Azizuddin Musannif
Bir arab tarixchisi yozadi: Isroil yaratilgunga qadar tarixda Isroil degan hukumat bo’lmagan, chunki ularda ilgari bunday hukumat bo’lmagan.Isroilning sobiq bosh vaziri Ben-Gurin shunday deydi: Yahudiylar bir necha marta davlat tuzishga harakat qilishgan. Shveytsariyaning Bal shahrida Teodor Gertzl boshchiligida yangi hukumat tuzish uchun dastlabki qadamlarni tashlash uchun konferentsiya bo’lib o’tdi.
1957 yilda Gertzl (Yahudiy davlati) nomli kitob yozdi va unda u yahudiylardan Argentinada o’zlari uchun hukumat tuzishni so’radi. (Sionistik harakat tarixi, doktor Alan Tayer).
Gertzl bu kitobni yozganida va yahudiylar yashash uchun Falastinni tanlaganlarida, Gertzl Turkiyaga shoshildi. O’sha paytda Turkiyadagi Usmonlilar imperiyasining hukmdori Sulton Abd al-Hamid edi.Gerzl Sulton Abd al-Hamiddan katta miqdorda pul olish evaziga Falastinni Isroilga berishni so’ragan, ammo bu taklif Sulton Abdul Hamid tomonidan rad etilgan.
Gertzl yana Angliyaga borib, ushbu mamlakatni Sinay cho’lini yahudiylarga berishga majbur qildi va nihoyat, ba’zi ingliz muhandislari Sinay cho’lini tekshirish uchun u erga borishdi, lekin Sinay cho’li yashash uchun qulay joy emas edi, shuning uchun ular ushbu mamlakatni yahudiylarga berish uchun rejalar tuzdilar. Falastinni mustamlaka qilish.Birinchi jahon urushi boshlangan va butun dunyo, ayniqsa yahudiylar, ularning kelajagi haqida qayg’urgan payt edi.
Birinchi jahon urushida Angliya biroz notinch edi va Amerikani urush sahnasiga olib chiqishga va o’ziga ittifoqchi topishga harakat qildi.Amerikani yahudiylar boshqargani uchun Angliyaga yahudiylar kerak edi.Yahudiylar Amerikani Birinchi jahon urushiga olib kirishlari uchun , Angliya kerak u Falastinni olish uchun yahudiylar bilan shartnoma imzoladi.
Jerald K. Smit deydi: Amerikani Birinchi jahon urushida ishtirok etishga undagan yagona narsa sionizm edi, bu reja Londondagi uyda ishlab chiqilgan, rejalar Jeyms Malkolm tomonidan avans uchun ishlab chiqilgan, Jeyms Malkolm o’z xotiralarida shunday yozadi: Men Men Amerikani Birinchi jahon urushiga olib kelganlardan biriman, deydi u, turli maqolalar va sayohatlar yozib, Yevropa davlatlarini yahudiylarni e’tiborsiz qoldirmaslikka undaganman, amerikalik yahudiylar bilan ko‘plab uchrashuv va uchrashuvlar o‘tkazganman va natijada men. , Men Amerikani 1917 yilning bahoriga olib kela oldim. Birinchi jahon urushiga kiring.
Rotshild, Lloyd Jorj, Uinston, Cherchill va Belfordga bosim o’tkazgandan so’ng, sionistlar yetakchisi Xaim Veyzmann ularni yahudiy davlatini tuzish uchun qasamyod qilishga ko’ndirgan. Yahudiylarga shunday va’dalar berib bo’lgan Angliya urush vazirligiga ham yahudiylar rozi bo’lishi va arablar munosabat bildirmasligi uchun shunday bitim va shartnoma yozishni buyurdi.
Malkolm yozishda davom etadi: Ushbu shartnomani yozishdan oldin Saudiya Arabistoni vakili Marshall Haddod bilan uchrashuvda men bu masalaning borishini quyidagicha tushuntirdim: chunki Amerika kelishi bilan har ikki davlatning manfaatlari himoyalangan, arablar ko’tarilmasligi va qo’zg’olon ko’tarmasligi kerak, shundan keyin Britaniya U sionistlar rahbari Vaysmandan sodiqlik maktubi yozishni so’radi.Buyuk Britaniya Tashqi ishlar vaziri Artur Jeyms Balfurning yahudiy Rotshildiga murojaatida u quyidagicha yozgan: Angliya to’liq rozi. Falastinda yahudiylar davlatining barpo etilishi bilan Angliya bu ishlarni to’liq darajada tashkil etishga harakat qilmoqda.. Imkoniyatlardan foydalaning. Shartnoma keyinchalik Vashingtonlik sudya Brandeisga telegraf orqali yuborildi, Brandeysning roziligidan so’ng shartnoma Britaniya Tashqi ishlar vazirligi tomonidan imzolandi va o’sha davrning eng boy yahudiysi Rotshildga topshirildi.
Bu shartnoma 1917-yilda imzolangan, biroq musulmonlar bu haqda 1918-yilda Usmonlilar imperiyasi qulab, Falastinning katta qismi yahudiylar tomonidan bosib olinganidan keyin bilib olishgan. (Islom va nasroniylik olamida yahudiylik xavfi, 239-bet).
1920-yillarda Angliya Falastin hukumati harbiy hukumatdan fuqarolik hukumatiga oʻtishini eʼlon qildi.Ushbu eʼlon asosida yahudiylar yahudiy ittifoqchilariga yahudiylar rahbarlik qilishi uchun alohida siyosiy va maʼmuriy tashkilot tuzish kerakligi haqida xat yoʻlladilar. yahudiy immigratsiya yaxshi. Shuningdek, Falastinga ketgan yahudiylarni tashkil qilish va u yerga kelgan qochqinlarni joylashtirish va joylashtirish bo’yicha ishlarni amalga oshirish uchun vazirlar mahkamasini tuzishga qaror qilindi, bu shartnoma 1922 yilda Birlashgan Millatlar Tashkiloti tomonidan tasdiqlangan. Ushbu shartnomaning imzolanishi Britaniya o’z vakili Gerbert Samuelni Falastinga yubordi, Samuel ellik yil davomida Falastinda qoldi va quyidagilarni amalga oshirdi:
✓ Oltmish ming yahudiy uchun uy-joy
✓ Hukumat tizimida yahudiylarga muhim lavozimlarni berish
✓ Arablardan kuch bilan yer olib, yahudiylarga berish
✓ Tashqi savdo ishlarini yahudiylarga topshirish
✓ Arablarni qurollantirishni taqiqlash
✓ Yahudiylarga qurol sotib olish uchun qulayliklar yaratish.
Butun dunyodagi yahudiylarga Falastin fuqaroligi berildi, Falastinda yashovchi arablar fuqarolikdan mahrum qilindi, boshqa tomondan, yahudiylar Isroilni yaxshi qo’llab-quvvatladilar, shuning uchun ular Iordaniyaning Sharqiy qirg’og’ida kuchli harbiy baza yaratdilar va yahudiylar uchun xavf tug’dirmasin.
(Xotirul Hudid: 242).
davom etadi…
