Valid
O‘z xalqi ichidan shakllangan mas’uliyatli davlatlar har doim ichki siyosiy barqarorlikni saqlash va milliy suverenitetni mustahkamlashni ustuvor vazifa deb biladi. Bu ustuvorlikning asoslari hukmron tizimning qonuniyligi milliy manfaatlar hamda geografiya madaniyat va milliy o‘zlikdan kelib chiqadigan legitimlikka tayanadi.
O‘zini doimo milliy suverenitet va davlat qudratining himoyachisi sifatida ko‘rsatib kelgan xalqaro maydonda esa o‘zini terrorizm qurboni sifatida namoyon etishga harakat qilgan Pokiston harbiy rejimi bugungi kunda mamlakatni asta-sekin beqarorlik sari yetaklayotgan jiddiy inqirozga duch kelmoqda. Natijada Pokistonning xalqaro nufuzi pasayib bormoqda. Bu davlat nafaqat milliardlab dollar qarzlarini qaytarish uchun zarur iqtisodiy va siyosiy imkoniyatlarga ega emas balki doimiy ravishda yangi kreditlar so‘rashga va avvalgi qarzlarni to‘lash muddatlarini uzaytirishga majbur bo‘lmoqda. Shu sababli u bir necha bor AQSh Saudiya Arabistoni va Birlashgan Arab Amirliklaridan moliyaviy yordam hamda qarzlarni qaytarish muddatlarini uzaytirishni so‘ragan.
Agar biror tizimning xalqaro nufuzi yo‘qolsa uning yashab qolishi uchun asosiy tayanch ichki legitimlik xalq qo‘llovi va siyosiy maqbullik bo‘lib qoladi. Chunki aynan shu omillar tashqi yordam bo‘lmagan taqdirda ham hukumatning davomiyligi va barqarorligini ta’minlashi mumkin. Ammo afsuski avtoritar va harbiy boshqaruvga asoslangan Pokiston rejimi bunday ichki legitimlikdan mahrum bo‘lib mamlakatdagi ko‘plab millatlar va ozchiliklarning qo‘llovini yo‘qotgan. Balujistondagi qurolli harakatlar Pokiston Tolibon harakati (TTP) va boshqa guruhlarning faoliyati bunga yaqqol misoldir.
Bugungi kunda Pokiston rejimi o‘zining salbiy qiyofasini yashirish va zaif tomonlarini berkitish uchun yana razvedka kelishuvlari hamda aldov siyosatlariga murojaat qilmoqda. Ushbu harbiy rejim Pokistonda joylashgan buzg‘unchi guruhlar Afg‘onistondan qochib kelgan arbakilar IShID va boshqa terrorchi guruhlarni qo‘llab-quvvatlash orqali o‘z mag‘lubiyatlarini yashirishga hamda Pokiston hanuz terrorizm qurboni ekani va unga qarshi kurashayotganini ko‘rsatishga urinmoqda.
Bu jarayonda ular qancha pokistonlik fuqarolar halok bo‘lishi iqtisodiy infratuzilmalar va milliy loyihalar zarar ko‘rishi yoki mamlakat yanada beqarorlik va xalqaro yakkalanish sari borishiga ahamiyat bermaydi. Chunki xalqaro hamjamiyat e’tiborini jalb qilish va terrorizmga qarshi kurash nomi ostida ajratiladigan yordamlar hamda loyihalarni olish orqali harbiy generallarning iqtisodiy manfaatlari va ularning hokimiyatda qolishi ta’minlanadi shuningdek mustabid boshqaruvni davom ettirish uchun tashqi qo‘llov va tasdiq olinadi.
Bu borada Pokiston xalqi va mamlakatdagi ko‘plab siyosiy tahlilchilar ham bir fikrda. Ular harbiy rejimni noto‘g‘ri va muvaffaqiyatsiz siyosatlarni davom ettirish Pokistonni yana xato yo‘lga boshlashi hamda mamlakatni chuqur beqarorlik va yakkalanishga olib borishi haqida bir necha bor ogohlantirgan. Ammo bu ogohlantirishlar tinglanmayapti. Aksincha ko‘plab haqiqatni aytgan insonlar turli bahonalar bilan yo‘qolib ketmoqda qamoqqa olinmoqda yoki o‘ldirilmoqda harbiy rejim ta’siri ostida faoliyat yuritayotgan sudlar esa ularga og‘ir jazolar bermoqda.
Pokiston rejimi shuni anglab yetishi kerakki buzg‘unchi guruhlar arbakilar va IShID unsurlari hech qanday qonuniy yoki maqbul asosga ega bo‘lmagan yollanma jangchilar va xoinlardan boshqa narsa emas. Agar shunday haqiqatga qaramay ularni qo‘llab-quvvatlashda davom etsa aslida o‘z xalqining va jahon jamoatchiligining ko‘ziga tuproq sochgan bo‘ladi hamda oxir oqibat Pokistonning parchalanishiga va bu katta xalqning og‘ir ahvolga tushib qolishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan tarixiy tajribalar va amaliy voqeliklarni inkor etadi.
Endilikda Pokiston rejimi boshqalarni ayblash va o‘z mag‘lubiyatlarini boshqalarga yuklash o‘rniga haqiqatlarni qabul qilib shunga asoslangan holda harakat qilishi kerak. Shunda u xalqaro maydonda yo‘qotgan obro‘sini tiklashi hamda yaxshi qo‘shnichilik tamoyillari asosida ayniqsa Afg‘oniston bilan munosabatlarda o‘z xalqi va hududi manfaatlarini himoya qilishi mumkin.
Mintaqa va dunyoning imkoniyatlari hamda muammolari o‘zgardi. Endi Pokiston Afg‘oniston mintaqa va boshqa qo‘shni davlatlarga noqonuniy aralashuvlar orqali o‘zining partiyaviy va avtoritar hokimiyatini shuningdek harbiy generallarning iqtisodiy manfaatlari va loyihalarini davom ettira olmaydi.
