Ayyub Xalil
Harbiy rejim holatini belgilab turgan hisob-kitoblar va tenglamalar o‘zgarib bormoqda hamda yaqin orada ko‘plab haqiqatlar oshkor bo‘ladi. Afg‘oniston Islomiy tizimining xavfsizligi va barqarorligini izdan chiqarish uchun ishlab chiqilgan qabih rejalar hamda nopok maqsadlar amaliy maydonda muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Pokiston harbiy rejimi ham ayni shunday nozik vaziyatda o‘zining noto‘g‘ri strategiyalari va muvaffaqiyatsiz siyosatlari oqibatida mintaqaviy va xalqaro miqyosdagi jiddiy yakkalanish inqiroziga duch kelgan.
Harbiy rejimni boshqarayotgan doiralar doimo xavorijlarni qo‘llab-quvvatlash va ta’minlash haqida gapirib, bundan faxrlanib kelgan. Ammo urushparast siyosatlarning davom etishi iqtisodiy muammolar va diplomatik muvaffaqiyatsizliklar Pokistonni shunday bosqichga olib keldiki, uning ta’sir doirasi kundan-kunga torayib bormoqda obro‘sizlanish va mavqeining yemirilishi alomatlari esa yaqqol ko‘zga tashlanmoqda. Agar kuch ishlatish aralashuv va qarama-qarshilikka asoslangan siyosatlar davom etsa bu harbiy rejim uchun so‘nggi imkoniyat bo‘lishi mumkin.
Shu nuqtai nazardan harbiy rejimning so‘nggi hujumlari mintaqaning siyosiy iqtisodiy va xavfsizlik tenglamalari o‘zgarayotganini aniq ko‘rsatdi. Endilikda har qanday harbiy harakat yoki bosim siyosati yangi voqeliklar amaliy choralar va maqsadlar asosida baholanadi.
So‘nggi voqealarni faqat qasos olish doirasida talqin qilib bo‘lmaydi. Aksincha bu harakatlar Afg‘oniston Islomiy tizimiga bosim o‘tkazish, qarama-qarshilikni kuchaytirish va hatto harbiy keskinlikni kengaytirishga urinishning ochiq belgisi hisoblanadi. Bu o‘zgarish faqat javob zarbalari bilan cheklanmay yangi bosqich boshlanganining ham alomatidir. Shu sababli har qanday shoshqaloq qaror va keskin siyosat murakkab sharoitlar, qattiq reaksiyalar hamda murakkab taktik o‘zgarishlarga duch keladi.
Bundan buyon Pokiston harbiy rejimining har qanday o‘ylamasdan qilingan qadami qarshi javob va yangi xavfsizlik hisob-kitoblari bilan yuzlashadi. Yillar davomida urush va vakillik siyosati orqali o‘z maqsadlariga erishishga urinib kelgan tomon endilikda o‘z amaliyotlarining oqibatlarini amalda boshdan kechirayotgan voqelik bilan to‘qnashmoqda.
So‘nggi o‘zgarishlar yangi nishonlarni aniqlash ilg‘or vositalardan foydalanish va mudofaa choralarini chetlab o‘tish qobiliyati orqali mintaqadagi xavfsizlik muvozanati o‘zgarayotganini ko‘rsatmoqda. Bu holat harbiy rejim endi ustunlik omili sifatida faqat o‘z harbiy qudrati yoki mudofaa tizimlariga tayanib qololmasligi haqidagi aniq xabarni o‘z ichiga oladi.
Afg‘oniston Islom Amirligi o‘z siyosati, strategik tashabbuslari va taktik faoliyatlari orqali qimmatli tajriba hamda yorqin tarixga ega bo‘lib ko‘p bora dushmanlarning hisob-kitoblari va rejalarini barbod qilgan. Aynan shu tajriba va amaliy yondashuvlar ko‘plab dushmanona rejalarni samarasiz qoldirib ularning hisob-kitoblarini o‘zgartirgan. O‘z vaqtida va ehtiyojga mos ravishda qo‘llanadigan tashabbuslar hamda taktikalar qarshi tomonning mudofaa va xavfsizlik choralarining ta’sirini cheklash ularning hisob-kitoblari poydevorini izdan chiqarish imkoniyatiga ega. So‘nggi voqealar ham shuni ko‘rsatdiki dushmanning barcha targ‘ibotlari va da’volariga qaramay harbiy rejimning mudofaa tizimlari va dasturlari jiddiy muammolarga duch kelmoqda hamda ular ortida ko‘plab kamchiliklar va javobsiz savollar yashirinib turibdi.
Harbiy rejim shuni aniq tushunishi kerakki, kuch, tahdid va bosimga asoslangan hisob-kitoblar hech qachon barqaror va uzoq muddatli bo‘lolmaydi. Afg‘oniston Islomiy tizimiga qarshi fitna buzg‘unchilik faoliyati va dushmanona siyosat yo‘lini tanlagan har qanday tomon shuni anglashi lozimki, tenglama va hisob-kitobning barcha tomonlari o‘zgargan eski baholar esa endi mavjud voqelikni aks ettirmaydi. Islom Amirligining strategik uzoqni ko‘ra bilishi va taktik moslashuvchanligi ko‘plab dushmanona hisob-kitoblarni hali shakllanish bosqichidayoq zararsizlantirib, ularni nolga tushirgan xususiyatlardan biridir. Har safar dushman yangi reja yoki yangi ssenariy bilan maydonga chiqqanida, amaliy haqiqatlar uning barcha hisoblarini buzib yuborgan va targ‘ibot da’volarini asossiz qilib qo‘ygan.
Harbiy rejimning musulmon davlatiga qarshi hujumlarini oddiy tasodifiy voqealar sifatida baholab bo‘lmaydi. Aksincha ko‘plab hollarda bunday bosim va tajovuzlar ilohiy hikmat bilan Islomiy tizimlarning yanada mustahkamlanishi kengayishi va birlashuviga sabab bo‘lib qoladi. Bunday harakatlar xalq va musulmon ummati orasida tizimni qadriyatlarni va mustaqillikni himoya qilish ruhini yanada kuchaytiradi. Shu kabi bahonalar esa Islomiy tizim hududining rivojlanishi va kengayishiga zamin yaratishi mumkin.
In shaa Alloh!
