Basham Shahid
9. Islohotchilar, da’vatchilar va ulamolarning e’tiborsizligi hamda ularning kamayib ketishi
Bugungi kunda musulmonlarning zaiflashuvi va ortda qolishiga sabab bo‘layotgan omillardan yana biri islohotchilar, da’vatchilar va diniy ulamolarning ummat, ayniqsa yosh avlod oldidagi mas’uliyatiga yetarlicha e’tibor bermasligi, beparvoligi va mas’uliyat hissining susayganidir.
Ba’zi da’vatchilar va diniy ulamolar yaxshilikka chaqirish va yomonlikdan qaytarish kabi ulkan vazifadan chekinib, jamiyat hayotining markazidan uzoqlashganidan so‘ng, Islomga qarshi kuchlarning faoliyati uchun imkoniyat kengaydi. Ular turli usul va vositalardan foydalanib, ayollar, erkaklar, yoshlar va o‘smirlarni chalg‘itishga qaratilgan keng ko‘lamli dasturlarni amalga oshirdilar. Bu harakatlarda ma’lum darajada muvaffaqiyatga ham erishib, ayrim yoshlarni o‘z dini va e’tiqodiga nisbatan shubha hamda ishonchsizlikka duchor qildilar.
Kecha Islom va o‘z e’tiqodi yo‘lida har qanday fidoyilik va qurbonlikka tayyor bo‘lgan, musulmonlarning izzati va qudrati omillaridan biri sanalgan yoshlarning ayrimlari bugun faqat nafs va shahvat istaklarini qondirish bilan band bo‘lib qolmoqda. Din va Islom yoshlar hayotida o‘ziga munosib bo‘lgan o‘rin va ahamiyatni egallamayapti. Bu holatning asosiy sabablarini diniy mas’ullar, da’vatchilar va islohotchilarning musulmonlar, ayniqsa yoshlar oldidagi mas’uliyatiga yetarlicha e’tibor bermaganidan izlash kerak.
Hatto ba’zi kishilarni ko‘ramizki, ular o‘zlarini olim va da’vatchi deb bilgan holda yoshlar bilan oralarini uzoqlashtiradilar va ularga boshqacha nazar bilan qaraydilar. Ular, ayniqsa tashqi ko‘rinishi yoki xatti-harakati Islom mezonlariga mos kelmaydigan yoshlar bilan aloqani kamaytirishga harakat qiladilar.
Ammo yechim shundan iboratmi ulamolar va da’vatchilar bunday yoshlardan uzoqlashib, ularni o‘z holiga tashlab qo‘yishlari kerakmi? Agar bugun bir da’vatchi bunday yoshdan uzoqlashsa, bilishi kerakki, uni adashtirish va yo‘ldan chiqarish uchun dushman unga yaqinlashadi.
Xulosa qilib aytganda, qachonki jamiyatda yaxshilikni istovchilar, nasihat qiluvchilar va islohotchilar bo‘lmasa yoki ular o‘z vazifalarini to‘g‘ri bajarmasa, ummat va yosh avlod to‘g‘ri yo‘ldan chekinadi. Bu esa islomiy jamiyatning zaiflashuvi va sustlashuvining muhim omillaridan biriga aylanadi.
Ammo jamiyatda o‘z mas’uliyatini munosib ado etadigan, insonlarni to‘g‘ri yo‘lga boshlaydigan va yomonliklardan qaytaradigan da’vatchilar hamda islohotchilar mavjud bo‘lsa, yoshlar va jamiyatdagi buzilishlar kamayadi. Natijada yoshlar din xizmatiga, fidoyilik va qurbonlikka tayyor bo‘ladilar hamda yo‘qotilgan izzat va qudrat yana musulmon ummatiga qaytadi.
Alhamdulillah, bugungi kunda Islomiy Amirlik boshqaruvi ostida Amr bil ma’ruf va nahy anil munkar vazirligi tashkil etilgan. Umid qilamizki, vaqt o‘tishi bilan jamiyatdagi yoshlar va o‘smirlarning noto‘g‘ri yo‘llarga kirib ketishining oldi olinadi hamda jamiyatdagi barcha insonlar Islom va islomiy tizim oldidagi o‘z mas’uliyatlarini eng yaxshi tarzda ado etadilar.
