Jasorat, g‘ayrat va matonatning porloq yulduzi, mustahkam iymon sobit iroda va yuksak himmat sohibi, haq yo‘lining samimiy mujohidi hamda kamtar sokin va kamgap shaxs shahid Said Ahmad Farid Ahror taqabbalahulloh, shahid Muhammad Noibning farzandi bo‘lib, Maydon Vardak viloyati Bandchak tumani Bombayi qishlog‘ida tavallud topgan. U hijriy-shamsiy 1377-yilning 15-hamalida (15/1/1377) dindor va obro‘-e’tiborli oilada dunyoga keldi.
Ta’limi
Ahmad Farid Ahror bolalik chog‘idanoq ilm va ta’limga alohida mehr qo‘ygan edi. Dastlabki ta’limni o‘z qishlog‘idagi maktabda boshladi va keyinchalik rasmiy tahsilini muvaffaqiyat bilan 12-sinfgacha tamomladi. U ta’lim olish bilan bir qatorda din Vatan va xalq xizmatiga bo‘lgan yuksak mas’uliyat tuyg‘usini ham o‘zida kamol toptirdi. Haq yo‘liga sodiq bo‘lib doimo islomiy qadriyatlarni asrash va himoya qilish haqida qayg‘urar edi.
Shahid Ahrorning jihod maydonidagi faoliyati
Aziz Vatanimiz uzra bosqin zulmati yoyilgan paytda shahid Ahmad Farid Ahror endigina yoshlik davriga qadam qo‘ygan edi. U mustahkam iymoni, g‘ayrati va islomiy e’tiqodiga tayangan holda hijriy-shamsiy 1392-yilda muqaddas jihod yo‘lini tanladi.
U kamtarin xushmuomala, jasur va nozik qalbli mujohid bo‘lib safdoshlari orasida alohida hurmat va e’tiborga sazovor edi. U frontdagi mashaqqatlarni tunlarning sovug‘i va kunlarning jazirama issig‘ini ochiq chehra va yuksak sabr bilan bardosh berib o‘tkazardi.
Shahid Ahrorning akasi so‘zlariga ko‘ra.
O‘sha kunlar hanuz xotiramda jonli saqlanib qolgan. Uyimiz uchun mehmonxona qurish ishlari bilan band edik. Polga tosh terish uchun katta va og‘ir toshlar keltirilgan edi. Har kim o‘z imkoniga yarasha mehnat qilardi. Akam ham terga botib ishlayotgan edi. Ana shunday paytda shahid Ahror nihoyatda og‘ir bir toshni ikki qo‘li bilan ko‘tardi. Uning chehrasida qat’iyat va mardlik yaqqol namoyon edi, biroq bu oson ish emasdi.
Onam bu manzarani ko‘rib samimiy mehr bilan dedi:
O‘g‘lim ehtiyot bo‘l! O‘zingni jarohatlab qo‘yasan.
Ammo Ahrorning nigohlari boshqa bir ulug‘maqsadga qaratilgan edi. U xotirjam va odob bilan javob berdi:
Ona endi o‘zim uchun qayg‘urmayman. Faqat jihod yo‘lidan qolib ketmaslik uchun ehtiyot bo‘laman. Xudo ko‘rsatmasin jihoddan ortda qolib ketmay.
Bu so‘zlar oddiygina jumlalar emas edi. Ular uning qalbidagi orzu-intilishlarning chin aks-sadosi edi. Bu shunday muhabbat va ixlos ediki insonni o‘zini unutishga undaydi ammo uni oliy maqsadidan ortda qolishdan xavotirga soladi. Ana shunday fazilatlar ummatning buyuk va nomdor insonlariga xosdir.
Ukasining yana bir xotirasi (ular Kobulda yashagan kezlar)
Bir kuni sahar payti muazzinning azon sadosi hali havoda jaranglab turganida Ahror uydan chiqib ketdi. Atrof hali tun sukunatiga burkangan ko‘chalar jimjit quyosh esa hali ufqdan bosh ko‘tarmagan edi.
Oradan o‘n daqiqa ham o‘tmay nihoyatda kuchli portlash yuz berdi.
Uy ichidagi muhit bir zumda o‘zgardi. Hammamiz xavotirga tushdik, yuraklarimiz tez ura boshladi. Har kim tashvish bilan:
Ahror qayerda? deb so‘rardi.
Bir ozdan keyin Ahror shoshilganicha uyga kirib keldi. Uning yuzida tabassum ovozida esa kulgi bor edi; go‘yo hech qanday hodisa sodir bo‘lmagandek.
Men unga dedim:
Bunday dahshatli portlash bo‘ldi-yu, sen esa kulib turibsan? Nima gap o‘zi?
Ahror hazil aralash ishonch bilan javob berdi:
Uni shamolga sovurdim.
Men:Voqea nima bo‘ldi? Menga ayt-chi. dedim.
Ukulib:
Birozdan keyin o‘zing bilib olasan. dedi.
Quyosh hali chiqmagan edi. Men ham uydan tashqariga chiqdim. Uzoqdan harbiy Ranger avtomobillarining ovozi eshitilardi. Hodisa joyiga yaqinlashganimda, odamlarni yaqinlashtirishmayotganini ko‘rdim. Hamma hayrat bilan tikilib turardi.
O‘sha qullar g‘urur bilan qatnab yurgan Ranger mashinasi ko‘cha o‘rtasida parcha-parcha bo‘lib yotardi.
Ahror shunday inson ediki eng xatarli vaziyatlarda ham tabassumini yo‘qotmas o‘lim soyasi ostida ham jasorat yo‘lidan chekinmas edi.
U doimo safdoshlarini sabr, ixlos va matonatga chorlar edi. Haq yo‘liga bo‘lgan muhabbat uning qalbini shu qadar egallagan ediki, dunyoning barcha mashaqqatlari uning nazarida arzimas tuyulardi. U jihod maydonida jasorat va mardlikka oid ko‘plab unutilmas xotiralarni qoldirdi. Har doim oldingi safda turar xavf tug‘ilgan lahzalarda esa chekinishni aslo bilmas edi.
Yana bir hikoya uning safdoshlaridan
Bir kecha Ahror va uning safdoshi Shohid ustiga Amerika kuchlari tomonidan operatsiya uyushtirildi. Ammo ular hujum joyidan chiqib, biroz oldinga o‘tib pozitsiya egallashga muvaffaq bo‘lishdi. Operatsiya o‘tkazilgan uyda amerikalik askarlar va mahalliy kuchlar joylashgan edi. Ahror va Shohid esa bu hududni yaxshi bilishardi.
Ahror aloqa vositasi orqali mas’ul shaxsga dedi:
Men va Shohid ular bilan jang qilamiz.
Ammo mas’ul bunga ruxsat bermadi. Ehtimol, vaziyat juda og‘ir va xavf darajasi yuqori bo‘lgani uchun ularni xavf ostiga qo‘ymoqchi emas edi. Biroq Ahror shunday insonlardan emas edi uning vijdoni uni voqeaga befarq qarab turishga qo‘ymasdi. U bir necha bor turib oldi oxir-oqibat mas’ul ham ruxsat berishga majbur bo‘ldi.
Ahror va Shohid operatsiya markaziga halokatli hujum uyushtirdilar. Bu hujum dushmanni har tomondan qurshovga oldi va bir qator amerikalik askarlar halok bo‘ldi. Shundan so‘ng harbiy samolyotlar bombardimonni boshladi, osmonni olov, tutun va porox qopladi. Taxminan uch soat davom etgan keskin va og‘ir jangdan so‘ng Shohid jang maydonida shahid bo‘ldi.
Ahror safdoshlaridan yordam so‘radi biroq osmon to‘liq jangovar samolyotlar va dronlar nazoratida edi hech kim yaqinlasha olmadi. Shunday og‘ir sharoitda u charchoq va yolg‘izlikka qaramay shahid Shohidning jasadini yelkasiga oldi va uni jang maydonidan olib chiqdi. Bu oddiy urush hikoyasi emas edi bu vafodorlik g‘ayrat va do‘stlik bilan yozilgan tarix edi.
