Xalil
Pokiston rejimi tashkil topganidan buyon doimo bevosita va bilvosita, turli nom va shiorlar ostida mintaqada vayronkor raqobat hamda inqirozlarni yuzaga keltirish markazi bo‘lib kelgan. Shu sababli u xavfsizlikni ta’minlash, barqarorlikni o‘rnatish yoki terrorizmga qarshi kurash kabi aldovchi shiorlar niqobi ostida o‘zining noqonuniy siyosati va manfaatlarini ilgari surish uchun proksi guruhlar hamda yomon nom chiqargan shaxslardan foydalanib, ayrim buzg‘unchi guruhlarni qo‘llab-quvvatlash orqali qo‘shni davlatlar va butun mintaqaga zarar yetkazib kelmoqda.
Harbiy rejim o‘zining so‘nggi harakatlarida turli viloyatlarda muhojirlar, qaroqchilar, xavfli jinoyatchilar va mahalliy ozchiliklardan foydalanishga urindi. Shu maqsadda u Afg‘onistondan qochib ketgan ayrim arbakiylar hamda avvalgi buzg‘unchi unsurlarni turli va’dalar bilan Chitrol hududiga ko‘chirib, keyinchalik ularni terrorchi guruhlar tarkibida mintaqa va Afg‘onistonni beqarorlashtirish uchun tashkil etishga kirishdi.
So‘nggi kunlarda mahalliy va xalqaro OAV xabarlari harbiy rejim ushbu yangi loyihani juda tez amalga oshirish bosqichiga o‘tkazganini ko‘rsatdi. U terrorchi guruhlar hamda mintaqada joylashgan ISHID unsurlarining salohiyatini sun’iy ravishda kattalashtirib ko‘rsatish orqali AQSh va Yevropa davlatlaridan o‘z siyosatini davom ettirish uchun moliyaviy hamda siyosiy yordam olishga urinmoqda.
Joriy hafta hindistonlik amaldorlardan biri shunday dedi: «Hindiston dunyoga zamonaviy texnologiyalar va ilm-fanni taqdim etmoqda, Pokiston esa doimo mintaqa va dunyoga terrorchilarni eksport qilib kelmoqda». Bu fikr o‘rinli va chuqur mulohazaga loyiqdir. Chunki bugungi kunda ISHID unsurlari, ularning tayyorgarlik markazlari va moliyalashtirish tarmoqlarining barchasi Pokiston hududida joylashgan. Bu haqiqatni isbotlashning ham hojati yo‘q. Islom Amirligining havo hujumlari davomida ham bir necha bor ularning yashirin maskanlari va muhim markazlari nishonga olinib yo‘q qilingan.
Endi savol tug‘iladi: Pokiston terrorchilarni, buzg‘unchi unsurlarni va arbakiylarni Chitrol hamda boshqa qabila va chekka hududlarga joylashtirib, qurollantirish orqali aslida kimga zarar yetkazmoqchi?
Bu hududlar Afg‘onistonga eng yaqin joylashganligi sababli, birinchi xulosa shuki, Pokiston rejimi Afg‘onistondagi bugungi umumiy xavfsizlik va barqarorlikni izdan chiqarishni hamda Islom Amirligiga bosim o‘tkazib, uni o‘z talablariga bo‘ysundirishni ko‘zlamoqda. Biroq bu amalga oshishi mumkin emas. Chunki Islom Amirligi kuchlari o‘z yurtini va xalqini himoya qilish uchun to‘liq salohiyatga ega. Ular shu paytgacha ham Chitrol va uning atrofidagi hududlarda ISHID hamda boshqa terrorchi guruhlarning ko‘plab markazlari va nishonlarini zararsizlantirgan. Shu bois bu harakatlar Afg‘onistonga jiddiy zarar yetkaza olmaydi.
Bu terrorchilik harakatlarining birinchi zarari Pokistonning o‘ziga tegadi. Chunki ular mamlakat ichidagi beqarorlikni yanada kuchaytiradi va bu holat aynan Pokiston harbiy rejimining siyosati hamda faoliyati natijasidir.
Ikkinchi katta zarar esa, avval ta’kidlanganidek, mintaqa va dunyo davlatlari barqarorligiga qaratilgan. Chunki ISHID va boshqa terrorchi guruhlar aynan shunday maqsadlar uchun tayyorlangan hamda mintaqa geografiyasini yaxshi biladi. Xitoy, Rossiya va Afg‘onistonning shimoliy qo‘shni davlatlari Pokiston rejimining terrorizm bilan bog‘liq o‘tmishi va haqiqatidan yaxshi xabardor bo‘lsalar ham, hanuz sukut saqlab, Pokiston bilan ijobiy munosabatlarni boshqa masalalardan ustun qo‘ymoqda. Shu bilan birga, Pokiston ISHID tahdidini global xavf sifatida bo‘rttirib ko‘rsatishda davom etmoqda va uni jilovlash haqidagi va’dalari evaziga xalqaro hamjamiyatdan turli imtiyozlarni qo‘lga kiritmoqda.
Bu siyosatlarning eng katta jabrdiydalari Pokiston xalqidir. Chunki ular doimo Pokiston armiyasi siyosatlarining qurboni bo‘lib kelgan. Hozir ham ISHID unsurlari qo‘ynidagi ilon misolida Pokiston hududida parvarish qilinmoqda. Bu guruhdan nafaqat Pokiston xalqi zarar ko‘radi, balki u butun dunyo uchun xavfli tahdid sifatida namoyon bo‘ladi.
Islom Amirligi bu boradagi strategik mas’uliyatini o‘z vaqtida va munosib tarzda bajargani, Pokiston rejimining mintaqani beqarorlashtirishga qaratilgan harakatlarini nafaqat qoralagani, balki amalda ham ularga javob bergani kabi, qudratli davlatlar va mintaqaviy tashkilotlar ham bu jarayonga befarq qolmasligi kerak. Aksincha, ular hozirdanoq bu xavfning oldini olish uchun amaliy choralar ko‘rishlari lozim. Aks holda imkoniyat qo‘ldan boy berilishi, mintaqa yana yangi inqiroz sari yuz tutishi va terrorizmni yetishtiradigan yangi markazga aylanishi mumkin.
