Rafiq
Kecha Turkiya harbiy-havo kuchlari avvalgi safarlardagi kabi yana Pokistonning Balujiston hududida havo harbiy operatsiyasini amalga oshirdi. Natijada IShIDning muhim qo‘mondonlaridan biri bo‘lgan O‘g‘ur Bahodir tirik qo‘lga olindi. Ushbu voqea va yuzaga kelgan katta muammoning ortida qanday maqsadlar yashiringan? Nima uchun Pokiston hududidan jahon va mintaqa mamlakatlariga zarar yetkazish uchun foydalanilmoqda? Mintaqa davlatlari bu masalaga nisbatan qanday pozitsiyani egallashi kerak?
Afg‘oniston Islomiy Amirligi bir necha yillik razvedka tadqiqotlari va tekshiruvlari natijasida qo‘lga kiritgan ma’lumotlar hamda hisobotlarini Afg‘oniston va Pokiston xalqlariga yetkazish bilan birga, mintaqa mamlakatlari va xalqaro hamjamiyat bilan ham bevosita hamda bilvosita baham ko‘rgan. Ushbu hisobotlarda Pokiston hududidan Afg‘oniston va mintaqa mamlakatlariga qarshi foydalanilayotgani, mazkur mamlakatdagi hukmron siyosiy va harbiy rejim esa o‘z maqsadlari yo‘lida yirik va vayronkor IShID guruhini qo‘llab quvvatlash, tayyorlash hamda ishga solish bilan band ekani da’vo qilingan.
Afg‘oniston Islomiy Amirligi mintaqa mamlakatlari va Afg‘oniston-Pokiston munosabatlaridagi vositachilar bilan ishonchli, aniq va muhim dalillarni ham baham ko‘rgan. Biroq mintaqa mamlakatlari ma’lum vaqtgacha bu masalaga jiddiy e’tibor qaratmadi. Pokiston harbiy rejimi o‘zi qo‘llab-quvvatlagan va tayyorlagan guruh — IShID orqali mintaqa mamlakatlarini nishonga olib, ularda vayronkor va buzg‘unchi rejalarini amalga oshirganidan so‘ng, Turkiya razvedka kuchlari Pokistonning qabih maqsadlarini fosh etib, oshkor qildi.
Yashirin niyatlar va pinhona buzg‘unchiliklar shunda ayon bo‘ldiki, Pokiston bir tomondan jahon va mintaqa mamlakatlari oldida terrorizm hamda buzg‘unchilikka qarshi kurashish shiorlarini ilgari surar, boshqa tomondan esa o‘z hududida mintaqa va qo‘shni mamlakatlarga qarshi buzg‘unchi faoliyatlarni qo‘llab-quvvatlar hamda ushbu guruhlarni o‘z maqsadlariga erishish yo‘lida ishga solardi.
Bu nihoyatda katta masaladir. Agar mintaqa mamlakatlari ushbu rejim va unga aloqador doiralarning qabih niyatlari hamda buzg‘unchi faoliyatlariga nisbatan sukut saqlab, zarur va zudlik bilan amalga oshirilishi lozim bo‘lgan choralarni ko‘rmasalar, Pokiston harbiy rejimining ikkiyuzlamachiligi va surbetligi endi yashirin qolmay, ochiqchasiga mintaqa mamlakatlarida beqarorlik va vayronagarchilik omiliga aylanadi.
Qizig‘i shundaki, bu guruh Pokiston tomonidan moliyalashtiriladi, o‘qitiladi, himoya qilinadi va qo‘llab-quvvatlanadi. Shuningdek, ko‘zlangan maqsadlarga erishishi uchun unga zarur sharoitlar yaratib beriladi. Agar IShID hech bo‘lmaganda bilvosita va yashirin ravishda ushbu hududga kirib kelganida edi, Pokistonga nisbatan ayblovlarimizni ma’lum darajada ehtiyotkorlik bilan bildirgan bo‘lardik. Ammo hozir IShIDning har bir a’zosi bergan iqrorlardan Pokistonning yuqori martabali harbiy qo‘mondonlari va tegishli idoralari ushbu guruhni moliyalashtirib, tayyorlayotgani ayon bo‘lmoqda.
Bu masala ustida fikr yuritadigan bo‘lsak, Pokiston rejimi Turkiya bilan ham mudofaa shartnomasini imzolagan. Unga ko‘ra, ikki davlatdan biriga har qanday tahdid yoki xavf tug‘ilgan taqdirda, ular bir-birining yonida turib, o‘zaro mudofaa qiladilar. Biroq Pokiston rejimi o‘z xatti-harakatlari bilan ushbu shartnomani jiddiy savollar ostida qoldirdi va u haqda turli qiziqarli taxminlarning paydo bo‘lishiga sabab bo‘ldi.
Pokiston ushbu shartnomani IShIDni qo‘llab quvvatlash va tayyorlash, shuningdek, ushbu guruhning Turkiyadagi hujumlari uchun mas’uliyat bevosita yoki bilvosita uning zimmasiga tushmasligi maqsadida imzolaganmidi? Yoki do‘stlik niqobi ostida yana bir bor qo‘ltiqdagi qo‘l va yeng ichidagi ilon o‘yinini takrorlashni ko‘zlaganmidi?
Aynan shunday. Pokiston harbiy rejimi Afg‘oniston va Tojikistonda IShID loyihasini amalga oshirishda muvaffaqiyatsizlikka uchradi va bu loyiha fosh bo‘ldi. Biroq ushbu rejim o‘zining qabih rejalari va niyatlariga asoslanib, barcha noxush hodisalar uchun javobgarlikni Afg‘oniston va Eron zimmasiga yuklashni istagan edi. Shu orqali Amerika manfaatlarini ta’minlash maqsadida Afg‘oniston, Eron va Turkiya o‘rtasida ishonchsizlik va nizo paydo qilishni ko‘zlagan edi. Ammo Parvardigori Olam botil va qabih niyatlarning o‘z maqsadlariga erishishiga aslo yo‘l qo‘ymaydi, aksincha, ularni ayni vaqtda sharmandalik va rasvolikka duchor qiladi.
Biz yana bir bor jahon hamjamiyati va xalqaro tashkilotlardan Pokiston harbiy rejimining qabih niyatlari va xatti-harakatlariga chek qo‘yishni so‘raymiz. Endi Pokiston harbiy rejimi mintaqa va qo‘shni mamlakatlarda beqarorlik hamda buzg‘unchilik omiliga aylanmasligi, Pokiston hududidan Afg‘oniston, qo‘shni mamlakatlar va boshqa mintaqa davlatlariga qarshi foydalanilmasligi kerak. Chunki hozir barchaga Pokiston hududidan jahon va mintaqa mamlakatlariga qarshi foydalanilayotgani ayon bo‘ldi. Bu esa mintaqa va dunyo uchun jiddiy tashvish manbaidir.
IShID butun dunyo uchun umumiy tahdiddir. Ushbu umumiy tahdidga qarshi kurashishda Afg‘oniston Islomiy Amirligining aniq ma’lumotlari va hujjatlar bilan tasdiqlangan hisobotlarini qadrlash hamda buning uchun minnatdorlik bildirish lozim. Bundan tashqari, Afg‘oniston Islomiy Amirligining pozitsiyasi ham ochiq-oydin bayon etilishi kerak. Toki jahon hamjamiyati va mintaqa davlatlari Afg‘onistonning mintaqa va dunyoga nisbatan ezgu niyatda ekanini, umumiy tahdidlarga qarshi qat’iy va tezkor kurashishni o‘zining umumiy mas’uliyati deb bilishini anglab yetsin.
