Ehson Arab
Xavorijlar guruhi bo‘lmish ISHID qo‘pol, johilona va go‘yoki islomiy bir qiyofani namoyish etib, Islom olamidagi mo‘tadil islomiy oqimlarni bostirish uchun yo‘lni ochdi. Millionlab musulmonlar siyosiy, fikriy va fuqarolik faoliyatlari orqali asl islomiy qadriyatlarga qaytishni istar ekan, kufr dunyosi esa ISHID keltirgan qo‘rquv muhitidan bu ovozlarni bostirishda to‘liq foydalandilar.
Ko‘plab islomiy, ayniqsa arab mamlakatlarida motadil islomiy partiyalar ISHID bilan hamfikrlik yorlig‘i ostida taqiqlanib, bostirildi. Bu orada Falastinda esa sionistik bosqinchilikka qarshi qonuniy falastinliklar qarshiligi, ISHID sabab yuzaga kelgan global muhit ta’sirida yanada ko‘proq cheklov va bosim ostida qoldi.
Afg‘onistonda ham Tolibon jihodiy harakati, bosqinning tugashini va islomiy hokimiyatni o‘rnatishni xohlab turgan bir paytda, ISHID paydo bo‘lishi bilan bir vaqtda xorijiy OAV va tashkilotlarning bosimi ostiga olindi. Ular mavjud vaziyatdan foydalanib, shariatni zo‘ravonlik va terror bilan tenglashtirdilar, toki odamlar islomiy hokimiyatdan qo‘rqsin.
G‘arbning axborot maydonida har qanday islomiy ovoz, u qanchalik mo‘tadil va mantiqli bo‘lmasin, ISHID bilan bir qatorda ko‘rsatildi. Natijada, adolatli va qonuniy siyosiy islom tushunchasi jahon tafakkurida terrorizm bilan bog‘landi. G‘arbning ISHID bilan go‘yoki kurashiga qaramay, amaliy dalillar va razvedka hisobotlari bu guruhning asl mohiyati va ortidagi kuchlar haqida jiddiy savollarni tug‘dirdi:
Haqiqatan ham, sun’iy yo‘ldoshlar va josus dronlari eng kichik harakatni ham kuzatayotgan bir davrda, ISHID qanday qilib Iroq va Suriyaning sahrolarida bemalol lagerlar qurdi, lashkar to‘pladi va zamonaviy texnikalarni qo‘lga kiritdi?
Nega ISHIDning aksar amaliyotlari sionistik rejim yoki G‘arb manfaatlariga emas, balki musulmonlarga, namozxonlarga, masjidlarga va oddiy odamlarga qarshi amalga oshirildi?
Bu savollar, ba’zi jurnalist va tahlilchilar oshkor qilgan hujjatlar bilan birga, jiddiy bir farazni ilgari suradi: Axir, ISHID islomiy uyg‘onish harakatiga zarba berish uchun ishlab chiqilgan loyiha emasmi? Bu guruh bilgan yoki bilmagan holda, islom haqidagi jamoatchilik fikrini qayta shakllantirish vositasi bo‘lmaganmi?
Natijada, ISHID faoliyatiga keng va qat’iy nazar tashlasak, aytish mumkinki: bu guruh islom ummati uchun hech qanday foyda keltirmadi, aksincha, Islom qiyofasini jahon miqyosida buzib, G‘arbning islomga qarshi loyihalari uchun yo‘l ochdi. Islomiy uyg‘onish harakatlarini chalg‘itdi, ko‘plab ta’sirli shaxslarni chetga surdi yoki ayblar tig‘i ostiga qo‘ydi.
Islom mamlakatlarini proksi urush maydoniga aylantirdi, bu yerda musulmon musulmonni o‘ldiradi, islom dushmanlari esa uzoqdan mamnuniyat bilan jilmayadi. G‘arbning razvedka, xavfsizlik va axborot loyihalariga terrorizmga qarshi kurash shiori ostida masjidlar, faollar, ulamolar va islomiy muassasalarga hujum qilish uchun kuchli bahona berdi.
Demak, aytish mumkinki, ISHID tashqi ko‘rinishda G‘arbning dushmani bo‘lsa-da, aslida G‘arbning islomga qarshi maqsadlarini amalga oshirish uchun eng yaxshi vosita bo‘ldi. ISHID islom niqobi ostida, o‘z qilichini islom ummati tanasiga urdi va bostirish, josuslik, tafriqa va islomofobiyaga yo‘l ochdi.
