Xolid Ahror
Islomiy ta’limotlarda hijrat yuksak va muqaddas tushuncha hisoblanadi. Qur’oni karimda Alloh taolo shunday marhamat qiladi: «Alloh yo‘lida zulm ko‘rgandan keyin hijrat qilganlarni, albatta, bu dunyoda go‘zal joyga joylashtiramiz. Oxirat ajri esa yanada ulug‘dir, agar bilsalar edi» (Nahl: 41). Hijrat bu zulm va kufr muhitidan chiqib, islomiy hayot va e’tiqodni asrash maqsadida ko‘chishdir. Payg‘ambarimiz Muhammad a‘layhi salomning Makka Mukarramadan Madina Munavvaraga hijratlari islom tarixining eng muhim bosqichlaridan biri bo‘lib, sabr, fidoyilik va mustahkam imon ramziga aylangan.
Haqiqiy hijrat faqat Alloh taoloning roziligi uchun amalga oshiriladi, shaxsiy manfaatlar yoki biror guruhning siyosiy maqsadlariga xizmat qilish uchun emas. Biroq, “IShID” kabi ekstremistik guruhlar, ayniqsa uning Xuroson bo‘limi, ushbu muqaddas tushunchani noto‘g‘ri talqin qilmoqda. Ular hijratni e’tiqod va islomiy hayotni asrash uchun emas, balki o‘zlarining targ‘ibot va harbiy maqsadlarini ilgari surish vositasi sifatida qo‘llamoqda.
“IShID” o‘zining targ‘ibot tizimida (ijtimoiy tarmoqlar, Xuroson bo‘limiga tegishli jurnallar va boshqa kanallarda) doimo xalifalikni qayta tiklash va tamkin haqida gapiradi. Ular mintaqadan tashqaridagi musulmonlarga ayniqsa Pokiston, Markaziy Osiyo va hatto Yevropadan bo‘lganlarga shunday tasavvur beradi: go‘yoki bu yerda mustahkam tizim va markazlar mavjud, hamma narsa tartibli va tayyor. “Hijrat qiling, bu yerda siz uchun uy, izzat, birodarlik va xalifalikdan ulush bor”, deya da’vat qilinadi hamda “sizning hijratingiz Islom xizmatida yuqori maqomga ega bo‘ladi”, deb targ‘ib etiladi.
Tashqi tomondan bu va’dalar jozibador va aldovchi ko‘rinadi, chunki ko‘plab yoshlar o‘z mamlakatlarida iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy muammolarga duch kelmoqda. Ammo aslida bu va’dalar ko‘p hollarda yolg‘on va aldovdan iborat. Pokistonda yashirin faoliyat yuritayotgan “IShID” na to‘liq tamkinga ega, na real va amaliy xalifalikni qo‘lida tutadi. Ushbu guruh asosan yashirin tarmoqlar shaklida, chegaraviy va o‘rmon hududlarida faoliyat yuritadi hamda uning asosiy e’tibori ko‘pincha davlat tuzish yoki islomiy tizim barpo etish emas, balki hujumlar uyushtirishga qaratilgan.
Ko‘plab insonlar pok niyat bilan, “xalifalik qurilishida ishtirok etish” umidida hijrat qilgan bo‘lsalar-da, amalda ular “IShID”ning Xuroson bo‘limi tomonidan Afg‘oniston va mintaqada oddiy musulmonlarga qarshi ishlatilmoqda. Ularga dastlab hamma narsa tayyor ekani aytiladi, biroq manzilga yetgach, ular jang maydonlarida yoki boshqa musulmonlarga qarshi amaliy harakatlarda foydalaniladi. 2025–2026-yillarda ham ayrim hisobotlar “IShID”ning chet el fuqarolarini jalb etish va ulardan foydalanish holatlari mavjudligini ko‘rsatmoqda.
“IShID”ning xalifaligi ko‘proq media mahsuli bo‘lib, real voqelikdan yiroqdir. Aslida esa mavjud narsa bir nechta ekstremistik guruhlarning tarqoq faoliyati va yashirin hujumlaridir. Ular “hijrat” nomidan foydalanib odamlarni jalb qiladilar, ammo buning natijasi fitna, qon to‘kilishi va musulmonlar o‘rtasida tafarruqdan boshqa narsa emas.
Asosiy savol shundan iboratki, nega bu kabi suiiste’mol xavflidir?
Birinchidan: hijratning muqaddasligiga putur yetkaziladi. Hijrat zulmdan qutulish va islomiy hayotga erishish uchun bo‘lishi kerak, terror va fitna uchun emas.
Ikkinchidan: yoshlarning halokatga yuz tutishi. Ko‘plab begunoh insonlar pok niyat bilan yo‘lga chiqadi, ammo halok bo‘ladi yoki jinoyatlarga aralashib qoladi.
Uchinchidan: musulmonlar orasida fitnaning kengayishi. “IShID”ning Xuroson bo‘limi hujumlari ko‘pincha musulmonlar orasida talafotlarga olib keladi, holbuki musulmonni o‘ldirish eng katta fitnalardan biridir.
To‘rtinchidan: targ‘ibot orqali aldash. OAVda namoyish etilayotgan “tamkin” ko‘pincha bir nechta ekstremistlarning cheklangan tasvir va videolaridan iborat bo‘lib, haqiqatni yashiradi.
Xulosa qilib aytganda, hijrat Islomda yuksak maqomga ega bo‘lgan muqaddas amaldir. Ammo “IShID” kabi ekstremistik guruhlar uni noto‘g‘ri talqin qilib, o‘zlarining vayronkor maqsadlariga qonuniylik berishga urinmoqda. Musulmonlar bunday targ‘ibotlarga nisbatan hushyor bo‘lishlari va ishonchli ulamolar bilan maslahatlashmasdan turib, “hijrat” nomi bilan qaror qabul qilmasliklari lozim. Haqiqiy Islom ummat birligini istaydi, qotillik va fitnani emas. Ushbu aldovchi uslub 2025–2026-yillarda ham davom etmoqda. Har bir musulmon haqiqiy islomiy ta’limotni o‘rganishi, yolg‘on va’dalardan uzoq turishi va o‘zini bo‘sh hamda aldovchi shiorlar tuzog‘iga tushirmasligi zarur.
