Basham shahid
8. Islomiy risolatni unutish, maqsad va yo‘ldan uzoqlashish hamda dunyoga berilish
Aslida islomiy jamiyatga eng katta zarar yetkazgan, musulmon ummatini zaiflashtirgan hamda uning birlik va hamjihatligini yemirgan birinchi omil bu ummat aslida amalga oshirish uchun vujudga keltirilgan ulug‘ maqsad va ilohiy risolatning unutilishidir. Aynan shu risolat tufayli bu ummat yer yuzidagi eng yaxshi ummat sifatida e’tirof etilgan.
Qur’oni karim inson yaratilishining asosiy maqsadini Alloh taologa ibodat qilish deb bayon qiladi:
وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ
(Zoriyot: 56)
Men jinlar va insonlarni faqat Menga ibodat qilishlari uchun yaratdim.
Shuningdek, Alloh taolo Muhammad sollallohu alayhi vasallam ummatining ustunligini insoniyatga yaxshilik qilish va ularni hidoyatga da’vat etishda belgilagan. Alloh musulmonlarning izzati va sharafini O‘ziga ibodat qilish hamda insonlarni hayot baxsh etuvchi Islomga da’vat etishda qo‘ygan. Musulmonlar ushbu ilohiy risolatni ado etgan davrlarida dunyoning ma’naviy, ilmiy va siyosiy yetakchilari edilar. Ammo afsuski, vaqt o‘tishi bilan ular dunyo va uning moddiy ne’matlariga berilib ketdilar hamda Allohga ibodat qilish va insonlarni Islomga da’vat etish kabi buyuk vazifani unutdilar.
Bu risolat unutilgach, islom ummatining tanazzul sari asta-sekin qulash jarayoni boshlandi va musulmonlar inqiroz girdobiga tushib qoldilar. Bu ochiq haqiqatdirki, har qanday xalqning hayoti uning risolatiga bog‘liqdir. Risolatning yo‘qolishi esa ma’naviy o‘lim va tarix sahnasidan chiqib ketish bilan barobardir. Darhaqiqat, risolatni unutish va dunyoga haddan tashqari mehr qo‘yish bugungi kunda ko‘plab musulmonlarni qamrab olgan ikki halokatli darddir. Hatto ko‘pchilikning barcha tashvishi mol-dunyo yig‘ish va dunyo lazzatlaridan bahramand bo‘lish bilan cheklanib qolgan. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ham ummatlarini bu xavfdan ogohlantirib shunday deganlar:
إِنَّ لِكُلِّ أُمَّةٍ فِتْنَةً، وَإِنَّ فِتْنَةَ أُمَّتِي الْمَالُ
Har bir ummatning fitnasi bor, mening ummatimning fitnasi esa mol-dunyodir.
Dunyoga cheksiz bog‘lanish musulmonlarni shu qadar band qilib qo‘ydiki, ularning aksariyati oxirat va hisob kuni haqida kam o‘ylaydigan bo‘ldi. Risolatni unutish musulmonlar tanazzulining birinchi sababidir. Chunki Alloh taolo musulmon ummatining izzati va saodatini Muhammad sollallohu alayhi vasallamning shariatiga ergashishda belgilagan. Qachonki musulmonlar bu yo‘ldan og‘ib, dunyoga berilsalar, xorlik va zilolatga duchor bo‘ladilar.
Hazrati Umar roziyallohu anhu shunday deganlar:
نحن قومٌ أعزَّنا اللهُ بالإسلام، فإن ابتغينا العزةَ بغيره أذلَّنا اللهُ
Biz shunday qavmmizki, Alloh bizni Islom bilan aziz qildi. Agar izzatni Islomdan boshqa narsada izlasak, Alloh bizni xor qiladi.
Musulmonlarning ikkinchi xalifasi aytgan ushbu qimmatli so‘zlar oltin suvi bilan yozishga arzigulik hikmatdir. Chunki musulmonlar o‘z maqsadi va ilohiy risolatini unutgan, dunyo va moddiy manfaatlarga berilgan hamda izzatni Islomdan boshqa narsada izlay boshlagan kundan boshlab ular xorlik, orqada qolish va tanazzulga yuz tutdilar.
Xulosa qilib aytganda, haqiqiy maqsad va ilohiy risolatimizni yana qayta tiriltirmagunimizcha hamda Alloh bizni yaratgan ulug‘ vazifani amaliy hayotimizda ro‘yobga chiqarmagunimizcha, avvalgi izzat, sharaf va yuksak mavqeimizni hech qachon qaytara olmaymiz.
