د ﺧـــــﻮﺍﺟـــﻮ د ﻇـﻬــﻮﺭ ﺁﻏـــﺎﺯ
ليکوال:قاري توريالی تائب
ﮐﻠﻪ ﭼﯥ ﺟﻨګ ﺳﻔﻴﻦ ﺧﺘﻢ ﺷﻮ ؛ ﻧﻮ ﺍﻫﻞ ﻋﺮﺍﻕ ﺍﻭ ﺍﻫﻞ ﺷﺎﻡ ﺩﻭﺍړﻭ ډﻟﻮ ﭘﻪ ﺗﺤﮑﻴﻢ ﺑﺎﻧﺪﯤ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﻭﮐـړ ﺍﻭ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﻠﯽ (ﺭﺽ) د ﮐﻮﻓﯥ ﭘﻪ ﻟﻮﺭ ﺭﻭﺍﻥ ﺷﻮ ، ﻧﻮ ﺧﻮﺍﺭﺟﻮ ﭘﻪ ﻻﺭ ﮐﯥ ﻟﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﻠﯽ (ﺭﺽ) څﺧﻪ ﺟﺪﺍﻳﯽ ﺍﺧﺘﻴﺎﺭ ﮐړﻩ ، ﭘﻪ ﻟښﮐﺮ ﮐﯥ د ﻫﻐﻮﯼ ﺷﻤﻴﺮ ﺍﺗﻪ ﺯﺭﻩ (۸۰۰۰) و ﺍﻭ د ځﻳﻨﻮ ﺭﻭﺍﻳﺎﺗﻮ ﭘﺮ ﺍﺳﺎﺱ د ﻫﻐﻮﯼ ﺷﻤﻴﺮ ﺷﭙﺎړﻟﺲ ﺯﺭﻩ (۱۶۰۰۰) ښوﺩﻝ ﺷﻮﯼ ﺑﻪ ﻫﺮ ﺗﻘﺪﻳﺮ ﺩﺍ ﺧﻠﮏ ﭘﻪ (ﺣﺮﻭﺭﺍﺀ) ﺳﻴﻤﻪ ﮐﯥ ﭘﺎﺗﯥ ﺷﻮﻝ ، ﺣﻀﺮﺕ ﻋﻠﯽ (ﺭﺽ) د ﺍﺧﺘﻼﻑ د ﺧﺘﻤﻮﻟﻮ ﭘﺨﺎﻃﺮ ﺍﻭ ﺩﻫﻐﻮﯼ د ﭘﻮﻫﻴﺪﻭ ﻟﭙﺎﺭﻩ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﷲ ﺑﻦ ﻋﺒﺎﺱ (ﺭﺽ) ﻭﻟﻴږﻩ ﻫﻐﻪ ﻟﻪ ﺩﻏﻮ ﻣﻨـﺤﺮﻓﻴﻨﻮ ﺳﺮﻩ ﻣﻨﺎﻇﺮﻩ ﭘﻴﻞ ﮐړﻩ. ﺍﺑﻦ ﻋﺒﺎﺱ (ﺭﺽ) ﻭﺍﻳﯽ : ﮐﻠﻪ ﭼﯥ ﺧﻮﺍﺭﺝ ﻟﻪ ﻟښﮐﺮ څﺧﻪ ﺟﺪﺍ ﺷﻮﻝ ؛ ﻧﻮ ﺩﻭﯼ ﭘﻪ ﺣﺮﻭﺭﺍﺀ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﮐﯥ ﺳﺮﻩ ﺭﺍﺟﻤﻊ ﺷﻮﻝ ، ﮐﻮﻡ ﺧﻠﮏ ﭼﯥ ﺩﻟﺘﻪ ﺭﺍ ټﻭﻝ ﺷﻮﯼ ﻭﻭ د ﻫﻐﻮﯼ ﺷﻤﻴﺮ ﺷﭙږ ﺯﺭﻩ و ، ﻫﻐﻮﯼ (ﺧﻮﺍﺭﺝ) ﭘﺨﭙﻞ ﻣﻨځ ﮐﯥ ﻣﺸﻮﺭﻩ ﻭﮐړﻩ ﺍﻭ ﭘﻪ ﺩﯤ ﺧﺒﺮﻩ ﻣﺘﻔﻖ ﺷﻮﻝ ، ﭼﯥ ﺩﻭﯼ ﺑﻪ د ﺣﻀﺮﺕ ﻋﻠﯽ ﺭﺽ ﭘﻪ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﮐﯥ د ﺟﻨګ ﮐﻮﻟﻮ ﻟﭙﺎﺭﻩ ﺭﺍﻭﻭځﻱ. ﺧﻠﮏ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﻠﯽ ﺭﺽ ﺗﻪ ﻣﺴﻠﺴﻞ ﺭﺍﺗﻠﻞ ﺍﻭ ﺧﺒﺮ ﻳﯽ ﻭﺭﮐﺎوﻩ ، ﭼﯥ ﺧﻮﺍﺭﺝ ﺳﺘﺎ ﭘﺮ ﺧﻼﻑ د ﺟﻨګ ﮐﻮﻟﻮ ﻟﭙﺎﺭﻩ ﺗﻴﺎﺭﯼ ﮐﻮﻱ. ﺣﻀﺮﺕ ﻋﻠﯽ ﺭﺽ ﻭﻭﻳﻞ : ﻫﻐﻮﯼ ﭘﺮﻳږﺩئ ! ﺗﺮ څﻭ ﭼﯥ ﻫﻐﻮﯼ ﺯﻣﺎ ﭘﻪ ﻣﻘﺎﺑﻞ کﯤ ﺟﻨګ ﺷﺮﻭﻉ ﻧﮑړﻱ ﺗﺮ ﻫﻐﻪ ﺯﻩ ﻫﻢ ﺩﻭﯼ ﺗﻪ ﻫﻴڅ څﻩ ﻭﻳﻞ ﻧﻪ ﻏﻮﺍړﻡ ، ﻣګﺭ ﻫﻐﻮﯼ ﺑﻪ ﺿﺮﻭﺭ ﺭﺍﻭځﻱ ﺍﻭ ﺟﻨګ ﺑﻪ ﮐﻮﻱ. ﺍﺑﻦ ﻋﺒﺎﺱ ﺭﺽ ﻓﺮﻣﺎﻳﯽ : ﻳﻮﻩ ﻭﺭځ ﺯﻩ د ﻣﺎﺳﭙﻴښﻳﻦ د ﻟﻤﺎﻧځﻩ ﭘﻪ ﻭﺧﺖ ﮐﯥ د ﺣﻀﺮﺕ ﻋﻠﯽ ﺭﺽ ﭘﻪ ﺣﻀﻮﺭ ﮐﯥ ﺣﺎﺿﺮ ﺷﻮﻡ ﺍﻭ ﻋﺮﺽ ﻣﯥ ﻭﮐړ ﺍﯼ ﺍﻣﻴﺮﺍﻟﻤﺆﻣﻨﻴﻦ ! ﻧﻦ د ﻣﺎﺳﭙﻴښﻳﻦ ﻟﻤﻮﻧځ ﻟږ ﻳﺦ ﮐړﻩ ﻳﻌﻨﯥ ﻟږ ﻳﯽ ﻭځﻧډﻭﻩ ﺍﻭ ﭘﻪ ﺗﺄﺧﻴﺮ ﺳﺮﻩ ﻳﯽ ﻭﮐړﻩ ، ﮐﻴﺪﺍﻳﺸﻲ ﺯﻩ ﻧﻦ د ﺧﻮﺍﺭﺟﻮ ﻟﻮﺭ ﺗﻪ ﻭﻼړ ﺷﻢ ﺍﻭ د ﻫﻐﻮﯼ د ﭘﻮﻫﻴﺪﻭ ﮐﻮﺷﺶ ﻭﮐړﻡ. ﺣﻀﺮﺕ ﻋﻠﯽ ﺭﺽ ﺭﺍﺗﻪ ﻭﻭﻳﻞ : ﻟﻪ ﻣﺎ ﺳﺮه ﺍﻧﺪﻳښﻧﻪ ﺩﻩ ﻫﺴﯥ ﻧﻪ ، ﭼﯥ ﻫﻐﻮﯼ ﺗﺎ ﺗﻪ ﮐﻮﻡ ﺿﺮﺭ ﻭﺭﺳﻮﻱ ، ځﮐﻪ ﭼﯥ ﻫﻐﻮﯼ ﭘﺨﭙﻞ ﻫﻴڅ ﻗﺴﻢ ﻋﻬﺪ ﺍﻭ وﻓﺎ ﺑﺎﻧﺪﻱ ﻧﻪ ﺩﻱ ﻭﻼړ . ﻣﺎ ﻋﺮﺽ ﻭﮐړ : ﮐﻪ د ﷲ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺧﻮښﻩ ﻭﻱ ؛ ﻧﻮ ﺩﺍﺳﯥ ﺑﻪ ﻫﻴڅ ﮐﻠﻪ ﻧﮑﻮﻱ ﺍﻥ ﺷﺂﺀ ﷲ ﺗﻪ ﺑﻴﻐﻤﻪ ﺷﻪ ، ﻫﻴڅ ﻫﻢ ﻧﻪ ﮐﻴږﻱ. ﺍﺑﻦ ﻋﺒﺎﺱ : ﺯﻩ ﭼﻮﻧﮑﻪ ﺧﻮﺵ ﺍﺧﻼﻗﻪ ﻭﻡ ﺍﻭ ﻫﻴﭽﺎﺗﻪ ﻣﯥ ﮐﻮﻡ ﺿﺮﺭ ﻧﻪ ﻭﻭ ﺭﺳﻮﻟﯽ ؛ ﻧﻮ ځﮐﻪ ﺍﻣﻴﺮﺍﻟﻤﺆﻣﻨﻴﻦ ﻣﺎﺗﻪ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﺭﺍﮐړﻩ ، ﻣﺎ ﻳﻮ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻳﻤﻨﻲ ﻟﺒﺎﺱ ﭘﻪ ﺗﻦ ﮐړ ﺍﻭ ځﺍﻥ ﻣﯥ ﻣﯥ ښﻩ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺟﻮړ ﮐړ ﺍﻭ د ﻣﺎﺳﭙﻴښﻳﻦ ﭘﻪ ﻭﺧﺖ ﮐﯥ ﺧﻮﺍﺭﺟﻮ ﺗﻪ ځﺍﻥ ﻭﺭﺳﺎﻭﻩ. ﺍﺑن ﻋﺒﺎﺱ ﺭﺽ ﻭﺍﻳﯽ : ﺯﻩ د ﺩﺍﺳﯥ ﺧﻠﮑﻮ ﻟﻮﺭﯤ ﺗﻪ ﻭﺭﻏﻠﻢ ، ﭼﯥ ﻣﺎ ﻟﻪ ﺩﻭﯼ څﺧﻪ ﺯﻳﺎﺕ ﻋﺒﺎﺩﺕ ﮐﻮﻧﮑﻲ ﺧﻠﮏ ﻧﻪ ﻭﻭ ﻟﻴﺪﻟﯽ ، د ﻫﻐﻮﯼ ټڼډﯤ د ډﻳﺮﻭ ﺳﺠﺪﻭ ﻟﻪ ﮐﺒﻠﻪ ﭘﻪ ﻧښﺍﻧﻮﻧﻮ ښﺍﻳﺴﺘﻪ ﺷﻮﯼ ﻭﻝ ، د ډﻳﺮ ﺯﻳﺎﺕ ﻋﺒﺎﺩﺕ ﻟﻪ ﺍﻣﻠﻪ د ﻫﻐﻮﯼ ﻻﺳﻮﻧﻪ د ﺍﻭښ د ﻫﻐﯥ ﺑﺮﺧﯥ ﭘﻪ څﯦﺮ ﺳﺨﺖ ﺷﻮﯼ و ﮐﻮﻣﻪ ﺑﺮﺧﻪ ﭼﯥ ﭘﺮ ځﻣﮑﻪ ﺑﺎﻧﺪﯤ د ﻟګﻭﻟﻮ ﻟﻪ ﺍﻣﻠﻪ ﺳﺨﺘﻪ ﺷﻮﯤ ﻭﻱ ، ﻫﻐﻮﯼ (ﺧﻮﺍﺭﺝ) ﺻﺎﻑ ﺳﺘﺮﻩ ﻗﻤﻴﺼﻮﻧﻪ ﺍﻏﻮﺳﺘﻲ و ، د ﻫﻐﻮﯼ ﻣﺨﻮﻧﻪ د ﻫﻐﻮﯼ د ﺷﭙﯥ ﭘﻪ ﻋﺒﺎﺩﺕ ﮐﯥ د ﺗﻴﺮﻭﻟﻮ ﺷﺎﻫﺪﺍﻥ و….
ﻣﺎ ﭘﻪ ﻫﻐﻮﯼ ﺑﺎﻧﺪﯤ ﺳﻼﻡ ﻭﺍﭼﺎﻭﻩ. ﻫﻐﻮﯼ ﭘﻪ ځﻭﺍﺏ ﮐﯥ ﻣﺮﺣﺒﺎ ، ﻣﺮﺣﺒﺎ ﺭﺍﺗﻪ ﻭﻭﻳﻞ ! ﻫﻐﻮﯼ ﺳﻤﺪﺳﺘﯽ ﭘﻮښﺗﻨﯥ ﺷﺮﻭﻉ ﮐړې څﻧګﻩ ﺭﺍﻏﻠﯽ ﻳﯽ ؟ ﺍﺑﻦ ﻋﺒﺎﺳﻪ ! ﻣﺎ ﻭﺭﺗﻪ ﻭﻭﻳﻞ : ﺯﻩ ﺗﺎﺳﻮ ﺗﻪ د ﺍﻧﺼﺎﺭﻭ ، ﻣﻬﺎﺟﺮﻳﻨﻮ ﺍﻭ د ﺭﺳﻮﻝ ﷲ (ص) د ﺗﺮﻩ ﺯﻭﯼ ﻋﻠﯽ ﺍﺑﻦ ﺍﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻟﻪ ﻟﻮﺭﯤ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﻩ ﺭﺍﻏﻠﯽ ﻳﻢ ، ﻭﺍﺅﺭﺉ !!! د ﻫﻤﺪﻏﻮ ﺧﻠﮑﻮ ﭘﻪ ﻣﻮﺟﻮﺩګﻱ ﮐﯥ ﻗﺮﺁﻥ ﻧﺎﺯﻝ ﺷﻮﯼ ﺩﯼ ﺍﻭ ﻫﻐﻮﯼ د ﻗﺮﺁﻥ ﭘﻪ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﺍو ﻣﻌﺎﻧﻴﻮ ﮐﯥ ﻟﻪ ﺗﺎﺳﻮ څﺧﻪ ډﻳﺮ ﻋـﻠﻢ ﻟﺮﻱ. ﭘﻪ ﻫﻐﻮﯼ (ﺧﻮﺍﺭﺟﻮ) ﮐﯥ ﻳﻮﯤ ډﻟﯥ ﻭﻭﻳﻞ : ﻣﻮﻧږ ﻟﻪ ﻗﺮﻳﺸﻮ ﺳﺮﻩ ﺟﻨګ ﻧﻪ ﮐﻮﻭ ، ځﮐﻪ ﭼﯥ ﷲ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻓﺮﻣﺎﻳﯽ {ﺑَــﻞ ﻫُــﻢ ﻗَــﻮﻡُ ﺧَــﺼِــﻤُـﻮﻥ}”ﺍﻟﺰﺧﺮﻑ “۵۸ ﻫﻐﻮﯼ ﭘﺨﭙﻠﻪ ﺟګړﻩ ﻣﺎﺭ ﺧﻠﮏ ﺩﻱ. ﭘﻪ ﻫﻤﺪﻏﻪ ډﻟﻪ ﮐﯥ ﺩﻭﻭ ﻳﺎ ﺩﺭﻳﻮ ﮐﺴﺎﻧﻮ ﻭﻭﻳﻞ : ﻣﻮﻧږ ﻟﻪ ﺩﻩ ﺳﺮﻩ ﺧﺒﺮﯤ ﮐﻮﻭ. – ﺍﺑﻦ ﻋﺒﺎﺱ : ﺗﺎﺳﻮ ، ﭼﯥ د ﻧﺒﯽ ﮐﺮﻳﻢ (ص) د ﺗﺮﻩ ﭘﻪ ﺯﻭﯼ ، ﭘﻪ ﻣﻬﺎﺟﺮﻳﻨﻮ ﺍﻭ ﺍﻧﺼﺎﺭﻭ ﺑﺎﻧﺪﯤ ﮐﻮﻡ ﺍﻋﺘﺮﺍﺿﻮﻧﻪ ﻟﺮﺉ ﺭﺍ ﻣﺨﯥ ﺗﻪ ﺷﺊ ﺍﻭ ﻫﻐﻪ ﺍﻋﺘﺮﺍﺿﻮﻧﻪ ﻭړﺍﻧﺪﯤ ﮐړﺉ ! ، د ﻫﻐﻮﯼ ټﻭﻝ ﮊﻭﻧﺪ د ﻗﺮﺍﻥ ﭘﻪ ﻧﺰﻭﻝ ﮐﯥ ﺗﻴﺮ ﺷﻮﯼ ، ﻫﻐﻮﯼ د ﺭﺳﻮﻝ ﷲ (ص) ﺳﺮﻩ ﻧږﺩﯤ ﭘﺎﺗﯥ ﺷﻮﯼ ﺩﻱ ، ﻟﻪ ﻫﻐﻪ (ص) ﻧﻪ ﻳﯽ ﻫﺮ څﻩ ﭘﻪ ﺻﺤﻴﺤﻪ ﻃﺮﻳﻘﯥ ﺯﺩﻩ ﮐړﻳﺪﻱ ﭘﻪ ﺗﺎﺳﻮ ﮐﯥ ﻫﻴڅﻭﮎ ﺩﺍﺳﯥ ﻧﺸﺘﻪ ﭼﯥ ﻟﻪ ﻫﻐﻮﯼ څﺧﻪ ﺯﻳﺎﺕ ﭘﻪ ﻗﺮﺍﻥ ﻋﺎﻟﻢ ﻭﻱ ، ﻫﻐﻮی ښﻩ ﭘﻪ ﻗﺮﺍﻥ ﺑﺎﻧﺪﯤ ﭘﻮﻫﻴږﻱ. ﺧﻮﺍﺭﺟﻮ ﻭﻭﻳﻞ : ﺯﻣﻮﻧږﻩ ﭘﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﻠﯽ ﺑﺎﻧﺪﯤ ﺩﺭﯤ ﺍﻋﺘﺮﺍﺿﻮﻧﻪ ﺩﻱ… ﺍﺑﻦ ﻋﺒﺎﺱ : ﺑﻴﺎﻥ ﻳﯽ ﮐړي!!!
ﻧﻮﺭ ﺑــﻴــــﺎ……