Yana bir xotira
Uning do‘stlaridan biri hikoya qiladi: 1398-yilda Bandchak tumani Bombayi qishlog‘idagi ikki post kecha-kunduz qamal ostida qolgan edi. Ta’minot yo‘llari yopilgan, oziq-ovqat yetib bormas edi. Ahror bu holatdan xabar topgach, bir necha ishonchli do‘stlarini olib yo‘lga chiqdi.
O‘sha kunlarda yo‘lga chiqish hayot va o‘lim o‘rtasidagi qadam edi chunki har bir harakat katta xavf tug‘dirardi. Ahror yuk mashinasini to‘xtatib, qamal ostidagi postlarga yuborilayotgan oziq-ovqatlarni tushirdi. Ammo ish hali tugamagan edi ular birdan kuchli pistirmaga tushib qolishdi.
Ahror va uning hamrohlari qat’iyat va yengilmas ruh bilan qarshilik ko‘rsatdilar. Uzoq davom etgan to‘qnashuvdan so‘ng ular jasorat va donolik bilan jang maydonidan omon chiqib, o‘z mardliklarini tarix sahifalariga muhrladilar.
Yana bir voqea
1395-yilda Ahror yangi mototsikl sotib oldi va uni mehr va ixlos bilan do‘stlariga Nangarhor viloyatiga yubordi, ular jihod yo‘lida undan foydalanishsin deb.
Oradan uch oy o‘tgach u uyda boshini egib ko‘zlari yoshga to‘libo‘tirardi.Undanso‘radim:
«Nima bo‘ldi, nega yig‘layapsan?
U siniq ovozda dedi:
Men mototsikl yuborgan o‘sha do‘stim uni minib yurgan paytda dron hujumiga uchrab, shahid bo‘ldi.
U bu so‘zlarni shunday aytdiki, go‘yo yuragi parcha-parcha bo‘layotgandek edi. Uning ko‘z yoshlari mototsikl uchun emas, balki o‘sha vafodor do‘st uchun edi u o‘ziga sovg‘a qilingan vositada shahidlik safariga chiqib ketgan edi.
Ahror hali yoshligining bahoriga endigina qadam qo‘ygan paytda, 1395-yilda uning otasi Vardak viloyati Sayyidobod tumani Shirazi qishlog‘ida shahid bo‘ldi. Bu voqea uning hayotiga og‘ir g‘am soyasini soldi.
Bir tomondan oilaning mas’uliyati uning zimmasiga tushdi, ikkinchi tomondan esa jihod mas’uliyati ham u bilan birga edi, chunki u Kobulda mujohidlarning partizan bo‘linmasi mas’uli edi va kurashning og‘ir yuki ham uning yelkasida edi.
Alloh taoloning imtihonlari unga kun sayin ortib borardi, har kuni uning qarshisida yangi sinovlar paydo bo‘lardi. Ammo Ahror hech qachon sabrini yo‘qotmadi; na g‘amlar oldida bukildi, na qiyinchiliklar qarshisida qadami sustlashdi. U mardlik bilan oilasining og‘ir yukini ham ko‘tarib ularga mustahkam tog‘dek tayanch va panoh bo‘ldi. Shu bilan birga, jihod mas’uliyatini ham ixlos matonat va po‘lat iroda bilan davom ettirdi. U shunday shaxslardan edi qiyinchiliklar uni sindirmas aksincha har bir sinov uni yanada kuchliroq va sobit qiladi.
Ahror doimo ikki yo‘l o‘rtasida turgan edi: bir tomonda oilaning og‘ir mas’uliyati ikkinchi tomonda esa o‘zini burchli deb bilgan yo‘l. U har ikkala yukni ham ixlos sabr va donolik bilan ko‘tarishga harakat qilardi; na oilaning haqqi zoye bo‘lsin, na vijdonining nidosi o‘chsin.
Ammo vaqt o‘z yo‘lida davom etdi. Asta-sekin Kobulda qolish uning uchun og‘irlasha boshladi. O‘sha davrdagi tuzum uning harakatlarini kuzatib borar unga doimiy bosim o‘tkazar va uni qo‘lga olishga urinardi. Hatto uyning o‘zi ham bu tazyiqlardan omonda emas edi.
