Abu Umayr Afg‘oniy
Keling, dunyoning turli mamlakatlaridagi hukumatlar, siyosatchilar va taniqli shaxslar bu borada nimalar deganini ko‘rib chiqaylik. Ushbu mavzuni yaxshiroq tushuntirish uchun uni ikki qismga ajratamiz.
Birinchi: Islomiy bo‘lmagan dunyoning IShID haqidagi qarashlari
A: Rossiya
G‘arbning azaliy dushmani bo‘lgan va siyosatining asosiy yo‘nalishlaridan biri G‘arbning maqsadlari va faoliyatini kuzatib borishdan iborat bo‘lgan Rossiya IShID haqida quyidagi qarashlarni ilgari surgan:
1. Vladimir Putin:
Rossiya Prezidenti Vladimir Putin 2014-yil 24-oktabr kuni matbuot anjumanida shunday dedi: IShID hech narsadan paydo bo‘lmagan, balki G‘arb, ya’ni G‘arb davlatlarining siyosiy o‘yinlari natijasida vujudga kelgan.
Shuningdek, Rossiya Prezidenti Vladimir Putin 2015-yil 28-sentabr kuni Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining umumiy yig‘ilishida shunday dedi: Biz bilamizki, Amerika va uning ittifoqchilari IShIDga qurol va pul berishmoqda. Bu borada biz ham, barcha odamlar ham xabardormiz.
2. Sergey Lavrov, Rossiya Tashqi ishlar vaziri:
U 2016-yil 26-yanvar kuni Moskvada bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida shunday dedi: Amerika ataylab IShIDning paydo bo‘lishi uchun sharoit yaratdi va uni ataylab vujudga keltirdi.
3. Rossiya Mudofaa vazirligi:
Rossiya Mudofaa vazirligining 2017-yil 28-sentabr kuni e’lon qilingan rasmiy hisobotida shunday deyiladi: Yaqin Sharqda Amerikaning nazorati ostidagi hudud IShID uchun eng xavfsiz joydir va IShIDning yashirinishi uchun bundan yaxshiroq pana joy yo‘q.
B: Fidel Kastro Kuba Prezidenti
Fidel Kastro 2015-yil 16-fevral kuni shunday dedi: IShID Amerikaning siyosiy o‘yini va Amerika siyosatining mahsulidir.
C: Nikolas Maduro Venesuela Prezidenti
Nikolas Maduro 2015-yil 11-mart kuni qilgan nutqida shunday dedi: IShID kabi terrorizmni imperializm, ya’ni Amerika, urushga qonuniylik berish va o‘z manfaatlariga erishish uchun yaratadi.
D: Lula da Silva Braziliya Prezidenti
Lula da Silva 2016-yil 12-sentabr kuni bergan bayonotida shunday dedi: IShID G‘arb siyosatining natijasidir.
E: Emmanuel Tod fransuz siyosatchisi
Emmanuel Tod 2014-yil 11-yanvar kuni qilgan nutqida shunday dedi: IShID Amerikaning strategik xatolari natijasidir; bugungi kunda bu xatolar butun dunyoni xavf ostida qoldirmoqda.
F: Olaf Shols nemis siyosatchisi
U vazir bo‘lgan paytida shunday dedi: IShID Iroq urushining farzandidir.
H: Ron Pol AQSh Kongressining sobiq a’zosi
Ron Pol 2015-yil 12-mart kuni shunday dedi: IShID Amerikaning tashqi siyosati natijasidir.
T: Noam Chomskiy amerikalik faylasuf
Noam Chomskiy shunday dedi: Iroqning bosib olinishi IShIDning shakllanishida katta rol o‘ynadi.
Y: Xitoy
1. Si Szinpin Xitoy Prezidenti:
Si Szinpin 2014-yil 23-sentabr kuni Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasidagi nutqida IShID Amerikaning tashqi siyosatining bir qismi ekaniga ishora qilgan.
2. Van I Xitoy Tashqi ishlar vaziri:
Van I 2014-yil 15-avgust kuni Xitoyda bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanidagi nutqida IShID G‘arb tomonidan uyushtirilgan fitna va ularning siyosatlari natijasi ekaniga ishora qilgan.
3. Van I Xitoy Tashqi ishlar vaziri:
U 2015-yil 27-sentabr kuni Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi yig‘ilishi arafasida yana IShID Amerikaning noto‘g‘ri siyosatlari natijasi ekaniga ishora qilgan.
