Ehson
Misli ko‘rilmagan va taqdirni belgilovchi bir voqeada Afg‘oniston faraziy chiziqning narigi tomonida aniq va muvaffaqiyatli operatsiya o‘tkazib mintaqaviy xavfsizlik tenglamalarida yangi sahifa ochdi. Bu muvaffaqiyatli hujum shunchaki qisqa muddatli taktik harakat emas balki Islomiy Amirlik mudofaa strategiyasining rasman o‘zgarganini e’lon qiluvchi voqea hisoblanadi. Ushbu operatsiyaning xabari aniq va inkor etib bo‘lmaydigan darajada ravshandir: strategik sabr-toqat davri yakunlandi va bundan buyon Afg‘oniston o‘z xavfsizligi suvereniteti va hududiy yaxlitligiga qarshi har qanday tahdidni qayerda va qaysi guruh tomonidan sodir etilishidan qat’i nazar ildizidayoq yo‘q qiladi.
Yillar davomida terrorchi guruhlar ayniqsa IShID-Xuroson, Pokiston hududi va xavfsizligi ta’minlanmagan chegara mintaqalaridan Afg‘onistonga qarshi hujumlarni rejalashtirish va amalga oshirish uchun xavfsiz boshpana sifatida foydalanib kelgan. Bu holat nafaqat Afg‘oniston fuqarolarining hayotiga doimiy tahdid solib kelgan balki mamlakat milliy suverenitetini ham jiddiy sinovlarga duchor qilgan. Ammo so‘nggi operatsiya terrorchilar faraziy chiziqning narigi tomonida xavfsizlikka ega va Afg‘onistonga qarshi bemalol fitna uyushtira oladi degan tasavvurni butunlay barbod qildi.
Islomiy Amirlikning fidoyi askarlari mislsiz aniqlik bilan belgilangan nishonlarni faraziy chiziqning narigi tomonida aniqlab yo‘q qildilar va afg‘onlarning o‘z vatanini himoya qilish irodasi har qanday geografik va harbiy to‘siqlardan kuchliroq ekanini isbotladilar. Ushbu operatsiyaning chuqur tahlil va e’tirofga loyiq eng muhim jihati Pokistonning zamonaviy va ilg‘or mudofaa tizimlaridan muvaffaqiyatli o‘tganidadir. Havo mudofaasi imkoniyatlari bilan doimo faxrlanib kelgan Pokiston armiyasi bu katta sinovda achchiq muvaffaqiyatsizlikka uchradi.
Afg‘onistonning uchuvchisiz uchish apparatlari nafaqat ushbu mamlakatning mudofaa kamarlarini yorib o‘tdi, balki chegaradan uzoq masofadagi belgilangan nishonlarni ham yuqori aniqlik bilan urib yo‘q qildi. Bu texnik va taktik muvaffaqiyat Islomiy Amirlik harbiy salohiyatining yangi qirralarini namoyon etdi hamda Afg‘oniston zamonaviy va assimetrik urush maydonida mintaqadagi raqiblarini hayratga soladigan darajadagi mahorat va qudratga erishganini ko‘rsatdi.
Ushbu operatsiya ikki muhim xabarni o‘z ichiga oladi. Birinchi xabar terrorchi IShID guruhiga qaratilgan bo‘lib, endilikda ular Pokistondagi boshpanalari va xavfsiz markazlarini daxlsiz deb hisoblamasliklari kerak. Afg‘oniston o‘zining razvedka va harbiy imkoniyatlari qo‘shni mamlakatning eng uzoq hududlarigacha yetib borishini va har qanday terrorchilik harakati tezkor hamda qat’iy javobga duch kelishini namoyish etdi.
Ikkinchi va yanada muhim xabar esa Pokiston harbiy rejimiga qaratilgan edi. Ushbu rejim yillar davomida ikkiyuzlamachi siyosati orqali Afg‘onistondagi beqarorlik uchun sharoit yaratib kelgan. Afg‘oniston bu jasoratli harakati bilan Pokiston xavfsizlik tizimidagi ayrim unsurlarning buzg‘unchi roliga endi toqat qilmasligini va Afg‘onistonga qarshi terrorizmni ochiq yoki yashirin qo‘llab-quvvatlash har qanday holatda ham keskin va transchegaraviy javob bilan qarshi olinajagini ko‘rsatdi.
Mazkur o‘zgarishni mintaqa xavfsizlik munosabatlarida yangi davrning boshlanishi deb baholash mumkin. Endilikda Afg‘oniston xavfsizlik tenglamalarida fa‘ol tashabbuskor va harakat qiluvchi o‘yinchi sifatida maydonga chiqadi. Kobulning yangi mudofaa strategiyasi tahdidlarga qarshi oldindan harakat qilish va ularning manbalarini yo‘q qilish tamoyiliga asoslangan bo‘lib bu nafaqat ichki barqaror xavfsizlikni ta’minlaydi, balki barcha qo‘shnilarga ham aniq signal yuboradi: Afg‘onistonning suvereniteti va hududiy yaxlitligi hech kim bosib o‘ta olmaydigan qizil chiziqdir.
Bu muvaffaqiyatli operatsiya Islomiy Amirlik askarlari o‘z yurtini himoya qilish uchun hech qanday fidoyilikdan tiyilmasligini va hech qanday mudofaa tizimi yoki geografik to‘siq ularning po‘latdek irodasi qarshisida tura olmasligini ko‘rsatdi. Tabiiyki Pokiston ushbu strategik zarbadan so‘ng o‘z xavfsizlik tizimidagi zaif tomonlarni chuqurroq anglagan va dushmanona siyosat hamda terrorchi guruhlarni qo‘llab-quvvatlash katta xarajatlarga olib kelishini tushunib yetgan bo‘lishi kerak.
Afg‘oniston ushbu operatsiya orqali eng murakkab sharoitlar va eng qiyin harbiy muhitlarda ham o‘zining e’tiqodi va mahalliy imkoniyatlariga tayangan holda aniq hamda samarali zarbalar bera olishini isbotladi.
Bu g‘alaba barcha ozodliksevar afg‘onlar uchun faxr manbai bo‘lib Islomiy Amirlik mustahkam iroda bilan barqaror xavfsizlik va to‘liq milliy suverenitetni ta’minlash yo‘lida qat’iy qadamlar tashlayotganini ko‘rsatadi. Bundan buyon Afg‘onistonga tahdid qilishni o‘ylagan har qanday guruh yoki davlat shuni bilishi kerakki chegaralar va mudofaa tizimlari afg‘on xalqining qonuniy mudofaasiga to‘sqinlik qila olmaydi.