Ahror endi uyga bemalol kirib-chiqa olmaydigan bo‘ldi. Biroq u bolaligidan zukko, hushyor va g‘ayratli inson edi; tor sharoitlarda ham yo‘l topardi va raqiblari uni osonlikcha tuzoqqa tushira olmasdi.
Shu kunlarda mas’uliyatli tayyorgarlik davri ham yetib keldi. Do‘stlari unga tinimsiz xabar yuborishar edi: Vaqt keldi, kel! Ahror esa sukut saqlab o‘yga cho‘mardi: Agar ketsam, oilaga kim qaraydi? Agar qolsam maqsadimga qanday yetaman?
Oxir-oqibat u barcha tashvishlarini olamlar Parvardigoriga topshirdi, qalbini mustahkamladi va 1396-yilda ustoz Ali Anas bilan birga o‘quv-tayyorgarlik (mashq) davrini boshladi.
Uning do‘stlaridan biri shunday hikoya qiladi:
Biz mashg‘ulot markazida bo‘lganimizda, G‘azni tomon yo‘l olish buyrug‘i berildi. Bir necha do‘stlar yo‘lga chiqdik,Ahror ham biz bilan edi. U u yerda mislsiz jasorat va sobitlik bilan harakat qilardi; qiyinchiliklardan charchamas har bir ishda oldingi safda bo‘lardi. O‘sha kunlarda u og‘ir yaralandi. Yo‘llar mushkul safar esa nihoyatda mashaqqatli edi u esa yarador holatda bo‘lsa ham, katta azob-uqubatlar bilan yana mashg‘ulot markaziga qaytishga muvaffaq bo‘ldik.
Hayotning tabiati shunday: ba’zan inson osoyishtalik kunlarining mehmoni bo‘ladi ba’zan esa sinovlar vodiysining yo‘lovchisi. Ammo ayrim insonlar hatto eng qorong‘i qiyinchilik tunlarida ham o‘z iroda chirog‘ini so‘ndirmaydi.
DAISh (xavorijlar)ga qarshi kurash maydoniga kirishi
1398-yilda Vardak viloyati tuzilmasi Nangarhor sari yo‘l olgan paytda, shahid Ahror ham ular bilan borishga qaror qildi. U lazer sohasida ham malakali va tayyorlangan mujohid hisoblanardi. Bu qaror oddiy safar emas, balki o‘z manzilini oldindan bilgan yo‘lovchining azmi edi.
U uydan chiqqanida atrofga shunday qarar ediki go‘yo har bir devor har bir burchak va har bir xotira bilan so‘nggi bor xayrlashayotgandek edi. Hali qurilishi tugallanmagan mehmonxonaga kirib unga bir nazar tashladi va dedi…
Ishni to‘xtatmang; mehmonxonani yakunlang.
Xayrlashuv onlar asta-sekin yaqinlashar edi. So‘ng u sokin ammo ishonchga to‘la ovoz bilan dedi:
Uyda hech kimga ayniqsa onamga Nangarhor tashkilotiga ketayotganimni aytmang. Yuragim guvohlik beradiki u yerda shahid bo‘laman.
Bu so‘zlar oddiy insonning so‘zlari emas edi; balki taqdir ishoralarini qalbining tub-tubida o‘qigan kishining kalimalari edi.
Oxir-oqibat u Nangarhor tomon yo‘l oldi. Bir yarim hafta o‘tib onasi bilan telefon orqali bog‘landi. Hol-ahvol so‘ragach oilasi do‘stlari va qarindoshlari haqida so‘radi, hatto tugallanmagan mehmonxona haqida ham qayg‘urdi. So‘ng onasi bilan shunday sabr va tasalli haqida gaplashdiki go‘yo uning ketish vaqti yaqinlashgan va u ayrilishdan oldin yuraklardagi og‘riqqa malham qo‘ymoqchi edi. Bu qo‘ng‘iroq uning oilasi bilan so‘nggi ovozli aloqasi oxirgi salomi va oxirgi hol-ahvol so‘rashi bo‘ldi.
