Doktor Rayhon
Mamlakatlar o‘rtasidagi munosabatlar hamda o‘zaro hurmat va manfaatlarni ta’minlashning qabul qilingan tamoyillaridan biri shundan iboratki, hech bir davlat o‘z hududi va siyosatini qo‘shni davlatlar yoki mintaqadagi boshqa mamlakatlarga zarar yetkazish yo‘lida qo‘llamasligi kerak. Biroq aldov, fitna va xiyonat asosida shakllangan rejim doimo o‘z hududi va siyosatini qo‘shni hamda mintaqa davlatlariga zarba berish, ularga tahdid yaratish maqsadida ishlatishga harakat qilib kelgan.
Turli mamlakatlarda IShIDning ayrim muhim a’zolari va unsurlarining qo‘lga olinishi hamda ularning faoliyati Pokiston hududidan va ushbu mamlakat harbiy rejimi himoyasi ostida olib borilganini tan olishi, Pokiston harbiy rejimi o‘z hududidan mintaqa mamlakatlariga zarar yetkazish maqsadida foydalanganini yaqqol ko‘rsatadi.
So‘nggi yillarda Afg‘oniston Islomiy Amirligi ham bir necha bor IShID hujumlarini amalga oshirgan shaxslarni qo‘lga olib ularning iqrorlari orqali bu kishilar Pokistonning turli hududlarida tayyorgarlikdan o‘tishini ularga har tomonlama yordam va tayyorgarlik Pokistonning harbiy hamda razvedka doiralari tomonidan berilishini aniqlagan. Bu holatlar ushbu masaladagi mavjud dalil va hujjatlarning bir qismini tashkil etadi.
Yaqinda Turkiya Milliy Razvedka Tashkiloti (MIT) IShID ning Turkiyadagi media targ‘iboti uchun mas’ul bo‘lgan a’zolaridan birini qo‘lga oldi. U o‘z iqrorida ularning tayyorgarlik va yashash markazlari Pokistonning Balujiston viloyatida joylashganini ma’lum qilgan. Afg‘oniston Islomiy Amirligi bundan oldin ham ushbu markazlarga oid hujjatlashtirilgan hisobotlar va yozma dalillarni xalqaro hamjamiyat bilan shuningdek Turkiya davlati hamkorligida Pokiston rejimi bilan olib borilgan muzokaralar davomida ulashgan edi. Endilikda Turkiyadagi IShID targ‘iboti mas’uli Ahmad Kazanjiyning iqrorlari kabi yangi dalillar nafaqat Afg‘oniston razvedka tizimining aniqligi hushyorligi va ishonchliligini tasdiqlaydi, balki Pokiston hududi ushbu mamlakat harbiy rejimi tomonidan buzg‘unchi maqsadlar uchun ishlatilganini ham ochiq ko‘rsatadi.
Pokiston harbiy rejimi o‘z maqsad va dasturlarini amalga oshirish uchun faqat mamlakat hududidan foydalanish bilan cheklanib qolmagan, balki xalqaro majburiyatlar, bitimlar va tashqi siyosat tamoyillarini ham ochiq ravishda buzib, ulardan suiiste’mol qilgan. Bu qoidabuzarlik va suiiste’mollar xalqaro miqyosda ham davom etmoqda hamda ushbu rejimning Amerika Qo‘shma Shtatlari va Isroil manfaatlarini ta’minlash yo‘lidagi faoliyatining belgilaridan biri hisoblanadi. AQSh va uning ittifoqchilari manfaatlariga qarshi yo‘l tutgan har qanday davlatga nisbatan Pokiston harbiy rejimi o‘zining yashirin va oshkora usullari bilan fitna, buzg‘unchilik va beqarorlik olovini yoyishda rol o‘ynaydi.
IShID nafaqat o‘tgan bir yil davomida Afg‘oniston va Turkiyada qonli voqealarni rejalashtirish va amalga oshirishga uringan balki Afg‘oniston hamda mintaqaning boshqa davlatlari, jumladan Rossiyaga qarshi ham shunga o‘xshash faoliyat va rejalarni olib borgan. Ushbu harakatlarning maqsadi Afg‘oniston bilan ijobiy aloqalar va umumiy manfaatlarni rivojlantirish yo‘lidan borayotgan mamlakatlarda Afg‘onistonga nisbatan shubha va ishonchsizlik uyg‘otishdan iborat bo‘lgan.
