib chiqilsa, Balujiston va Paxtunxva bilan bog‘liq qurolli harakatlarga xavorijiylik yorlig‘ini yopishtirishda Pokistonning ko‘plab ulamolari va mashoyixlari harbiy rejim yollanmalari bilan hamfikr emas. Pokistonning yetuk ulamolari bir necha bor ta’kidlaganlar va bugun ham bu fikrlar hujjatli yozuvlarda mavjud Balujiston va Paxtunxva masalasi xavorijlik emas, balki haqoniyat bilan bog‘liqdir. Shuning uchun behuda qiyoslarga vaqt sarflamasdan, bu muammo uchun sog‘lom yechim izlash lozim.
Ammo boshqa tomonda, yuqoridagi ta’rifga to‘liq mos keladigan haqiqiy xorijiylar mavjud bo‘lib, ular dunyo ulamolari tomonidan aniq avxorij deb e’tirof etilgan. Ular paydo bo‘lgan kundan bugunga qadar Islom va musulmonlarga dushmanlikni o‘z yo‘li qilib kelganlar. Beg‘ubor bolalar, nomusli ayollar, izzatli insonlar va pokdil islom ulamolarini vahshiyona tarzda shahid qilganlar. Butun dunyo bo‘ylab Islom bayrog‘ini ko‘targan fidoyi mujohidlarni nishonga olganlar. O‘zlaridan boshqa barcha muxoliflarni murtad deb hisoblab, shu asosda ularni o‘ldirishni joiz deb bilganlar.
Bugun ham o‘sha xorijiylar Pokistonning turli hududlarida mavjud bo‘lib, Karachi, Peshovar va Xaybar kabi muhim markazlarda panoh topganlar. Ularning mavjudligi shu darajada oshkorki, noma’lum shaxslar tomonidan nishonga olinib, bir joyning o‘zida o‘nlab odamlar halok bo‘lmoqda. Hudud aholisi esa ochiqchasiga: Bu yerda IShID {xavorijlar} yashagan, deb aytmoqda.
Ammo na Pokiston hukumati, na harbiy rejim va na ularning yollanma shaxslari bu haqda bir og‘iz so‘z aytmaydi. Barchasi go‘yo og‘ziga og‘ir qulf solib olgandek sukut saqlamoqda. Bu holat Pokiston rasmiylari, ayniqsa harbiy rejimning doimiy pozitsiyasini ko‘rsatmaydimi ya’ni, o‘z yovuz maqsadlariga erishish uchun insoniyat, dunyo va Islom dushmanlarini parvarish qilishini?
Bu ochiq haqiqat shuni ko‘rsatmayaptimi-ki, Pokiston harbiy rejimi parda ortida global terrorchilarni qo‘llab-quvvatlab, mintaqa, dunyo va qo‘shni davlatlar xavfsizligini tahdid ostiga qo‘yish uchun ularga har tomonlama yordam bermoqda?
Aksincha, bunday voqealarni ko‘rgan sayin yana bir haqiqat yanada ravshanlashadi: IShID kabi yovuz hodisalar Pokiston rejimi va unga o‘xshash tuzumlar sa’y-harakati bilan yuzaga kelgan va bugun ularga topshirilgan loyihalarni amalga oshirmoqda. Kuzatuvchilarning fikricha, Pokiston harbiy rejimi o‘zining yashab qolishi va davomiyligi uchun o‘z fuqarolarini qirg‘in qiladi, ularning huquqlarini poymol etadi, mintaqa va jahon xavfsizligini xavf ostiga qo‘yadi va buning uchun IShID {xavorijlar} kabi hodisalarni parvarish qilishga majbur bo‘lmoqda. Chunki aks holda uning haqiqiy yuzi Pokiston xalqi, mintaqa va butun dunyo oldida fosh bo‘lib qoladi.