Uning safdoshi hikoyasidan shahodat lahzalari
Safdoshlaridan biri shunday hikoya qiladi:
Ahroр tashkilotda bo‘lgan paytlarida barcha safdoshlar qalbida alohida o‘rin egallardi. U juda mehribon muloyim va xizmatkor inson edi. Yaxshi axloqi, muhabbati va ixlosi tufayli har kim uni o‘zidan deb bilardi.
Bir kuni bizga xabar keldi: Xavorij ISHID guruhi Xogyani tumanining Zova hududida joylashib olgan. Darhol yo‘lga chiqib u yerga yetib bordik. Kechani masjidda o‘tkazdik.
Ertalab uyg‘onganimizda, Ahror g‘alati darajada xursand edi. U tabassum bilan do‘stlariga:
Men bugun shahid bo‘laman der edi.
U masjid devoriga barcha do‘stlarimizning ismlarini o‘zining chiroyli xati bilan yozib chiqdi; bu xatni ko‘rgan har kim hayratga tushardi. So‘ng ishonch bilan dedi:
Bu ismlar orasida bitta ism abadiy o‘chadi va uning egasi shahid bo‘ladi.
Bir ozdan keyin yana qat’iy ishonch bilan dedi:
Inshaalloh, men shahid bo‘laman.
Keyin tozalash operatsiyasi vaqti keldi. Biz ikki guruhga bo‘lindik; bir guruh bir tomonga ikkinchi guruh esa biz edik. Bir uyni tozaladik ammo ikkinchi uyni tugatmasimizdan oldin Ahror dedi:
Men u boshqa uyga boraman.
Men unga dedim:
Yolg‘iz borma bu xavfli! Bu uy tugasin keyin hammamiz birga boramiz.
Ammo Ahror bolaligidan hamisha g‘ayratli, jasur va xavf oldida oldinga chiqadigan inson edi. U safdoshi so‘zini qabul qilmadi va uchinchi uy tomon yo‘l oldi.
Ichkaridan tovushlar eshitildi. Ahror chaqmoqdek tezlik bilan eshikni tepib ochdi va eshik qulagan zahoti dushmanga qarata o‘t ochdi. O‘q ovozlari bilan birga uning Allohu akbar degan takbirlari ham yangradi va atrofni larzaga soldi.
Men unga yetib borish uchun yugurdim, ammo hali yetib ulgurmasimdan u nishonga olindi. U yerga yiqilgan zahoti yana baland ovoz bilan faryod qildi…
«Allohu akbar! va so‘ng u shahodat sharobini ichdi.
U yillar davomida charchagan qadamlar bilan intilgan orzu tunlarning jimjitligida ko‘z yosh bilan Parvardigoridan so‘ragan tilak oxir-oqibat ro‘yobga chiqdi. U shahodatning yuksak maqomiga erishdi bu faqat tanlangan bandalarga nasib etadigan darajadir.
Uning shahodatidan 13 kun o‘tib, muborak jasadi o‘z tug‘ilgan qishlog‘iga olib kelindi. U shunchalik pok nurli va go‘zal ko‘rinardiki go‘yo tinch uyquga ketgandek edi.
Qishloq ahli do‘stlar va qarindoshlar uni ko‘z yoshlari bilan kutib olishdi. So‘ng uning jasadi ota-bobolari qabristonida dafn qilindi. Yer jim edi ammo osmon yaxshi bilardi bir safar yo‘lovchisi o‘z manziliga yetgan edi.
Alloh taolo uning shahodatini qabul qilsin va darajalarini yuksaltirsin.
Shahodat sanasi
Oxir-oqibat bu jasur mujohid va Haq yo‘lining sodiq yo‘lovchisi 1398-yil 1-yakunda (1/7/1398 h.sh) o‘zining uzoq yillik orzusiga yetdi va shahodat martabasiga erishdi.
Shahid Ahmad Farid Ahror bu foniy dunyoni tark etib Alloh taoloning huzuriga yetdi. Ammo uning nomi fidoyiligi va xotirasi xalq qalblarida abadiy yashab qoldi.
Nahsabu-hu kadhālik vallohu hasibuh.
